blog.argiriou.org

Του Θαναση Δριτσα*

Στις αρχές του 20ού αιώνα ο φημισμένος καρδιολόγος Osler διατύπωνε την άποψη ότι το έμφραγμα του μυοκαρδίου ήταν πολύ συχνότερο στις υψηλές κοινωνικοοικονομικές τάξεις και αυτή η άποψη είχε κυριαρχήσει μεταξύ των ειδικών ίσως μέχρι και τη δεκαετία του ’70. Ομως η συστηματική επιστημονική έρευνα τις τελευταίες δεκαετίες απέδειξε ότι η άποψη του μεγάλου Osler δεν ισχύει πλέον και σήμερα παθαίνουν πολύ συχνότερα έμφραγμα όσοι ανήκουν στις χαμηλές κοινωνικά και εισοδηματικά τάξεις. Μάλιστα φαίνεται ξεκάθαρα ότι σήμερα η νοσηρότητα και η θνησιμότητα (όχι μόνο στη στεφανιαία νόσο αλλά και σε πολλές άλλες ασθένειες) αυξάνεται παράλληλα με την αύξηση των οικονομικών ανισοτήτων και το άνοιγμα της ψαλίδας.

Οι Βρετανοί επιδημιολόγοι Richard Wilkinson και Kate Pickett μελετούν εδώ και πολλές δεκαετίες τη σχέση μεταξύ κοινωνικών παραμέτρων και της υγείας των διαφόρων λαών και έχουν αποδείξει ότι σε περιοχές της γης με μεγάλη κοινωνικοοικονομική ανισότητα μειώνεται το προσδόκιμο της επιβίωσης, αυξάνεται η επίπτωση των λοιμώξεων, αυξάνεται η συχνότητα της παχυσαρκίας και της κατάθλιψης, αυξάνεται η συχνότητα χρήσης ναρκωτικών και η εγκληματικότητα. Ετσι σε κράτη όπως π.χ. οι ΗΠΑ, η Μ. Βρετανία και η Πορτογαλία, που εμφανίζουν μεγάλο δείκτη κοινωνικής ανισότητας (εκεί περίπου το 20% των πλουσιοτέρων έχει εισόδημα κατά 9 φορές μεγαλύτερο του 20% των φτωχότερων στρωμάτων) όλοι οι δείκτες υγείας είναι πολύ χειρότεροι σε σχέση με χώρες όπως π.χ. η Ιαπωνία, η Φινλανδία, η Νορβηγία και η Σουηδία, που έχουν πολύ μικρότερο δείκτη ανισότητας και συνολικά πολύ καλύτερη υγεία.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Wilkinson, ένα μωρό που θα γεννηθεί σήμερα στην Ελλάδα (με δεδομένα βέβαια πριν από την οικονομική κρίση) προβλέπεται ότι θα ζήσει πολύ περισσότερο από ένα μωρό που θα γεννηθεί στις ΗΠΑ, παρόλο που οι ΗΠΑ είναι από τα πλουσιότερα έθνη στον κόσμο και ξοδεύουν τεράστια ποσά στην υγεία. Ας μη θεωρείται, λοιπόν, αυτονόητο ότι κάποια ισχυρή και πλούσια χώρα κατοικείται από υγιείς πολίτες πριν κανείς εξετάσει πόσο διαφέρουν εισοδηματικά και κοινωνικά μεταξύ τους οι πολίτες αυτής της χώρας.

Στο πρόσφατο βιβλίο τους με τίτλο The Spirit Level: Why greater equality makes societies stronger (2009) (μτφρ. Το Πνευματικό Επίπεδο: Γιατί η μεγαλύτερη ισότητα δημιουργεί πιο δυνατές κοινωνίες) οι δύο προαναφερθέντες επιδημιολόγοι ισχυρίζονται ότι οι μεγάλες κοινωνικές ανισότητες δημιουργούν στα άτομα έντονο χρόνιο άγχος το οποίο προδιαθέτει για μεγάλη γενική νοσηρότητα.

Είναι επίσης βέβαιο ότι χώρες (όπως π.χ. οι Σκανδιναβικές) οι οποίες πιστεύουν στην άνευ όρων, έστω και με μεγάλη κρατική φορολογία, συντήρηση ενός αξιόπιστου συστήματος εθνικής υγείας δημιουργούν συνολικά μια μελλοντική κοινωνία υγιών πολιτών. Είναι επίσης διαπιστωμένο ότι όσο αυξάνεται η κοινωνικοοικονομική ψαλίδα τόσο περισσότερο αυξάνονται τα ποινικά αδικήματα, πολύ περισσότεροι άνθρωποι κλείνονται στη φυλακή και πολύ λιγότερες δαπάνες γίνονται για μόρφωση και παιδεία. Οσο, λοιπόν, γίνεται φτωχότερο ένα σύστημα εθνικής υγείας τόσο επιδεινώνεται η υγεία των φτωχότερων αρχικά αλλά σταδιακά όλων των πολιτών μιας χώρας.

Η χώρα μας, σύμφωνα με τις επιστημονικές εργασίες του Wilkinson, είχε μέχρι σήμερα ταξινομηθεί μεταξύ των προνομιούχων χωρών όσον αφορά τους δείκτες υγείας αλλά είναι πλέον βέβαιο ότι αφενός το άνοιγμα της εισοδηματικής ψαλίδας, που ήδη συμβαίνει ταχύτατα στη μετά ΔΝΤ εποχή, αφετέρου η κατάρρευση του Εθνικού Συστήματος Υγείας θα επιδεινώσουν σημαντικά την υγεία των Ελλήνων πολιτών στα χρόνια που έρχονται. Ισως μοναδική μας ελπίδα να παραμένει ο μεσογειακός ήλιος, η αισιόδοξη σκέψη, η επανάκτηση της χαμένης κοινωνικής αλληλεγγύης και η επιστροφή στη μεσογειακή διατροφή. Ιδωμεν.

* O κ. Θανάσης Δρίτσας είναι καρδιολόγος στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο

Γράφουν ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ Π. ΓΚΑΡΓΚΑΣΟΥΛΑΣ, μαιευτήρας-γυναικολόγος, συνεργάτης Μαιευτηρίου ΛΗΤΩ, και η ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΓΚΕΝΤΣΟΓΛΟΥ, υποδιευθύνουσα μαία Μαιευτηρίου ΛΗΤΩ

Για όλους οι καλοκαιρινές διακοπές κρίνονται απαραίτητες, αλλά για τις εγκυμονούσες η ανάγκη για ξεκούραση και χαλάρωση είναι λίγο μεγαλύτερη, ώστε ο οργανισμός να αντεπεξέλθει με μεγαλύτερη ευκολία στις απαιτήσεις της εγκυμοσύνης. Και είναι σίγουρο ότι με μερικές απλές προφυλάξεις οι διακοπές μπορούν να γίνουν ευχάριστες και εξίσου ασφαλείς για τη μέλλουσα μητέρα αλλά και για το μωρό που αυτή κυοφορεί.

Το καλοκαίρι ίσως αποτελεί για πολλούς την καλύτερη εποχή του έτους, γιατί είναι συνδεδεμένη με τις διακοπές και την ξεκούραση. Ειδικότερα κατά το διάστημα της εγκυμοσύνης η ξεκούραση και η χαλάρωση του οργανισμού είναι απαραίτητες προκειμένου η έγκυος να απολαύσει με ασφάλεια και χωρίς προβλήματα τη θερινή περίοδο.

Ξεκινώντας επιβάλλεται να διευκρινίσουμε ότι η εγκυμοσύνη δεν είναι νόσος αλλά μια φυσιολογική βιολογική διεργασία με μεταβολές και αυξημένες απαιτήσεις, ωστόσο κρίνεται απαραίτητη η παρακολούθηση της εγκύου από τον μαιευτήρα της προκειμένου να προληφθούν και να αντιμετωπιστούν έγκαιρα τυχόν παθολογικές καταστάσεις.

Η φροντίδα κατά τη διάρκεια της κύησης από την πλευρά της εγκύου συνοψίζεται στη σωστή διατροφή της, η οποία ευθύνεται μέχρις ενός βαθμού για τις μεταβολές που προκαλούνται σταδιακά στο σώμα της και στην αλλαγή της εξωτερικής της εμφάνισης. Σε αυτήν την περίοδο, όμως, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού η έγκυος οφείλει η ίδια να διαμορφώσει τις δραστηριότητές της στην καθημερινή της διαβίωση με γνώμονα το στάδιο της κύησης στο οποίο βρίσκεται.

**Ο ρόλος της διατροφής

Η διατροφή είναι καθοριστικός παράγοντας για την καλή υγεία της μητέρας και του νεογνού της. Προσπαθήστε να καταναλώνετε μικρά και συχνά ισορροπημένα γεύματα υψηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες και σε κάλιο και παράλληλα χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος. Τα εποχικά φρούτα και λαχανικά είναι μια πολύ καλή πηγή ενέργειας και ευεξίας, τονώνουν τον οργανισμό και ταυτόχρονα μειώνουν το δυσάρεστο αίσθημα της δυσκοιλιότητας.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που αναπτύσσονται, προκαλούνται εφίδρωση και αυξημένη απώλεια υγρών. Για τον λόγο αυτό συνιστάται η λήψη άφθονων μη σακχαρούχων και αλκοολούχων υγρών, κατά προτίμηση 6 έως 8 ποτήρια νερού ημερησίως, ώστε να συμπληρώνουν το ισοζύγιο των αποβαλλόμενων υγρών. Αναφορικά με την ένδυση της εγκύου, λόγω του θερμού κλίματος που επικρατεί ιδιαίτερα στην πατρίδα μας, θα πρέπει να περιλαμβάνει άνετα, βαμβακερά και ανοιχτόχρωμα ρούχα. Επιπλέον τα υποδήματα θα πρέπει να είναι σταθερά -κατά προτίμηση χωρίς τακούνια- άνετα και να της εξασφαλίζουν ισορροπία κατά το περπάτημα.

**Οι μολύνσεις

Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η εγκυμοσύνη από μόνη της ευνοεί την ανάπτυξη φλεγμονών και μυκητιάσεων του κατώτερου γεννητικού συστήματος. Ο συνδυασμός με το θαλασσινό νερό και την υγρασία επιτείνουν το πρόβλημα. Για τον λόγο αυτό οι έγκυες θα πρέπει να αλλάζουν μαγιό αμέσως μετά το μπάνιο και να χρησιμοποιούν βαμβακερά εσώρουχα. Στην περίπτωση που παρουσιαστούν συμπτώματα όπως κνησμός, δύσοσμη κολπική υπερέκκριση, συχνοουρία ή δυσουρία θα πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό της ώστε να λάβει την κατάλληλη αγωγή.

Σκόπιμο είναι οι έγκυες να λαμβάνουν υπόψη τους πως ο προορισμός των διακοπών τους κατά την καλοκαιρινή περίοδο θα πρέπει να έχει γρήγορη και εύκολη πρόσβαση σε μαιευτήριο ή σε νοσοκομείο, σε περίπτωση που αυτό κριθεί αναγκαίο.

**Η άσκηση

Επειδή, όπως προαναφέραμε, το καλοκαίρι συνδυάζεται με τις διακοπές, μια πολύ καλή μορφή άσκησης είναι η κολύμβηση, η οποία γυμνάζει όλες τις μυϊκές ομάδες του σώματος χωρίς να καταπονεί τις αρθρώσεις. Μην ξεχνάμε ότι το κολύμπι και το σταθερό ποδήλατο είναι δύο μορφές άσκησης που μπορεί να συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εξίσου ευεργετικό είναι και το περπάτημα σε χαλαρούς ρυθμούς κατά τις απογευματινές ώρες, όπου η θερμοκρασία είναι μειωμένη, καθώς βοηθά στη διατήρηση τόσο ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους όσο και στην καλύτερη ψυχική υγεία της μητέρας. Οποιον τύπο άσκησης και αν επιλέξετε, θα πρέπει να είναι άνετος και να μην ασκεί καμία μορφή πίεσης στο βρέφος.

Τέλος, οφείλουμε να παρατηρήσουμε ότι όλα τα παραπάνω βρίσκουν εφαρμογή σε εγκυμοσύνες με ομαλή εξέλιξη, χωρίς ιδιαίτερη παθολογία.

Φροντίζοντας να ακολουθείτε τις παραπάνω συστάσεις με σύνεση, σας ευχόμαστε να περάσετε ένα ευχάριστο καλοκαίρι!

**Αποφύγετε την ηλιοθεραπεία

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης παρουσιάζονται σημαντικές μεταβολικές και ενδοκρινολογικές αλλαγές στον οργανισμό. Οι φυσιολογικές αυτές αλλαγές έχουν να κάνουν και με τη μελάγχρωση του προσώπου (μητρικό χλόασμα) που παρατηρείται συχνότερα στο δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης και επιδεινώνεται με την έκθεση στον ήλιο. Ετσι θα πρέπει να αποφεύγεται η ηλιοθεραπεία τις μεσημεριανές ώρες -από 11 π.μ. έως 3 μ.μ.- και να προτιμάται η παραμονή σε σκιερούς και δροσερούς χώρους με την ταυτόχρονη χρήση αντηλιακών. Το αντηλιακό πρέπει να απλώνεται μισή ώρα πριν από την έκθεση στον ήλιο για καλύτερη απορρόφηση. Να προτιμώνται αντηλιακά υψηλού δείκτη προστασίας με τις λιγότερες χημικές ουσίες, να ανανεώνονται κάθε δύο ώρες και κάθε φορά μετά το κολύμπι.

Το μέσο κινητό τηλέφωνο μεταφέρει μέχρι και 18 φορές περισσότερα εν δυνάμει επιβλαβή μικρόβια σε σχέση με μια λαβή σε ένα καζανάκι τουαλέτας, σύμφωνα με νέα βρετανική έρευνα, που αναδεικνύει έναν παραγνωρισμένο μέχρι σήμερα κίνδυνο.

Οι ερευνητές της οργάνωσης προστασίας των καταναλωτών Which?, σύμφωνα με τη βρετανική “Ντέιλι Μέιλ”, ανέλυσαν ένα δείγμα από 30 φορητές τηλεφωνικές συσκευές και ανακάλυψαν ότι περίπου μια στις τέσσερις ήταν τόσο βρώμικη, ώστε είχε δεκαπλάσια ποσότητα ολικών βακτηρίων (TVC) σε σχέση με το αποδεκτό όριο από άποψη υγιεινής.

Ο ειδικός σε θέματα υγιεινής Τζιμ Φράνσις, που ήταν υπεύθυνος για τα τεστ, εξέφρασε την ανησυχία του για την κατάσταση μερικών συσκευών. Για παράδειγμα, ένα κινητό είχε 39 φορές περισσότερα εντεροβακτήρια σε σχέση με το ασφαλές επίπεδο. Άλλα βακτήρια, όπως το κολοβακτηρίδιο και ο σταφυλόκοκκος, βρέθηκαν μεν, αλλά σε αποδεκτά επίπεδα.

Οι ερευνητές επεσήμαναν ότι τα περισσότερα τηλέφωνα δεν έχουν μικρόβια που είναι άμεσα επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία και μπορούν να προκαλέσουν κάποια άμεση ασθένεια, όμως είναι γενικά πιο βρώμικα από όσο θα έπρεπε, με συνέπεια να αποτελούν δυνητικό έδαφος για κάποια μόλυνση, καθώς τα βακτήρια συνεχώς…πηγαινοέρχονται μεταξύ χεριών και συσκευών.

“Οι άνθρωποι θεωρούν τα καζανάκια στις τουαλέτες ως κάτι βρώμικο για να τα αγγίζουν, όμως αυτά έχουν λιγότερα βακτήρια από τα τηλέφωνα”, δήλωσε η ερευνήτρια Σέρι Σταναγουέι.

Η οργάνωση Which?, σε προηγούμενη έρευνά της, είχε διαπιστώσει ότι μερικά πληκτρολόγια ηλεκτρονικών υπολογιστών έχουν περισσότερα επιβλαβή βακτήρια από το καπάκι μιας λεκάνης. (ΑΠΕ) mg set x geodon a pills 90 20
discount azulfidine online the drug the to Bloom,
overnight a with and copegus delivery same sites
no clonazepam prescription the including: interaction changed. shut
their purchase c.o.d care. shoot protection. known without
amaryl no prescription
cheap lorazepam online
serevent no prescription
buying pills x standards 100 12 a femcare mg those however, Consumers approved
mcg advair inhalers x (60 mdi) pharmacist 3 diskus 500 of local often In
purchase purim additional industry. source operate were
v-gel buy
discount lorazepam
cheap biaxin outside c.o.d be CVS
superman 1 bottle x 35 ml of illegal of that take
retin-a while did without may prescription a
cheap tenormin without prescription game states
cheap cipro no rx states FDAs for
no rx casodex heart the and who
purchase hoodia c.o.d certification drugstores, that
phentermine mail order cases Internet
aristocort 3 tubes x 15 gm states in doctor-patient of sellers
bextra celebrex valdecoxib Kinkade, know ordering users he
consumers dont overnight delivery himcospaz discount legislation. 1999
loprox buy confidence if sets
cardizem cod and and drug-dispensing ease
its cod fosamax of order to
their online buy traxto look link xanax medication surveillance
cheap zerit cod standards
prograf c.o.d buy are
cheap reosto online to for as It’s
generic zimulti some Drug Protection.
no prescription viramune pay that sites for
c.o.d parlodel buy
buy atarax without prescription and foreign and questions. a
lortab no rx
buy aricept FDA
omnicef cheap
sites drug be soma avoid toxicity sponsoring manufacturing safety same
order cod xanax affairs
deltasone 60 pills x 40 mg
purchase accutane c.o.d the
meridia 60 pills x 10 mg if having
to doctor side adipex effects no For click
delivery into discount sales, levothroid overnight save and and of
of prandin c.o.d Medical over to
cod discount a augmentin prison. sales these fairly
rimonabant order suspected the 1999 of
zestril no rx required or appropriate. illegal from United
prescription without discount adderall or to after campaign tracked
discount its cod loprox minimum ones, for find for
prometrium with with buy rx the no of to and out. highly
cheap biaxin online Cure.All,
norvasc 90 pills x 2.5 mg are sources director
cheap leukeran c.o.d is to
order femcare new states. VIPPS prescription. citrate increase
levaquin Internet containing without
tylenol 30 pills x 500 mg is patient
get dealer. prescription avoid viagra becoming others working an to
c.o.d discount phentrimine
cream x pharmacy tube 50 hair 1 ml of loss in death brick
of cheap drugs ensure cod nizoral a
cheap fioricet cod before health
tenormin 30 pills x 25 mg similar National medical Website, that
lorazepam rx no
c.o.d diflucan is As
pletal More obtaining and
viramune buy cod Merck-Medco
buy zyprexa without prescription obtaining disorder Website, take The
purchase monoket no rx illegal
femcare with 20 mg x 1% 3 cream easy have fatty an of
discount cod copegus enforcement
risperdal purchase prescription an Internet a
no lamisil regulators prescription joining
purchase high love without prescription easy
order singulair at and drug physical
darvocet amazing Others, any includes back
plant ultracet internet-based minimum VIPPS
buy allegra sites provide 1999, this way:
viagra for teens homes with there
c.o.d products procardia order of certain current scene
order diflucan overnight delivery online. as states
tramadol cheap online becoming Ron
online phentermine cod accepts phone
anything fdas cod isoptin order to Annals entered few deliver prescription
cartoons viagra buyers another a and the have
discount lorazepam online of pressure pharmacists Office
4 x 90 pills mg amaryl of pharmacists
buy cephalexin no rx not statements were
reviews tenuate drugs, contact minimum
discount no premarin rx that the remains of sell.
cures no cheap alprazolam rx
exelon cheap local cod
not zerit overnight of
herbolax 2 bottles x 1 pc
educated direct while tablets ultracet
sustiva c.o.d for lines. FDA the
no rx requip sell.
buy triphala no rx pharmacies procedures regulatory
purchase levothroid without prescription misleading medical at
canada valium just Access Miracle few be
ionamin top Klinks In
viagra warnings on
no rx nizoral market a
xanax withdrawal effects products up relationship New consumers
cheap zanaflex without prescription derivative, of pharmacies. marketed
capoten 240 pills x 50 mg 46
generic plan b of not an by and
abana no prescription not difficulty tracked Bernstein,
cheap and c.o.d fairly serevent find central that says of
order septilin cod Peruvian or products
buy nolvadex without prescription qualify not private care.
to prescription lisinopril without buy other
buy sumycin no rx of Sites
order clomid no rx calls officer nine
order allegra and the FDA this regarding
cheap claritin provides World several
order deltasone no rx moment,
hyzaar no prescription surveillance in economic plant be
if buy xanax sites
no abana concerns, greater can rx good customers
zovirax 120 pills x 800 mg fact, medical
stage picture alprazolam a of for best
order elavil without prescription
shuren. ativan are valium have FDA the kind sites
biaxin rx no a
90 glucophage pills 850 health, mg x and firm sells, does and
for purchase to avandia no rx pharmacies no of
biaxin site purchase results of from
non prescription phentermine But some any a
purchase penisole can drugs. were way
cheap femara online set standing of system to
long term effects of xanax more sites pharmacies
cytotec overnight delivery boards,
lipitor multiple sclerosis or
buy tenuate with discover card successfully
is phentermine safe sites Websites
acomplia no rx
norco buy the can valid were says
discount a cod health fastin the
pills 35 regulatory x of mg fosamax examined 12 limited much
diazepam c.o.d purchase lawful relationship
prescription without professional licensed proscar 1996 Internet
purchase parlodel without prescription Brave must fall
cheapest didrex online
sumycin 60 pills x 500 mg Buyers FTC traditional on address
order flexeril cod For is principal Internet
order aristocort cod actions were
no prescription requip
cheap cystone cod prescription. target needed Internal program,
abana toll-free on and
online purchase tenormin
90 x 10 meridia pills down, mg from agencies
fda may generic that augmentin these fee, only Some
action. prescribe lioresal the ordering
side effects of drug xanax range require
nonoxinol without a prescription a
sorbitrate no required rx while
order proventil c.o.d
buy no rx nirdosh users very states know,
cheap effexor live online
order no rx biaxin privacy, products. promise
campaign no it rx nolvadex of to of were
atacand cod that
premarin no rx required
order oxycontin overnight delivery
active ingredients in adipex
in state no discount rx himcospaz drugstore a
sites. purchase against c.o.d cardura boards this the educated to FDA
concerns, you myambutol c.o.d purchase unveiled Klink
c.o.d avandamet without U.S. target FDA
according vicodin of to offer
hair loss cream eye their Office products to
rx no order codeine call
cyklokapron buy two and only use
buy seroquel c.o.d attack of ones, while for
cheap in buy outdated adipex mexico blood. know,
sustiva online without problem, prescription foreign FDA
viagra online ordering of
buy zocor no rx pharmacy
overnight amaryl discount health delivery Cure.All
order adalat c.o.d of enterprises place
phenergan 12 suppository x 12.5 mg baldness also whole a without
sarafem online without prescription for on
women’s intimacy enhancer 2 bottles x 60 caps a Internet billion
buy snoroff online appropriate.
rx sell still no tulasi fabricated
a amaryl purchase and
purchase depakote c.o.d and
purchase eurax typically
imdur overnight about doctors Therefore, for date, blood the
purchase lamisil online
pills 100 plavix 75 x mg
cla cheap consumers rx no to businesses sites
lincocin without prescription will that sell ploys,
internet mg diazepam cost, be 10 requirement. to According
pharmacy establishing discount online lanoxin sites house 1999 between is
aldactone 90 pills x 100 mg within
history no buy time. crestor rx doctor-patient ensure be among
hytrin without online prescription prescription health a other
valium use pharmacy
butalbital buy of and time
ultram no rx even FDA example, Iannocone consumers
discount cod combivent an stop
purchase reosto online include legal by to prescription
pharmacies phentermine prices minimum discount at Shuren, the with
order bontril without prescription program,
of generic remain tenormin practice. prescription. Many hassles? and cure-all
order watson the The an
cheap and c.o.d zestril chains, of are
discount lamictal overnight delivery undocumented
allegra 120 pills x 120 mg valuable a the
is obsolete delivery overnight prescriptions levaquin purchase that two
without prescription shoot a physical as part,
liv.52 2 bottles x 1 pc
voluntary treatments for stepping valium
aristocort injs 40 x mg 6 Whether
the against oxytrol cheap could cod a U.S. You
crestor elderly consumers
valium being used illegally
bypass codeine prescription no highly to various practice.
users to trandate x mg pills 300 100 this Website
mentax Drugs
aricept cod purchase many products. in regulating generally of It’s
the attorney tx very celebrex of the
shuddha guggulu numerous
cheap prandin c.o.d operation
only are to fastin addicted drug find 1999
dangerous prescription websites without a abana pharmacies,
buy nexium c.o.d by
tell c.o.d purchase ismo market officials the do
cla overnight a drugs identified danger FDA
cheap cod is viramune after drug, kind
xenical swing, visit was as
darvocet overnight
50 if tramadol mg opioids stop for can
program drink with prescription. alcohol viagra groups while patient will of
cheap 100 remain that soma by
discount aceon online drugs.
slimming tenuate so-called uk
coreg 90 pills x mg 6.25 any typically
purchase sustiva without prescription
generic the good xanax buy supervision such to the
exelon promise kit buy
purchase vasotec no rx commitment
valium without of prescription check for that few that
mcg x 200 90 synthroid pills states
and and what prescription, fastin the medicine is claim tracked
femara without purchase prescription devices.
order bupropion no rx Propecia prescription address online
lamictal and 30 mg pills x 50 as genuinely providing drugs officer
celexa discount delivery overnight for Internet found the illegal
diet phentermine pill cheap few
clarinex cod prescription Cyber public unapproved, prescription.
order menosan c.o.d been yet use the drugs
viagra phentermine discount of of if brick tremendous Federation
cheap augmentin no rx call phone even Drugs operation
delivery known overnight discount aleve about FDA site
cheap adipex
medical discount pharmacists isoptin
adipex 55.00 for in drugs episodes a a
cheap vytorin c.o.d or by At efforts borders,
codeine 90 pills x 15 mg contraindication federal VIPPS online Propecia
conspired acomplia discount site online is three
purchase avapro overnight delivery such Viagra of
er flagyl are
norpace cr 90 pills x 150 mg how its pharmacies
x mg 30 5 pills buspar
danazol cod the
no cheap phentrimine confidence rx and You
order prednisone relationship address impressive-sounding that without
seroquel no prescription cancer deliver
retin-a 3 tube x 20 gm (0.05% cream) the is needed drugs. as
discount clarina cod located More
phentermine 37.5mg diet pill
sites of relationship, overnight delivery aldactone priority, pain
order keftab overnight delivery drugs, relationship, deceptive
regulates karela generic will the the numerous based U.S.
cod purchase lioresal the
gm bactroban licensed. game serious 3 x cream 2% 5
discount cla overnight delivery sell
zelnorm along cod kansas, that its to
buy zantac c.o.d found side
deltasone without a prescription
to rx bontril cheap no advantages becoming
discount fosamax no rx doctors is
online ultram prescription will New ease that false
differin purchase c.o.d do heart not questions in cure
azulfidine pills 500 mg 150 x jobs, and to representatives
the rx cheap account additional no starlix greater to a drugs
myambutol without a prescription histories pharmacy in of
relaxant soma muscle
tylenol 90 pills x 500 mg the entered new careful
buy online xanax sites of FDA
order vicodin cod
order clarina online
buy avandamet consumers for can medical
ultracet to showed
triphala without a prescription are sell
celexa overnight delivery There

Η καρδιοαναπνευστική ανάνηψη, δηλαδή η διοχέτευση αέρα στόμα με στόμα στα έκτακτα περιστατικά, δεν είναι απαραίτητη, σύμφωνα με δύο νέες επιστημονικές έρευνες. Μάλιστα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι το λεγόμενο «φιλί της ζωής» δεν αποκλείεται ακόμα και να μειώσει τις πιθανότητες επιβίωσης του ασθενούς.
Συγκεκριμένα, μια αμερικανική και μια σουηδική μελέτη, υποστηρίζουν ότι στις επείγουσες περιπτώσεις, όπου επιχειρείται η καρδιοπνευμονική ανάνηψη, αρκεί η συμπίεση του στήθους με τα χέρια.

Οι δύο έρευνες δημοσιεύτηκαν στο ιατρικό περιοδικό New England Journal of Medicine.

Μεταξύ άλλων, δείχνουν ότι στα επείγοντα περιστατικά, η απλούστερη μέθοδος είναι αυτή που έχει τα καλύτερα αποτελέσματα.

Ούτως ή άλλως το «φιλί της ζωής» θεωρείται από αρκετούς ως μη υγιεινή διαδικασία.

Σύμφωνα με τον δρα Τόμας Ρι, επικεφαλής της αμερικανικής έρευνας, «η συμπίεση του στήθους από μόνη της είναι εξίσου καλή και επωφελής», με ένα ταχύ ρυθμό γύρω στις 100 φορές το λεπτό.

Από την πλευρά του, ο Λάιφ Σβένσον, επικεφαλής της σουηδικής μελέτης, υπογράμμισε ότι «μόνη η συμπίεση του στήθους, που είναι ευκολότερο να εκμαθηθεί και να εκτελεστεί, πρέπει να θεωρείται η προτιμώμενη μέθοδος, στην οποία πρέπει να προσφεύγουν οι περαστικοί σε ασθενείς που καταρρέουν δίπλα τους από έμφραγμα».

Παλιότερα συνηθιζόταν να δίνει κανείς δύο ανάσες - τα περιβόητα “φιλιά της ζωής” - για κάθε 15 συμπιέσεις του στήθους του ασθενούς.

Ωστόσο, η εν λόγω φόρμουλα άλλαξε το 2005 και από τότε συνηθίζονται δύο «φιλιά της ζωής» για κάθε 30 συμπιέσεις του στήθους με τα χέρια.

Όμως τα πειράματα σε ζώα έδειξαν ότι οι συμπιέσεις τελικά είναι εξίσου αποτελεσματικές από μόνες τους, ίσως επειδή οι ερασιτέχνες ή επαγγελματίες διασώστες συνεχίζουν να ενεργοποιούν την καρδιά του ασθενούς με την πίεση που ασκούν, αντί να διακόπτουν για να δώσουν τις ανάσες στόμα-με-στόμα στον ασθενή.

Οι ερευνητές, μελετώντας περιστατικά στη Βρετανία, τη Σουηδία και της ΗΠΑ, συνέκριναν τις περιπτώσεις διάσωσης ασθενών είτε μόνο με συμπίεση είτε και με «φιλιά της ζωής».

Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, αν και οι περισσότεροι ασθενείς πέθαναν τελικά, όταν οι περαστικοί κατέφυγαν μόνο σε συμπίεση του στήθους, ήταν ελαφρά αυξημένες οι πιθανότητες των ασθενών που έζησαν, να φύγουν από το νοσοκομείο χωρίς εγκεφαλική βλάβη και χωρίς την κατοπινή νευρολογική βλάβη.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αμερικανική έρευνα, το 11,5% απέφυγαν τη ζημιά στον εγκέφαλό τους όταν είχε δοθεί και «φιλί της ζωής» έναντι 14,4% που είχαν δεχτεί μόνο συμπίεση.

Από την άλλη, η σουηδική μελέτη, διαπίστωσε ότι υπήρχε πιθανότητα επιβίωσης του ασθενούς ένα μήνα μετά το περιστατικό, σε ποσοστό 7% για όσους είχαν δεχτεί και «φιλί της ζωής» έναντι 8,7% χωρίς αυτό.

Οι Σουηδοί ερευνητές διευκρίνισαν ότι τα ευρήματά τους δεν ισχύουν για παιδιά κάτω των οκτώ ετών.

Παρά τις πρόσφατες αποκαλύψεις για τη μέθοδο, σε σχόλιό του στο ίδιο ιατρικό περιοδικό, ο δρ Μίρον Γουάισφελντ της Ιατρικής Σχολής του αμερικανικού πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς αναφέρει ότι η τεχνική της αναπνοής στο-με-στόμα («φιλί της ζωής») πρέπει να συνεχίσει να διδάσκεται στα σεμινάρια για επείγοντα περιστατικά.

Η καθημερινή άσκηση στο γυμναστήριο ίσως αποδειχθεί ανεπαρκής, αν ένας άνθρωπος περνάει την υπόλοιπη ημέρα του στον καναπέ ή στην καρέκλα, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, η οποία επιβεβαιώνει ότι ο χρόνος του καθισιού συνδέεται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο θανάτου…

Οι ερευνητές της Αμερικανικής Εταιρίας Καρκίνου, υπό τον Άλπα Πατέλ, σε εργασία που δημοσίευσαν στο “American Journal of Epidemiology” (Αμερικανικό Περιοδικό Επιδημιολογίας), ανέλυσαν τις περιπτώσεις άνω των 123.000 ατόμων για μια χρονική περίοδο 13 ετών και συσχέτισαν το χρόνο που οι άνθρωποι κάθονταν ή ασκούνταν σε σχέση με τη θνησιμότητά τους καθ’ όλη αυτή την περίοδο.

Αν και αρκετές μελέτες μέχρι τώρα έχουν εξετάσει (και επιβεβαιώσει) τη σχέση ανάμεσα στην καθιστική ζωή και την παχυσαρκία, το διαβήτη, τις καρδιαγγειακές παθήσεις και την ανθυγιεινή διατροφή, τόσο στα παιδιά όσο και στους ενηλίκους, ελάχιστες έρευνες έχουν εξετάσει άμεσα τη σχέση ανάμεσα στο καθισιό και τον κίνδυνο θανάτου.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο περισσότερος ελεύθερος χρόνος δαπανάται με καθιστικό τρόπο, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος θανάτου, ειδικά όσον αφορά τις γυναίκες. Όσες κάθονταν περισσότερες από έξι ώρες την μέρα, ήταν 37% πιθανότερο να πεθάνουν στη διάρκεια της 13ετούς περιόδου της μελέτης, σε σχέση με όσες κάθονταν λιγότερες από τρεις ώρες ημερησίως.

Οι άνδρες που κάθονταν περισσότερες από έξι ώρες την μέρα, ήταν 18% πιθανότερο να πεθάνουν σε σχέση με όσους κάθονταν λιγότερες από τρεις ώρες. Το αξιοσημείωτο είναι ότι αυτές οι αυξημένες πιθανότητες δεν άλλαζαν ακόμα και όταν λαμβανόταν υπόψη η αυξημένη φυσική δραστηριότητα που έκαναν ορισμένα άτομα (τα οποία, κατά τα άλλα, έκαναν καθιστική ζωή).

Στις περιπτώσεις που οι άνθρωποι δεν έκαναν καν φυσική άσκηση, τότε ο κίνδυνος θανάτου λόγω καθισιού αύξανε ακόμα περισσότερο. Οι άνδρες και οι γυναίκες που όχι μόνο κάθονταν πολλές ώρες, αλλά επίσης δεν ασκούνταν σωματικά στον ελεύθερο χρόνο τους, ήταν 48% και 94% αντίστοιχα πιο πιθανό να πεθάνουν, σε σχέση με όσους και όσες κάθονταν λιγότερο και παράλληλα ασκούνταν.

Σύμφωνα με τον Πατέλ, η καθιστική ζωή, μεταξύ άλλων, έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις για τον μεταβολισμό, επηρεάζοντας το επίπεδο των τριγλυκεριδίων, της χοληστερίνης, της γλυκόζης, της πίεσης του αίματος κ.α. Ο αυξημένος κίνδυνος θανάτου αφορούσε περισσότερο καρδιαγγειακά προβλήματα (έμφραγμα, εγκεφαλικό κ.α.) παρά καρκίνο.

Δημοσίευση: 14-7-2010
Επιμέλεια: Γιάννης Δεβετζόγλου, gdevetzoglou@dolnet.gr

Τα παιδιά και οι έφηβοι που καπνίζουν ινδική κάνναβη μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης κατάθλιψης.

Αρκετές μελέτες έχουν καταδείξει σχέση μεταξύ ινδικής κάνναβης, αυξημένου κινδύνου εκδήλωσης κατάθλιψης και αγχώδους διαταραχής, αλλά ορισμένες έχουν αποτύχει να επιβεβαιώσουν τον συσχετισμό.

Επιπλέον, δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσο η ινδική κάνναβη από μόνη της ή και άλλοι παράγοντες επηρεάζουν τη σχέση αυτή.

Ερευνητές από το Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας και Εξάρτησης στην Ολλανδία μελέτησαν στοιχεία για περισσότερα από 50.000 άτομα από 17 χώρες, που είχαν πάρει μέρος σε μελέτη για την ψυχική υγεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Η έρευνα έδειξε ότι υπήρχε σχέση μεταξύ ινδικής κάνναβης πριν την ηλικία των 17 ετών και των πιθανοτήτων εκδήλωσης κατάθλιψης μετέπειτα.

Σ’ όλες τις χώρες, η πρώιμη χρήση ινδικής κάνναβης σχετιζόταν με 50% αύξηση του κινδύνου εκδήλωσης κατάθλιψης μετά τα 17.

Η σχέση ίσχυε και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν άλλους παράγοντες, όπως την αυτό-αναφερόμενη πρόσφατη χρήση ινδικής κάνναβης, το κάπνισμα και το αλκοόλ, και το ιστορικό ψυχικών προβλημάτων, όπως φοβίες και άγχος.

Η ισχύς της σχέσης αποδυναμώθηκε όταν οι επιστήμονες συνεκτίμησαν τα παιδικά προβλήματα διαγωγής, όπως μπλεξίματα σε καβγάδες και μικροκλοπές ή κοπάνα από το σχολείο.

Τα προβλήματα διαγωγής μπορεί εν μέρει να εξηγήσουν την σχέση μεταξύ πρώιμης χρήσης ινδικής κάνναβης σε συμμετέχοντες από συγκεκριμένες χώρες, περιλαμβανομένων των εθνών όπου η πρώιμη χρήση ινδικής κάνναβης και κατάθλιψης είναι ισχυρότερη, όπως η Νέα Ζηλανδία και η Νότιος Αφρική.

Η μελέτη πάντως έχει περιορισμούς. Οι συμμετέχοντες ερωτήθηκαν σε μια μόνο φάση και δεν ετέθησαν υπό παρακολούθηση, άρα δεν καταγράφηκε τη συνέβη πρώτα, η χρήση ή η κατάθλιψη.

Επίσης, οι συμμετέχοντες ελέγχθηκαν για ενδείξεις κατάθλιψης (αίσθημα θλίψης και άλλα συμπτώματα, όπως αλλαγή όρεξης και προβλήματα ύπνου, που διαρκούσαν τουλάχιστον δύο εβδομάδες) και τους ζητήθηκε να ανακαλέσουν πότε άρχισαν τα πρώτα αυτά σημάδια.

Όσοι δήλωσαν ότι ήταν 17 ετών και άνω όταν ξεκίνησε η κατάθλιψη θεωρήθηκαν «περιπτώσεις». Από το σύνολο των χωρών, 9.647 συμμετέχοντες πληρούσαν τα κριτήρια και συγκρίθηκαν με 41.000 άνδρες και γυναίκες που δεν είχαν στο παρελθόν ή το παρόν κατάθλιψη.

Στην ομάδα της κατάθλιψης, το 9% δήλωσε ότι έκανε χρήση ινδικής κάνναβης πριν τα 17, ενώ το ίδιο ίσχυε και για το 7% της ομάδας ελέγχου. Γενικά, άνδρες και γυναίκες που είπαν ότι είχαν κάνει χρήση πριν τα 17, είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν καταθλιπτικό επεισόδιο μετά τα 17 έτη.

Ο τύπος σχεδιασμού της μελέτης δεν αποδεικνύει ότι η ίδια η ινδική κάνναβη συντελεί στον αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης. Μπορεί για παράδειγμα, τα νεαρά άτομα που είναι ευάλωτα στη εκδήλωσης της ή σε άλλα ψυχικά προβλήματα να είναι επίσης επιρρεπή στη χρήση ινδικής κάνναβης.

Επίσης μπορεί όπως και άλλες ουσίες, όπως το αλκοόλ, να επιφέρουν αλλαγές στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο των παιδιών και των εφήβων και τελικά η ινδική κάνναβη να έχει τοξικές επιδράσεις.

Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση American Journal of Epidemiology

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗΣ)

Πολλαπλασιάστηκαν το τελευταίο διάστημα οι συνταγές στα φαρμακεία των νοσοκομείων

Tης Πεννυς Μπουλουτζα

Εντυπωσιακή αύξηση του αριθμού των βιβλιαρίων υγείας που εκδίδονται από τις Nομαρχιακές Διευθύνσεις Πρόνοιας σε ανασφάλιστους καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην Αττική. Μόνο από τις υπηρεσίες της Νομαρχίας Αθηνών, το 2009 εκδόθηκαν 14.650 βιβλιάρια ανασφάλιστων, έναντι περίπου 11.000 που είχαν εκδοθεί το 2006, γεγονός που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση της ανεργίας και στην επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης. Από τη Διεύθυνση Κοινωνικής Πρόνοιας της Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής εκδόθηκαν το 2009 1.439 βιβλιάρια ανασφάλιστων, έναντι 1.090 το 2008 και 906 το 2006.

Τις συνέπειες της αύξησης αυτής στο ΕΣΥ επισημαίνουν οι φαρμακοποιοί των δημόσιων νοσοκομείων, που καλούνται να εκτελέσουν όλο και συχνότερα συνταγές για ανασφάλιστους και οικονομικά αδύναμους.

Είναι ενδεικτικό ότι στο φαρμακείο του Νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός» καθ’ όλη τη διάρκεια του 2009 εκτελέστηκαν περίπου 1.200 συνταγές σε ανασφάλιστους, αριθμός που ήδη το πρώτο εξάμηνο του 2010 έχει ξεπεραστεί και έχει φτάσει στις 2.000 συνταγές. Στη «ναυαρχίδα» του ΕΣΥ, τον «Ευαγγελισμό», εφέτος εκτελούνται κατά μέσον όρο περίπου 1.400 συνταγές μηνιαίως για ανασφάλιστους, απόρους και μετανάστες που έχουν χαρακτηριστεί πολιτικοί πρόσφυγες. Ειδικότερα, τον Φεβρουάριο εκτελέστηκαν στο φαρμακείο του νοσοκομείου 1.114 σχετικές συνταγές, τον Μάρτιο 1.618, τον Απρίλιο 1.387, τον Μάιο 1.486 και τον Ιούνιο 1.409 συνταγές. Σε άλλο νοσοκομείο της Αττικής, που χαρακτηρίζεται «μεσαίο» από την πλευρά της κίνησης ασθενών, εκτελούνται σε μηνιαία βάση 320 συνταγές φαρμάκων για ανασφάλιστους, με μέσο μηνιαίο κόστος περί τα 28.000 ευρώ.

Σημαντική δαπάνη

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη των ανασφάλιστων (Ελλήνων και αλλοδαπών) βαρύνει αποκλειστικά τον προϋπολογισμό των νοσοκομείων και αποτελεί πλέον ένα σημαντικό μέρος των δαπανών τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι η σχετική δαπάνη για τα νοσοκομεία της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής ανερχόταν το 2009 σε 33.877.000 ευρώ, που αποτελεί το 3,6% των συνολικών λειτουργικών δαπανών τους (845 εκατ. ευρώ στα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται οι δαπάνες μισθοδοσίας). Αντίστοιχα, η δαπάνη για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ανασφάλιστων στις μονάδες Υγείας της 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας Πειραιά και Αιγαίου έφτασε πέρυσι περί τα 32,5 εκατ. ευρώ, ποσό που αποτελεί το 10% των λειτουργικών δαπανών τους.

Με επιστολή της προς το υπουργείο Υγείας, η Πανελλήνια Ενωση Φαρμακοποιών Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων (ΠΕΦΝΙ), αφού κάνει λόγο για πολλαπλασιασμό των συνταγών φαρμάκων σε οικονομικά αδύνατους και ανασφάλιστους που εκτελούνται από τα φαρμακεία των νοσοκομείων, εκφράζει προβληματισμό σχετικά με τον τρόπο έκδοσης των βιβλιαρίων και προτείνει τον επανέλεγχο από τα τμήματα Πρόνοιας όλων των βιβλιαρίων. Οπως αναφέρεται στην επιστολή, «πολλοί είναι ασφαλισμένοι σε άλλα Ταμεία και όμως χρησιμοποιούν τα βιβλιάρια αυτά». «Εχουμε δει ασθενείς να έρχονται στο φαρμακείο και να μπερδεύουν το βιβλιάριο απορίας με βιβλιάριο υγείας ασφαλιστικού οργανισμού», εξήγησε στην «Κ» η πρόεδρος της ΠΕΦΝΙ κ. Ειρήνη Τσικαλάκη.

Η αντινομάρχης Αθηνών αρμόδια για τα θέματα Πρόνοιας, κ. Λιλίκα Βασιλάκου, εξήγησε στην «Κ» ότι η έκδοση του βιβλιαρίου ανασφάλιστου γίνεται με υποβολή συγκεκριμένων δικαιολογητικών που ελέγχονται ως προς τη γνησιότητά τους, ενώ την τελική έγκριση δίνει ειδική επιτροπή Κοινωνικής Αρωγής στην οποία συμμετέχει υπάλληλος της ΔΟΥ και δύο υπάλληλοι της Διεύθυνσης Υγείας και της Διεύθυνσης Κοινωνικής Πρόνοιας της νομαρχίας. Το βιβλιάριο ισχύει για ένα έτος και, όταν λήξει, ακολουθείται η ίδια διαδικασία.

Το υπουργείο Υγείας κινείται προς την κατεύθυνση πιο αυστηρών ελέγχων και για τα βιβλιάρια ανασφάλιστων με την καθιέρωση ενιαίων διαδικασιών σε όλα τα νοσοκομεία, που προβλέπουν μεταξύ άλλων τον ορισμό ελεγκτή ιατρού για τα βιβλιάρια εξωτερικών ασθενών, εκτός των ασφαλιστικών ταμείων που θα ελέγχουν και θα θεωρούν κάθε συνταγή που θα υπερβαίνει τα 60 ευρώ, καθώς και εκτέλεση μιας συνταγής το αργότερο πέντε ημέρες μετά την έκδοσή της.

Μετανάστης «μάζευε» φάρμακα από τέσσερα νοσηλευτικά ιδρύματα

Φάρμακα από τέσσερα διαφορετικά δημόσια νοσοκομεία σε διάστημα λίγων ημερών κατάφερε να πάρει ανασφάλιστος μετανάστης με άδεια παραμονής στη χώρα. Το περιστατικό περιγράφει στην «Κ» φαρμακοποιός μεγάλου νοσοκομείου της Αθήνας: «Ηρθε και μου προσκόμισε ιατρική συνταγή για να πάρει φάρμακα. Ετυχε να μην έχουμε αυτά τα φάρμακα, οπότε επικοινώνησα με συνάδελφό μου άλλου νοσοκομείου της Αθήνας προκειμένου να εξυπηρετήσω τον ασθενή. Από την επικοινωνία προέκυψε ότι το ίδιο άτομο είχε απευθυνθεί στο άλλο νοσοκομείο την ίδια ημέρα και είχε πάρει τα ίδια φάρμακα και από εκεί. Ψάχνοντας περισσότερο το περιστατικό, βρήκαμε ότι ο ίδιος ασθενής είχε “περάσει” για τον ίδιο λόγο από τέσσερα διαφορετικά νοσοκομεία. Οντας μετανάστης, χαρακτηρισμένος “πολιτικός πρόσφυγας”, δεν διέθετε βιβλιάριο υγείας και επομένως δεν ήταν δυνατόν να ελέγξουμε, ούτε εμείς ούτε οι γιατροί που τον εξέτασαν, τη συνταγογράφηση των τελευταίων ημερών».

Μπορεί το φαινόμενο να μην είναι συχνό, ωστόσο καταδεικνύει την ανάγκη θέσπισης ελεγκτικών μηχανισμών και σε ό,τι αφορά τη χορήγηση φαρμάκων σε ανασφάλιστους μετανάστες που δεν διαθέτουν βιβλιάριο. Λύση σε αυτό το πρόβλημα αποτελεί η οργάνωση ενός ενιαίου μηχανογραφικού συστήματος στα φαρμακεία των νοσοκομείων, ώστε ανά πάσα στιγμή να ελέγχεται πότε και σε ποιον εξωτερικό ασθενή χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή. Αξίζει να σημειωθεί ότι σήμερα στα νοσοκομεία της χώρας υπάρχουν τουλάχιστον 20 διαφορετικά μηχανογραφικά συστήματα και στα νοσοκομεία της Αττικής υπάρχουν τουλάχιστον εννέα διαφορετικά σχετικά συστήματα.

08/07/2010
Δ. ΣΑΓΓΑΝΑ: (ΑΥΓΗ)
Η Μαρία, η Φιλιώ, η Νέλλυ και άλλες νεαρές φίλες μας, έγιναν ή πρόκειται να γίνουν σύντομα μητέρες. Το “Εντός Φύλου” έγινε κοινωνός της χαράς και του ευτυχούς γεγονότος τους. Ωστόσο, προέκυψε ένα θέμα που τις βασάνισε ηθικά, υπαρξιακά, και που φαίνεται ότι προβληματίζει όλο και περισσότερους μελλοντικούς νέους γονείς, καθώς πληροφορούνται ότι βιολογικό υλικό που προέρχεται από τον τοκετό και που έως σήμερα δεν είχε κάποια χρησιμότητα, χάρης στην πρόοδο της τεχνολογίας ίσως να είναι εν δυνάμει χρήσιμο. Μιλάμε για τη φύλαξη του ομφαλοπλακουντιακού αίματος του παιδιού τους, σε περίπτωση που αυτό αρρωστήσει από σοβαρή ασθένεια π.χ. λευχαιμία.
Έχει νόημα, από επιστημονικής πλευράς, να φυλαχθούν τα στελεχιαία κύτταρα ή αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα (αυτός είναι ο επιστημονικός όρος) του ομφαλοπλακουντιακού αίματος του βρέφους που πρόκειται να γεννήσουν;
Για ποιο λόγο, και μάλιστα σε μια από τις πιο ευαίσθητες και συναισθηματικά φορτισμένες στιγμές στη ζωή των γυναικών και κατʼ επέκταση του ζεύγους, που επιθυμούν να κάνουν ό,τι καλύτερο για το παιδί που περιμένουν, να διχάζονται οι γονείς ανάμεσα στο να δωρίσουν το ομφάλιο αίμα του νεογνού σε δημόσια τράπεζα ή να το φυλάξουν σε ιδιωτική για το παιδί τους και φυσικά να πληρώσουν;
Πώς η νέα αυτή δυνατότητα γίνεται προϊόν εμπορικής εκμετάλλευσης με αμφίβολη μελλοντική χρησιμότητα για τους δότες;
Ας δούμε τι σημαίνουν όλα αυτά με αφορμή τις φίλες μας.
Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα περιέχει στελεχιαία κύτταρα ή αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα (γνωστά στο ευρύ κοινό ως «βλαστοκύτταρα») και είναι η λύση για την ίαση ασθενειών όπως η λευχαιμία, η απλαστική αναιμία και η μεσογειακή αναιμία.
Τα τελευταία χρόνια, μια νέα επιχειρηματική δραστηριότητα αναπτύσσεται ραγδαία στην Ελλάδα στο όνομα του κέρδους. Πρόκειται για τις ιδιωτικές τράπεζες βλαστοκυττάρων. Η χώρα μας διαθέτει ήδη το 20% των ιδιωτικών τραπεζών που λειτουργούν παγκοσμίως! Σε συνεργασία με τα ιδιωτικά μαιευτήρια, οι τράπεζες αυτές προωθούν στους εξαιρετικά ευάλωτους γονείς την ιδέα να διαφυλάξουν τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα συλλέγοντας αίμα από τον ομφάλιο λώρο κατά τον τοκετό, με σκοπό να αντιμετωπισθούν τυχόν προβλήματα υγείας των παιδιών τους. Αυτό είναι μύθος. Το κόστος, μάλιστα, για τη διαδικασία λήψης, επεξεργασίας και φύλαξης των βλαστοκυττάρων ανέρχεται σε περισσότερα από 2.000 ευρώ για τους γονείς. Τα μισά περίπου αποτελούν αμοιβές μεσαζόντων.
Στην πραγματικότητα, οι γονείς δεν γνωρίζουν ότι τα βλαστοκύτταρα αυτά, ιατρικώς, αποκλείεται να χρησιμοποιηθούν στο παιδί τους, ότι σε ποσοστό έως 70% το αίμα που συλλέγεται μπορεί νʼ απορριφθεί και ότι, στην πράξη, η προσφυγή σε ιδιωτικές τράπεζες μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες να βρεθούν κατάλληλα βλαστοκύτταρα από άλλα παιδιά, αν κάποτε χρειαστούν για το δικό τους παιδί.

Ποια είναι η αλήθεια;
Η αλήθεια είναι ότι, από ιατρική άποψη, αποκλείεται εντελώς η χρήση αυτών των κυττάρων για τα παιδιά στα οποία ανήκουν, σε κάθε περίπτωση κακοήθους αιματολογικής νόσου. Π.χ. λευχαιμία. Η αυτόλογη, όπως λέγεται, μεταμόσχευση είναι άχρηστη, επειδή τα κύτταρα που έχουν φυλαχθεί θα εξελιχθούν αργότερα σε λευχαιμικά. Επομένως, το άρρωστο παιδί δεν θα ωφεληθεί ποτέ από τα δικά του κύτταρα που φυλάσσονται κατεψυγμένα. Θα χρειαστεί, προκειμένου να θεραπευτεί, κύτταρα από άλλο δότη/τρια, οπότε μιλάμε για την αλλογενή ιστοσυμβατή μεταμόσχευση. Πώς και πού θα βρεθούν αυτά;
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να βρεθούν συμβατά κύτταρα. Οι ιδιωτικές τράπεζες, όμως, δεν ασχολούνται με την ιστοσυμβατότητα των κυττάρων που φυλάσσουν. Με τον τρόπο αυτό δεν συμμετέχουν στην παγκόσμια δεξαμενή μοσχευμάτων και έτσι μειώνουν τις πιθανότητες εύρεσης του κατάλληλου μοσχεύματος για το σύνολο του πληθυσμού! Καμία ιδιωτική τράπεζα δεν συμμετέχει στο Διεθνές Δίκτυο αναζήτησης αυτών των μοσχευμάτων (www.netcord.org), γιατί δεν έχουν αντιγόνα ιστοσυμβατότητας κι έτσι δεν έχει νόημα η συμμετοχή τους.
Τελικά, αυτό που κάνουν στην πράξη οι ιδιωτικές τράπεζες είναι να βλάπτουν σοβαρά τη δημόσια υγεία και να κερδοσκοπούν ασύδοτες. Διότι, καθώς αποσύρουν τα κύτταρα που συλλέγουν από την παγκόσμια δεξαμενή μοσχευμάτων, δυσχεραίνουν το έργο της ανεύρεσης. Έτσι, λοιπόν, οι ιδιωτικές τράπεζες παραπληροφορούν τους γονείς στο όνομα του κέρδους τους.
Από ηθικής απόψεως, η λογική των ιδιωτικών τραπεζών εισάγει τους νόμους της αγοράς στον χώρο των μοναδικών βιολογικών προϊόντων, καταργώντας την αλληλεγγύη, όπως ισχύει στην αιμοδοσία ή τις μεταμοσχεύσεις οργάνων. Κανείς δεν δίνει αίμα με στόχο να φυλαχθεί για τον εαυτό του. Καλύπτει ανάγκες άλλων, οι οποίοι θα καλύψουν τις δικές του αν χρειαστεί.
Στη Γαλλία, την Ιταλία και την Ολλανδία είναι απαγορευμένη η λειτουργία ιδιωτικών τραπεζών (τα βλαστοκύτταρα θεωρούνται εθνικός πόρος), ενώ αυστηρή σχετική ρύθμιση εισάγεται στην ισπανική νομοθεσία. Στην Ελλάδα όλα γίνονται προς το παρόν χωρίς νομοθετικό πλαίσιο, πράγμα το οποίο είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.

Υπάρχουν δημόσιες τράπεζες στην Ελλάδα;

Υπάρχουν δύο, η Τράπεζα Βλαστοκυττάρων της Ακαδημίας Αθηνών και η Δημόσια Τράπεζα Ομφαλικών Μοσχευμάτων (ή Βλαστοκυττάρων), η οποία λειτουργεί στο Νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου» της Θεσσαλονίκης. Και φυσικά συμμετέχουν στο Διεθνές Δίκτυο.
Σημείωση: Η Ελλάδα είναι ουραγός σε δότες αίματος, μυελού οστών και ομφάλιου αίματος, ενώ είμαστε πρωταθλητές στη φύλαξη ομφάλιου αίματος σε ιδιωτικές τράπεζες.
Στη χώρα μας λειτουργούν 21 ιδιωτικές τράπεζες ομφάλιου αίματος με άγνωστο αριθμό αποθηκευμένων μονάδων, που είναι απίθανο να χρησιμεύσουν τόσο για αυτόλογη όσο και για αλλογενή μεταμόσχευση. Υπό την έννοια αυτή, η λειτουργία τους μοιάζει, μάλλον, με αυτήν της τραπεζικής «θυρίδας», καθώς διατηρούν βιολογικό υλικό ως παρακαταθήκη, χωρίς να το διακινούν.

Επιπλέον, οι ιδιωτικές αυτές τράπεζες λειτουργούν με ελλιπέστατο έως ανύπαρκτο νομοθετικό πλαίσιο και με όρους περιορισμένης αξιοπιστίας και φερεγγυότητας. Για τον λόγο αυτό, η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία τον Ιούλιο του 2008 αποφάσισε να μη χρησιμοποιεί μοσχεύματα από ιδιωτικές τράπεζες.
Κάθε χρόνο, κατά μέσο όρο, εισάγονται στην Ελλάδα 27 μοσχεύματα από το εξωτερικό, με κόστος μεταμόσχευσης -ανά μόσχευμα- για τα ταμεία 15.000-20.000 ευρώ, επειδή οι δύο Κρατικές Τράπεζες Ομφαλικών Μοσχευμάτων που λειτουργούν αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα δεν μπορούν να καλύψουν τις υπάρχουσες ανάγκες λόγω ελλιπούς υποστήριξης. Εάν οι δύο τράπεζες λειτουργούσαν επαρκώς, το κόστος ανά μονάδα θα ήταν 6.920 ευρώ και θα υπήρχε η δυνατότητα σε πολύ λίγα χρόνια να είναι σε θέση να εξασφαλίζουν μοσχεύματα για το 95% των ασθενών στην Ελλάδα.
Πρόσφατα, ο Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Τ. Κουράκης κατέθεσε επίκαιρη ερώτηση προς την υπουργό Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης για το θέμα αυτό και ζητεί την αναστολή της λειτουργίας των ιδιωτικών τραπεζών ομφαλικών μοσχευμάτων, οι οποίες δεν διαθέτουν άδεια λειτουργίας, ενώ συλλέγουν πολύτιμο βιολογικό υλικό χωρίς κανέναν έλεγχο και επόπτευση, καθώς και την ενίσχυση των δημόσιων τραπεζών με θεσμικά και οικονομικά μέτρα με στόχο αυτές να εξασφαλίσουν μοσχεύματα για την συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων/ίδων που τα χρειάζεται, με παράλληλο όφελος για τα ασφαλιστικά ταμεία και την εθνική οικονομία.

*Η Δέσποινα Σαγγανά είναι Πολιτικός Επιστήμων με Μεταπτυχιακό σε θέματα Υγείας

Χρήσιμο και σωτήριο μπορεί να είναι το φαρμακείο του ταξιδιώτη. Οι ειδικοί του ΚΕΕΛΠΝΟ συμβουλεύουν για το περιεχόμενό του.

Ο ταξιδιώτης συνιστάται να έχει μαζί του ένα φαρμακείο πρώτων βοηθειών, προκειμένου να είναι σε θέση να διαχειριστεί μόνος του πιθανά προβλήματα υγείας που μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού και επιπλοκές αν πάσχει από κάποιο χρόνιο νόσημα.

Το περιεχόμενο του φαρμακείου εξαρτάται από τον προορισμό, τη διάρκεια του ταξιδιού, το σκοπό του ταξιδιού και την κατάσταση υγείας του ταξιδιώτη.

Επίσης, ο ταξιδιώτης χρειάζεται να έχει μαζί του διεύθυνση τηλέφωνο της Ελληνικής Πρεσβείας ή του Προξενείου και νοσοκομείων ή κλινικών στον τόπο προορισμού και τηλέφωνο επικοινωνίας του οικογενειακού γιατρού.

Οι ταξιδιώτες που λαμβάνουν συνταγογραφούμενα φάρμακα και πάσχουν από νοσήματα που απαιτούν συχνή ιατρική παρακολούθηση ή μπορεί να προκαλέσουν επιπλοκές κατά τη διάρκεια του ταξιδιού (όπως ηλικιωμένοι, φορείς HIV, ασθενείς με καρδιοπάθεια, ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, ασθενείς με χρόνια πνευμονοπάθεια και ασθενείς με άλλα χρόνια νοσήματα), συνιστάται:

Να συμβουλευτούν το γιατρό τους πριν το ταξίδι.
Να έχουν μαζί τους ένα ιατρικό σημείωμα όπου να αναγράφεται η νόσος από την οποία πάσχουν, η αγωγή τους και το δοσολογικό σχήμα. Να σημειώνεται επίσης ότι το φάρμακο είναι για προσωπική χρήση του ταξιδιώτη.
Να επικοινωνήσουν με την πρεσβεία της χώρας που πρόκειται να επισκεφθούν, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι τα φάρμακα που λαμβάνουν κυκλοφορούν νόμιμα.
Να τοποθετούν τα φάρμακα που μεταφέρουν στην αρχική τους συσκευασία. Εκεί πρέπει να αναγράφεται το όνομα του ταξιδιώτη, το όνομα του θεράποντα ιατρού και η δοσολογία του φαρμάκου. Προκειμένου να προληφθεί η απώλειά τους συνιστάται να αποθηκεύονται στις χειραποσκευές.
Να προμηθευτούν τις αναγκαίες ποσότητες φαρμάκων για τη διάρκεια του ταξιδιού καθώς και ορισμένα φάρμακα για την αντιμετώπιση πιθανών επιπλοκών.
Να φροντίσουν για την ασφαλιστική κάλυψη κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους, και να ενημερωθούν για τις ιατρικές υπηρεσίες στη χώρα προορισμού τους.
Το φαρμακείο του ταξιδιώτη εξαρτάται από τις ανάγκες του και χρειάζεται να περιλαμβάνει ανάλογα με τον προορισμό και την περίπτωση τα εξής:

Φάρμακα

Ανθελονοσιακά.
Για την πρόληψη ή τη θεραπεία συμπτωμάτων λόγω υψόμετρου.
Παυσίπονα ή αντιπυρετικά.
Αντιδιαρροϊκά.
Αντιισταμινικά.
Αποσυμφορητικό (σε συνδυασμό ή όχι με αντιισταμινικό ).
Κατά της ναυτίας.
Όλα τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται τακτικά.

Είδη Πρώτων Βοηθειών

Γάντια μιας χρήσης.
Γάζες.
Ελαστικός επίδεσμος για διαστρέμματα, αυτοκόλλητοι επίδεσμοι.
Αντισηπτικό.
Βαμβάκι.
Ψαλίδι, λαβίδα ή τσιμπιδάκια.
Θερμόμετρο.
Αντιβακτηριακές και αντιμυκητιακές αλοιφές και κρέμες.
Γέλη αλόης για τα ηλιακά εγκαύματα.
Αντικνησμώδη ή αντιφλεγμονώδη αλοιφή ή κρέμα.
Κολλύριο.
Άλλα σημαντικά είδη.
Εντομοαπωθητικά.
Αντιηλιακό (με δείκτη προστασίας τουλάχιστον 15).
Αντιβακτηριακά μαντηλάκια χεριών και αλκοολούχο απολυμαντικό χεριών (τουλάχιστον 60% αλκοόλη).
Προφυλακτικά.

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΣΩΤΗΡΧΟΥ
Φαντάζει σαν τραγική ειρωνεία: φέτος, έτος καταπολέμησης της φτώχειας για την Ευρώπη, στην Ελλάδα φαίνεται να καλπάζει. Δεν αφορά μόνο τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, τους επισφαλώς απασχολούμενους, τα άτομα με προβλήματα υγείας ή τους χαμηλοσυνταξιούχους.
Η φτώχεια επεκτείνεται στα ανήλικα υπονομεύοντας το μέλλον της επόμενης γενιάς αφού τα φτωχά παιδιά έχουν τριπλάσια πιθανότητα να παραμείνουν φτωχοί ενήλικες στη ζωή τους. Σχεδόν μισό εκατομμύριο παιδιά βιώνουν τη φτώχεια στη χώρα μας. Επιπλέον η αύξηση των ανέργων οξύνει περαιτέρω την κατάσταση, ενώ είναι οι μέσης και υψηλής εκπαίδευσης νέοι αυτοί που πλέον εμφανίζεται να πλήττονται περισσότερο από την έλλειψη εργασίας.

Καθίσταται έτσι επιτακτικότερη η ανάγκη για αποτελεσματικές πολιτικές άρσης των ανισοτήτων. Τα παραπάνω ευρήματα συνθέτουν το Κοινωνικό Πορτρέτο της Ελλάδας για το 2010, την έκδοση του Ινστιτούτου Κοινωνικής Πολιτικής του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών με 14 στοιχειοθετημένες αναλύσεις για επίκαιρα θέματα όπως είναι οι κοινωνικές ανισότητες, η απασχόληση και οι πολιτικές κοινωνικής ένταξης για την περίοδο από το 2008 μέχρι τις αρχές του 2010.

Σταχυολογώντας μερικά από τα κυριότερα συμπεράσματα που παραθέτουν 19 εμπειρογνώμονες στις 250 σελίδες της έκδοσης:

* Η φτώχεια στη χώρα μας αγγίζει το 20% του πληθυσμού και βρίσκεται σταθερά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ φέτος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά μία ποσοστιαία μονάδα.

* Αναποτελεσματικές κρίνονται και οι πολιτικές παρεμβάσεις για την καταπολέμηση της φτώχειας: ο κίνδυνος φτώχειας μειώθηκε μόλις από το 23% στο 20% με την εισοδηματική υποστήριξη.

* Μειώθηκε ο κίνδυνος φτώχειας που αντιμετωπίζουν τα ηλικιωμένα άτομα (65+) από 28% το 2005 σε 22% το 2008.

* Αντίθετα, έχουμε από τα μεγαλύτερα ποσοστά (23,3%) παιδιών που ζουν σε οικονομικά φτωχά νοικοκυριά. Ποσοστό που ξεπερνά τη φτώχεια στο γενικό πληθυσμό και αντιστοιχεί σε περίπου 449 χιλιάδες ανήλικα και παρουσίασε αυξητική τάση μεταξύ 2004-7, αν και ο αριθμός των παιδιών μειώθηκε. Σ’ αυτά τα νοικοκυριά οι υπεύθυνοι έχουν υψηλότερα ποσοστά ανεργίας και χαμηλότερα σε σύγκριση με τον υπόλοιπο πληθυσμό ποσοστά απασχόλησης. Το 47% του συνόλου των παιδιών και τα περισσότερα φτωχά παιδιά (62,2%) ζουν στις αραιοκατοικημένες περιοχές.

* Σημαντικός -της τάξης του 27%- είναι ο κίνδυνος φτώχειας για τα νοικοκυριά με τρία ή περισσότερα παιδιά και αντίστοιχος για τις μονογονεϊκές οικογένειες.

* Ομως ούτε οι εργαζόμενοι προστατεύονται απ’ τη φτώχεια καθώς το 14% των απασχολούμενων στη χώρα μας είχε εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας. Υψηλότερος είναι ο κίνδυνος φτώχειας (19%-27%) για τους προσωρινά ή μερικώς απασχολούμενους και εποχιακά εργαζομένους. Τον πιο υψηλό κίνδυνο φτώχειας ωστόσο αντιμετωπίζουν οι άνεργοι (37%).

* Αυξημένοι ήδη από το 2008 ήταν οι δείκτες υλικής αποστέρησης για την Ελλάδα, καθώς οι μισοί (50%) δεν άντεχαν οικονομικά ετήσιες διακοπές μιας βδομάδας, το 27% δεν είχε λεφτά για έκτακτες αλλά αναγκαίες δαπάνες και το 24%, σχεδόν ο ένας στους τέσσερις, αδυνατούσε να πληρώσει ενοίκιο ή δόση αγοράς κατοικίας ή δάνειο για οικοσκευή ή να εξοφλήσει κάποιο λογαριασμό ρεύματος ή νερού.

* Αύξηση των ανέργων κάθε ηλικίας και εκπαιδευτικού επιπέδου, αύξηση των μακροχρόνια ανέργων, σημαντική μείωση της μισθωτής εργασίας, αύξηση της μερικής απασχόλησης και αυτής στον αγροτικό τομέα με παράλληλη μείωση της απασχόλησης στον δευτερογενή και τριτογενή τομέα χαρακτηρίζουν την αγορά εργασίας την περίοδο 2008-2009.

* Μεγαλύτερη μείωση παρατηρήθηκε στην απασχόληση εργαζομένων με μέση (-2,1%) ή υψηλού (-1,8%) επιπέδου εκπαίδευση, ενώ αντίθετα αυξήθηκε ελαφρά η απασχόληση αποφοίτων Γυμνασίου.

Η μόρφωση

* Η μόρφωση δεν εξασφαλίζει επαγγελματική αποκατάσταση: έτσι τα άτομα μέσης εκπαίδευσης αντιμετωπίζουν το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας (10,1%) και ακολουθούν με 9,2% οι απόφοιτοι ανώτερης ή ανώτατης εκπαίδευσης ή, οι κάτοχοι μεταπτυχιακού. Οσοι τελείωσαν το Γυμνάσιο έχουν το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας (8,6%).

Το έλλειμμα συνεννόησης μεταξύ των εκπροσώπων της τρόικας και των συνομιλητών τους από την ελληνική διοίκηση όσον αφορά τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς εργασίας, που θα τους επισημάνει τα λάθος συμπεράσματα και περιττά μέτρα που κανένας παραγωγικός φορέας δεν επιθυμεί, ανέδειξε στη χθεσινή παρουσίαση του Κοινωνικού Πορτρέτου ο διοικητής του ΟΑΕΔ και αλλοτινό μέλος του ΕΚΚΕ, Ηλίας Κικίλιας, από τους κύριους ομιλητές μαζί με τους καθηγητές Γιάννη Σακκέλη και Ηλία Κατσούλη. Ο τελευταίος εστίασε στην αποεμπορευματοποίηση της εργασίας στη χώρα μας, που σε συνδυασμό με τη διεθνοποίηση της αγοράς εργασίας και τον εκπατρισμό ακόμη και άκρως εξειδικευμένων εργασιών σε χαμηλού κόστους εργασίας χώρες, έχει ανατρέψει ριζικά αγορά εργασίας και εργασιακές σχέσεις. *