blog.argiriou.org

Οι έφηβοι που κοιμούνται λιγότερο από οκτώ ώρες τη νύχτα, παχαίνουν πιο εύκολα, καθώς τρώνε περισσότερες τροφές με λιπαρά και πιο πολλά σνακ, σε σχέση με όσους κοιμούνται περισσότερες από οκτώ ώρες το βράδυ, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Η μελέτη, υπό την δρα Σούζαν Ρεντλάιν του νοσοκομείου Μπρίγκαμ και του Ιατρικού κέντρου Μπεθ Ίσραελ της Βοστώνης, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Sleep” (Ύπνος), σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, διαπίστωσε ότι ο λιγοστός ύπνος μπορεί να επιφέρει χρόνιες αλλαγές στη διατροφή των νέων, αυξάνοντας, μεταξύ άλλων, τον κίνδυνο των καρδιαγγειακών παθήσεων και της παχυσαρκίας, ειδικά όσον αφορά τα κορίτσια, καθώς -για λόγους που οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμα κατανοήσει- τα αγόρια δεν φαίνεται να χαλάνε εξίσου τη διατροφή τους, εξαιτίας του ανεπαρκούς ύπνου.

Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι ο λίγος ύπνος μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του πάχους, όμως η νέα έρευνα δείχνει από πού προέρχονται οι πρόσθετες θερμίδες. Η αύξηση της κατανάλωσης λιπαρών φαγητών, τα οποία έχουν πολλές θερμίδες, καθώς και η κατανάλωση πρόχειρου φαγητού, που αποτελούν παρεπόμενο του μικρής διάρκειας ύπνου, οδηγούν σε συσσώρευση λίπους στο σώμα των νέων.

Οι ερευνητές μελέτησαν 240 νέους ηλικίας 16 έως 19 ετών, που για ένα χρονικό διάστημα φορούσαν στον ύπνο τους μια ειδική συσκευή περασμένη στον καρπό του χεριού τους, ενώ παράλληλα καταγραφόταν η ημερήσια λήψη θερμίδων από τη διατροφή τους.

Η μελέτη βρήκε ότι όσοι νέοι κοιμούνταν λιγότερο από οκτώ ώρες το βράδυ, κατανάλωναν κατά μέσο όρο 2,2% περισσότερες θερμίδες από λίπη και 3% λιγότερες θερμίδες από υδρογονάνθρακες, σε σχέση με τους νέους που κοιμούνταν περισσότερες από οκτώ ώρες.

Πάντως, σύμφωνα με τους ερευνητές, ο κίνδυνος για την υγεία μπορεί σχετικά εύκολα να μειωθεί, καθώς κάθε πρόσθετη ώρα ύπνου μειώνει κατά 21% τις πιθανότητες ο νέος να φάει ένα σνακ με πολλά λιπαρά.

Μόνο ένα στους τρεις νέους (ποσοστό 34%), που συμμετείχαν στην έρευνα, κοιμούνταν πάνω από οκτώ ώρες κατά μέσο όρο τις νύχτες, ενώ η Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής του Ύπνου εκτιμά ότι οι έφηβοι χρειάζονται τουλάχιστον εννέα ώρες βραδινού ύπνου, για να νιώθουν την άλλη μέρα ξεκούραστοι και σε εγρήγορση.

Γράφει ο ΣΠΥΡΟΣ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗΣ
Ενα εύλογο αλλά δυστυχώς αναπάντητο ερώτημα αφορά το γιατί σε μια εποχή κάθε άλλο παρά σεξοφοβική, όπως η σημερινή, οι πρώτες σεξουαλικές εμπειρίες των εφήβων εξακολουθούν να γεννούν μεγάλη αμηχανία και ανασφάλεια όχι μόνο στους ίδιους τους πρωτάρηδες -κάτι απολύτως φυσιολογικό και αναμενόμενο-, αλλά και στους πολύ πιο έμπειρους και ερωτικά απελευθερωμένους γονείς τους.

Γιατί άραγε ακόμη και οι πιο «άνετοι» και «προοδευτικοί» γονείς αποδέχονται με εξαιρετική δυσκολία, και ενίοτε βιώνουν ως «καταστροφή», τις πρώτες σεξουαλικές αναζητήσεις των παιδιών τους;

Σήμερα, ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός γονιών δεν έχει την παραμικρή δυσκολία ή αμηχανία στο να μιλά «ανοιχτά» για το σεξ με τα παιδιά του όσο είναι πολύ μικρά (κάτι που σπανιότατα συνέβαινε πριν από μερικά χρόνια). Τα πράγματα βέβαια αλλάζουν άρδην όταν το παιδί αρχίζει να μεγαλώνει και μπαίνει στην εφηβεία. Οσο το παιδί ήταν μικρό, το σεξ αποτελούσε γι’ αυτό μια «αθώα» διανοητική περιέργεια. Αντίθετα, με την είσοδο στην εφηβεία, η ψυχοσωματική εμπλοκή του είναι πολύ πιο άμεση: για κάθε έφηβο το σεξ αποτελεί κάτι ιδιαίτερα σημαντικό, κυριολεκτικά το… «καυτό» ζήτημα.

Ταυτόχρονα, όμως, ο/η έφηβος/-η δεν διαθέτει ακόμη τις βιωματικές εμπειρίες και τα απαραίτητα «νοητικά εργαλεία» για να κατανοήσει και, κυρίως, για να αποδεχτεί τις συγκλονιστικές αλλαγές που συντελούνται στο σώμα και τις διαθέσεις του. Και ακριβώς εδώ υπεισέρχεται η προβληματική στάση των γονιών του: είτε πρόκειται για την ενδεχόμενη αμηχανία είτε, ακόμη χειρότερα, για την προσποιητή αδιαφορία, που συχνά επιδεικνύουν με πρόσχημα τον υποκριτικό σεβασμό της ιδιωτικής ζωής των παιδιών τους.

Η αμηχανία τους αυτή επιτείνεται και από τη συστηματική πλέον άρνηση των εφήβων να συζητήσουν ή έστω να ακούσουν τις πληροφορίες που ενδεχομένως θα επιθυμούσαν να τους μεταφέρουν οι γονείς τους για την πρωτόγνωρη κατάσταση που αντιμετωπίζουν. Πράγματι, οι έφηβοι -κατά κανόνα- μετά τις πρώτες σεξουαλικές τους εμπειρίες εκλαμβάνουν ως ανεπίτρεπτη παρέμβαση κάθε προσπάθεια διαλόγου ή επικοινωνίας με τους γονείς τους γύρω από τις νέες και υπερβολικά μυθοποιημένες ερωτικές τους εμπειρίες. Παραδόξως, το σεξ αποτελεί πια ένα θέμα ταμπού, τόσο για τους αμήχανους και υπερβολικά ανήσυχους γονείς όσο και για τους ολοένα και περισσότερο κλεισμένους στον εαυτό τους εφήβους.

Τα αγόρια μάλιστα αποδέχονται να μιλήσουν γι’ αυτά τα «πολύ προσωπικά» θέματα μόνο με την κοπέλα τους ή με τους πολύ στενούς τους φίλους (αν βέβαια έχουν!).

Παραπληροφορημένοι και άπειροι

Πολλοί γονείς, έχοντας λησμονήσει προ πολλού τις δικές τους εφηβικές τραυματικές εμπειρίες, καλλιεργούν την καθησυχαστική αυταπάτη ότι τα σημερινά παιδιά, μεγαλωμένα μέσα στον καταιγισμό ερωτικών πληροφοριών και εικόνων από το Διαδίκτυο ή την TV, γνωρίζουν σχεδόν τα πάντα ή, έστω, όσα πρέπει να ξέρει ένα παιδί γύρω από το σεξ.

Στην πραγματικότητα βέβαια συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο: η τηλεόραση προβάλλει απλώς παθητικά σκηνές σεξ, χωρίς καθόλου να εξηγεί ή να πληροφορεί για τη σωματική εμπειρία ή το ψυχολογικό περιεχόμενο αυτού που βλέπουμε· δηλαδή, τι ακριβώς είναι και τι σημαίνει αυτό που διαδραματίζεται στην οθόνη.

Οσο για τις πορνογραφικές ιστοσελίδες, αυτές όχι μόνο δεν παρέχουν καμία χρήσιμη πληροφορία, αλλά, επιπλέον, προβάλλουν μια εντελώς απρόσωπη, διαστρεβλωτική και παραπλανητική εικόνα για το τι είναι και το πώς συντελείται η ερωτική πράξη σε φυσιολογικές συνθήκες. Και αν αυτό ισχύει για τους ενήλικους θεατές, φανταστείτε πόσο ζημιογόνος ή καταστροφική μπορεί να αποδειχτεί η συχνή κατανάλωση πορνογραφικού υλικού από έναν άπειρο ερωτικά έφηβο.

Σε αυτό το κοινωνικό-πολιτισμικό πλαίσιο τα περιθώρια επιρροής ή έστω διάλογου των γονιών με τα παιδιά για το καυτό ζήτημα του σεξ είναι απελπιστικά στενά· αλλά σε καμιά περίπτωση ανύπαρκτα.

Ακόμα και οι εικοσάρηδες πρέπει να προσέχουν την χοληστερίνη τους, γιατί αν είναι υψηλή, μπορεί να βλάπτει κιόλας τις αρτηρίες τους, δημιουργώντας αρτηριοσκλήρυνση και αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό αργότερα στη ζωή τους, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.
Η μελέτη, υπό τον δρα Μαρκ Πλέτσερ του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας-Σαν Φρανσίσκο, η οποία δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό “Annals of Internal Medicine”, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, μελέτησε επί 20 χρόνια μια ομάδα περίπου 3.200 ανδρών και γυναικών ηλικίας 18 έως 30 ετών και κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τους νέους.

“Συνήθως δεν ανησυχούμε πολύ για τον κίνδυνο που αντιμετωπίζει η καρδιά μας, μέχρι κάποιος να φτάσει στην μέση ηλικία, επειδή είναι σπάνιο να πάθει κανείς έμφραγμα όταν είναι νέος”, δήλωσε ο Πλέτσερ και πρόσθεσε: “Η νεανική ηλικία όμως έχει επίσης σημασία. Τη ζημιά που κάνει κανείς τότε στις στεφανιαίες αρτηρίες του, θα τη βρει μπροστά του αργότερα”.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι όσοι έχουν υψηλά επίπεδα “κακής” χοληστερίνης (LDL) κατά τη νεότητά τους, είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν καρδιοπάθεια αργότερα και αυτό θα συμβεί (κάτι που είναι ίσως το πιο σημαντικό) άσχετα με το επίπεδο της χοληστερίνης που θα έχουν αργότερα στη ζωή τους.

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι οι νέοι δεν είναι ανάγκη να παίρνουν φάρμακα για να ρίξουν το επίπεδο της χοληστερίνης τους, όμως πρέπει να ασκούνται σωματικά και να προσέχουν περισσότερο τι τρώνε.

“Η δίαιτα και η άσκηση μπορεί να είναι πολύ πιο σημαντικές για τους νέους σε σχέση με τα φάρμακα που ρίχνουν την χοληστερίνη”, δήλωσε ο Πλέτσερ.

Σε μια προηγούμενη έρευνα, που ο ίδιος ερευνητής είχε δημοσιεύσει στο ίδιο ιατρικό περιοδικό, είχε διαπιστώσει ότι η υψηλή πίεση στους νέους επίσης αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιοπάθεια αργότερα στη ζωή τους.

Ο Αμερικανικός Καρδιολογικός Σύλλογος συνιστά σε κάθε άτομο άνω των 20 ετών να κάνει εξέταση αίματος κάθε πέντε χρόνια για να ελέγχει το επίπεδο της χοληστερίνης του.

Tης Mαριαννας Tζιαντζη

Υπόδειξη προς τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα έστειλε την Τρίτη το ΕΣΡ, ζητώντας τους να μην καλούν ανηλίκους ως «κοινό» στα στούντιο, ιδίως όταν το περιεχόμενο κάποιων εκπομπών ενδέχεται να έχει δυσμενή επίδραση στην ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους.

Το πιο ακραίο παράδειγμα ήταν οι μαθητές που χρησιμοποιήθηκαν σαν ζωντανό ντεκόρ στο «Αξίζει να το δεις» με καλεσμένη την Τζούλια Αλεξανδράτου, που μίλησε για το πορνο-καλλιτεχνικό επίτευγμά της. Το εξωφρενικό δεν είναι ότι οι μαθητές είδαν με σάρκα και οστά το «πρότυπό» τους, όπως η ίδια αυτοχαρακτηρίζεται. Το εξωφρενικό είναι ότι όλη η Ελλάδα, μωρά και χούφταλα, γνωρίζουν, κυρίως μέσω της τηλεόρασης, την Τζούλια και, ταυτόχρονα, αγνοούν άλλα πρόσωπα και πράγματα που ίσως θα έπρεπε να γνωρίζουν. Οι πιτσιρικάδες γίνονται τηλεοπτική μαρίδα, καθώς, με την ενθάρρυνση της τηλεόρασης «και» με τη γονική συναίνεση, δανείζουν τα νιάτα και τη δροσιά τους σε ένα στημένο και γελοίο θέαμα. Και η μαρίδα γελάει και χειροκροτεί, ενώ τα πιράνχας εξασφαλίζουν το γεύμα της ημέρας.

Και να ’ταν μόνο οι ανήλικοι σαν «ακροατήριο»… Κανένας νόμος δεν προστατεύει τα παιδιά που συμμετέχουν σε σόου τύπου «make over», δηλαδή, «εγώ, το κανάλι, βάζω τα υλικά και τα εργατικά και σου ανακαινίζω το σπίτι» και «εσύ βάζεις την ανθρώπινη ιστορία σου», στην οποία ιστορία υπάγονται και οι ανήλικοι αποδέκτες της τηλεοπτικής φιλανθρωπίας. Δείτε τα ευτυχισμένα παιδάκια που τώρα έχουν το δικό τους δωμάτιο! Δείτε πως κλαίνε από χαρά η γιαγιά και η μαμά!

Ποιος νόμος προστατεύει τα παιδιά που συμμετέχουν σε τάλεντ σόου και βαθμολογούνται και κρίνονται οn camera από άτομα με μηδενικές γνώσεις παιδαγωγικής και παιδοψυχολογίας; Μιλάμε για την «αξιολόγηση» των εκπαιδευτικών, που έχουν σπουδάσει και έχουν περάσει από δεκάδες εξετάσεις και έχουν μακρά διδακτική πείρα, όμως ποιος αξιολογεί εκείνους που μόνο από σόουμπιζ γνωρίζουν και αξιολογούν μικρά παιδιά; Οσο βαθαίνει η κρίση, θα πληθαίνουν οι γονείς που θα παραδίδουν το παιδί τους βορά στο τηλεοπτικό θηρίο με την ψευδαίσθηση πως του προσφέρουν ευκαιρίες για μια καλλιτεχνική καριέρα.

Απλήρωτη εργασία και χωρίς καμία ομπρέλα προστασίας προσφέρουν τα παιδιά που συμμετέχουν σε εκπομπές «real life» ή ριάλιτι με οικογένειες. Τα τηλεοπτικά αυτά είδη είναι μια γκρίζα ζώνη ακόμα και για τις ΗΠΑ, όπου ισχύουν πολύ αυστηροί κανόνες για τα παιδιά-ηθοποιούς, όμως παραμένει ασαφές το πλαίσιο της συμμετοχής παιδιών κι εφήβων σε ριάλιτι/ψευδοντοκιμαντέρ. Πολλές είναι οι εκπομπές που, δίχως ανήλικο ακροατήριο στο στούντιο, επωάζουν τις αυριανές Τζούλιες, πάμπολλοι είναι οι επώνυμοι επίδοξοι μέντορές τους, οι οποίοι βρίσκονται στο απυρόβλητο και καμία υπόδειξη του ΕΣΡ δεν τους αγγίζει.

Δημοσίευση: 14-7-2010
Επιμέλεια: Γιάννης Δεβετζόγλου, gdevetzoglou@dolnet.gr

Τα παιδιά και οι έφηβοι που καπνίζουν ινδική κάνναβη μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης κατάθλιψης.

Αρκετές μελέτες έχουν καταδείξει σχέση μεταξύ ινδικής κάνναβης, αυξημένου κινδύνου εκδήλωσης κατάθλιψης και αγχώδους διαταραχής, αλλά ορισμένες έχουν αποτύχει να επιβεβαιώσουν τον συσχετισμό.

Επιπλέον, δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσο η ινδική κάνναβη από μόνη της ή και άλλοι παράγοντες επηρεάζουν τη σχέση αυτή.

Ερευνητές από το Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας και Εξάρτησης στην Ολλανδία μελέτησαν στοιχεία για περισσότερα από 50.000 άτομα από 17 χώρες, που είχαν πάρει μέρος σε μελέτη για την ψυχική υγεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Η έρευνα έδειξε ότι υπήρχε σχέση μεταξύ ινδικής κάνναβης πριν την ηλικία των 17 ετών και των πιθανοτήτων εκδήλωσης κατάθλιψης μετέπειτα.

Σ’ όλες τις χώρες, η πρώιμη χρήση ινδικής κάνναβης σχετιζόταν με 50% αύξηση του κινδύνου εκδήλωσης κατάθλιψης μετά τα 17.

Η σχέση ίσχυε και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν άλλους παράγοντες, όπως την αυτό-αναφερόμενη πρόσφατη χρήση ινδικής κάνναβης, το κάπνισμα και το αλκοόλ, και το ιστορικό ψυχικών προβλημάτων, όπως φοβίες και άγχος.

Η ισχύς της σχέσης αποδυναμώθηκε όταν οι επιστήμονες συνεκτίμησαν τα παιδικά προβλήματα διαγωγής, όπως μπλεξίματα σε καβγάδες και μικροκλοπές ή κοπάνα από το σχολείο.

Τα προβλήματα διαγωγής μπορεί εν μέρει να εξηγήσουν την σχέση μεταξύ πρώιμης χρήσης ινδικής κάνναβης σε συμμετέχοντες από συγκεκριμένες χώρες, περιλαμβανομένων των εθνών όπου η πρώιμη χρήση ινδικής κάνναβης και κατάθλιψης είναι ισχυρότερη, όπως η Νέα Ζηλανδία και η Νότιος Αφρική.

Η μελέτη πάντως έχει περιορισμούς. Οι συμμετέχοντες ερωτήθηκαν σε μια μόνο φάση και δεν ετέθησαν υπό παρακολούθηση, άρα δεν καταγράφηκε τη συνέβη πρώτα, η χρήση ή η κατάθλιψη.

Επίσης, οι συμμετέχοντες ελέγχθηκαν για ενδείξεις κατάθλιψης (αίσθημα θλίψης και άλλα συμπτώματα, όπως αλλαγή όρεξης και προβλήματα ύπνου, που διαρκούσαν τουλάχιστον δύο εβδομάδες) και τους ζητήθηκε να ανακαλέσουν πότε άρχισαν τα πρώτα αυτά σημάδια.

Όσοι δήλωσαν ότι ήταν 17 ετών και άνω όταν ξεκίνησε η κατάθλιψη θεωρήθηκαν «περιπτώσεις». Από το σύνολο των χωρών, 9.647 συμμετέχοντες πληρούσαν τα κριτήρια και συγκρίθηκαν με 41.000 άνδρες και γυναίκες που δεν είχαν στο παρελθόν ή το παρόν κατάθλιψη.

Στην ομάδα της κατάθλιψης, το 9% δήλωσε ότι έκανε χρήση ινδικής κάνναβης πριν τα 17, ενώ το ίδιο ίσχυε και για το 7% της ομάδας ελέγχου. Γενικά, άνδρες και γυναίκες που είπαν ότι είχαν κάνει χρήση πριν τα 17, είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν καταθλιπτικό επεισόδιο μετά τα 17 έτη.

Ο τύπος σχεδιασμού της μελέτης δεν αποδεικνύει ότι η ίδια η ινδική κάνναβη συντελεί στον αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης. Μπορεί για παράδειγμα, τα νεαρά άτομα που είναι ευάλωτα στη εκδήλωσης της ή σε άλλα ψυχικά προβλήματα να είναι επίσης επιρρεπή στη χρήση ινδικής κάνναβης.

Επίσης μπορεί όπως και άλλες ουσίες, όπως το αλκοόλ, να επιφέρουν αλλαγές στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο των παιδιών και των εφήβων και τελικά η ινδική κάνναβη να έχει τοξικές επιδράσεις.

Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση American Journal of Epidemiology

Εταιρείες παρακολουθούν για λογαριασμό του γονέα τις «κινήσεις» του στο Ιντερνετ

Tου Κωστα Δεληγιαννη

Αν θέλετε να είστε σίγουροι πως ο γιος ή η κόρη σας αποφεύγει τις κακοτοπιές που κατακλύζουν τον παγκόσμιο ιστό, μήπως η πιο δραστική λύση θα ήταν να γνωρίζετε εσείς με κάθε λεπτομέρεια τι κάνει όταν «σερφάρει»; Αυτό υποστηρίζει μία νέα γενιά από ιντερνετικές εφαρμογές, οι οποίες προσφέρουν σε κάθε γονέα την τελευταία λέξη της τεχνολογίας η οποία, όπως διαφημίζουν, αποτελεί το πιο αποτελεσματικό αντίδοτο στις εύλογες ανησυχίες σχετικά με τις online δραστηριότητες των παιδιών. Πιο συγκεκριμένα, εταιρείες όπως η SafetyWeb, η SocialShield και η MyChild δίνουν τη δυνατότητα… κατασκοπείας της ιντερνετικής συμπεριφοράς κάθε ανηλίκου σε καθημερινή βάση, ώστε να πληροφορούν τους κηδεμόνες τους για οτιδήποτε επιλήψιμο. Eτσι, έναντι μιας ετήσιας συνδρομής η οποία δεν ξεπερνάει τα 100 δολάρια, δεσμεύονται να παρακολουθούν για λογαριασμό του γονέα και να τον ενημερώνουν για τους «φίλους» με τους οποίους συνομιλεί το παιδί στα διάφορα social group, τις πληροφορίες τις οποίες ανταλλάσσει με αυτούς και τα βίντεο ή τις φωτογραφίες που αυτό «ανεβάζει» στο Διαδίκτυο.

Παρ’ όλο που οι εν λόγω εφαρμογές μετρούν λίγους μόλις μήνες «ζωής», γνωρίζουν τέτοια δημοφιλία στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, που η SafetyWeb, για παράδειγμα, πριν από λίγες ημέρες εξασφάλισε επιπλέον χρηματοδότηση 8 εκατ. δολαρίων. Aλλωστε, όλες είναι εξαιρετικά εύκολες στη χρήση: η μόνη προϋπόθεση είναι ο χρήστης να εισαγάγει το email του παιδιού του στην ιστοσελίδα της εταιρείας που θα επιλέξει και να επικυρώσει μέσω των στοιχείων της πιστωτικής κάρτας τη δική του ταυτότητα.

Τότε, κάθε μία από τις παραπάνω υπηρεσίες θα αναλάβει να ψάξει σε όλες τις δημοφιλείς υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης ή site όπως το YouTube για το αν ο ανήλικος διαθέτει σε αυτές κάποιο προφίλ, συλλέγοντας κάθε δεδομένο που σχετίζεται με αυτό. Βέβαια, οι υπηρεσίες περιορίζονται στα στοιχεία που είναι ορατά σε όλους τους χρήστες, ώστε να μην αντιμετωπίζουν κάποιο νομικό κώλυμα. Ωστόσο, μπορούν επίσης να αναλύουν τις σχετικές πληροφορίες και να ειδοποιούν τον γονέα στην περίπτωση που εντοπίσουν κάτι ύποπτο, όπως για παράδειγμα ότι ο ανήλικος ανταλλάσσει μηνύματα στα οποία περιέχονται οι λέξεις «φόνος» και «αυτοκτονία» ή ότι κάποιος «φίλος» του έχει ασυνήθιστα μεγαλύτερη ηλικία.

Αντίλογος
Η αλήθεια είναι πως δεν λείπουν οι κίνδυνοι για τους εφήβους από τη χρήση του Ιντερνετ γενικότερα: εξάλλου, σύμφωνα με πανευρωπαϊκή έρευνα, έξι στους δέκα ανηλίκους αποκαλύπτουν τα πλήρη προσωπικά τους στοιχεία μέσα από το Διαδίκτυο. Γι’ αυτό και οι παραπάνω εφαρμογές «γονεϊκής επιτήρησης» έχουν την υποστήριξη του Εθνικού Συλλόγου Γονέων και Δασκάλων, μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης που στις ΗΠΑ ξεπερνάει τα 5 εκατ. μέλη.

Oπως πάντως σημειώνουν κάποιοι αναλυτές, το πρόβλημα αυτών των εφαρμογών είναι ότι «ουσιαστικά βασίζονται σε έναν εντελώς λανθασμένο τρόπο προσέγγισης του προβλήματος, σύμφωνα με τον οποίο η προστασία των ανηλίκων πρέπει να επιτευχθεί ακόμη και με την καταστρατήγηση κάθε είδους ιδιωτικότητάς τους», επισημαίνει ο κ. Γιώργος Κορμάς, επιστημονικός συνεργάτης της μονάδας Εφηβικής Υγείας στο Nοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» και εκπρόσωπος του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου.

Aλλωστε, όπως επισημαίνει ο Eλληνας ειδικός, η λογική της άνευ ορίων επιτήρησης ουσιαστικά αυξάνει την καχυποψία ανάμεσα στους ανηλίκους και τους γονείς – τη στιγμή που ο πατέρας ή η μητέρα θα πρέπει κανονικά να είναι ο πρώτος άνθρωπος στον οποίο θα μπορεί να προστρέξει το παιδί για οποιοδήποτε πρόβλημα ανακύψει. «Μία λογική, μάλιστα, που θα αποδειχθεί και αναποτελεσματική στην πράξη, αφού, όπως έχει αποδειχθεί με ανάλογες τεχνολογίες στο παρελθόν, αργά ή γρήγορα, ένας έφηβος θα βρει τρόπους να τις παρακάμπτει».

Απαραίτητα φίλτρο
Στον αντίποδα των υπηρεσιών που προσφέρουν η SafetyWeb και η SocialShield, ο επιστημονικός συνεργάτης της μονάδας Εφηβικής Υγείας κ. Γ. Κορμάς, προτείνει τη χρήση των ειδικών προγραμμάτων που λειτουργούν σαν φίλτρα, μπλοκάροντας τα site τα οποία περιέχουν πορνογραφικό ή άλλο ακατάλληλο υλικό. «Ερευνες μάς έχουν δείξει πως τέτοιο υλικό μπορεί να επηρεάσει την κοινωνικότητα του ανήλικου ή τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει το άλλο φύλο, επομένως τέτοια φίλτρα είναι απαραίτητα για τις ηλικίες του Δημοτικού», σημειώνει. Αλλωστε, ανάλογες ρυθμίσεις μπορεί να κάνει κάποιος ακόμη και μέσα από το λειτουργικό σύστημα του υπολογιστή – ελέγχοντας όχι μόνο σε ποιες ιστοσελίδες θα έχει πρόσβαση το παιδί, αλλά και τις ώρες που θα μπορεί να χρησιμοποιήσει το PC…

«Θα πρέπει πάντως να έχουμε κατά νου πως καμία τεχνολογία δεν είναι πανάκεια», συμπληρώνει, «επομένως, το βάρος θα πρέπει να δίνεται στη σωστή διαπαιδαγώγηση και όχι στον έλεγχο». Αυτό σημαίνει πως τα παιδιά θα πρέπει από μικρή ηλικία να διδαχθούν τους βασικούς κανόνες ασφαλούς «σερφαρίσματος», όπως το να προστατεύουν τα προσωπικά τους δεδομένα, και ότι ο υπολογιστής θα βρίσκεται αρχικά σε κοινή θέα και όχι στο παιδικό δωμάτιο.

Της ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΟΥ

Στην εποχή της… Τζούλιας, τι αποτελεί άραγε συνήθεια για τα παιδιά; Η ηλεκτρονική πορνογραφία… Τυχαίο; Δεν νομίζω.

Διαστάσεις επιδημίας παίρνει και στη χώρα μας σταδιακά η χρήση πορνογραφικών ιστοσελίδων από παιδιά και εφήβους, αφού 2 στα 10 ελληνόπουλα μπαίνουν συστηματικά σε ροζ sites.

Ερευνα που πραγματοποίησε η Μονάδα Εφηβικής Υγείας της Β’ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών σε 660 μαθητές 14 έως 16 ετών, το 19,5% δήλωσε ότι κάνει χρήση ιστοσελίδων πορνογραφικού υλικού. Από αυτά το 42,7% επισκέπτεται τους ηλεκτρονικούς ερωτικούς ιστοτόπους σχεδόν σε σημείο… εθισμού.

Συμπεριφορά

Τα αγόρια «σερφάρουν» στα ροζ μονοπάτια 11 φορές περισσότερο από ό,τι τα κορίτσια. Εξαιτίας της χρήσης αυτής έχουν τριπλάσιες πιθανότητες για προβλήματα συμπεριφοράς και διπλάσιες πιθανότητες να έχουν οριακό δείκτη κοινωνικοποίησης. Μπορούν δηλαδή να εμφανίσουν προβλήματα συμπεριφοράς όπως να γίνουν πιο επιθετικά και να έχουν δυσκολίες ένταξης.

Να σημειωθεί ότι τα παιδιά με συχνή χρυσή ιστοσελίδων πορνογραφικού περιεχομένου μπαίνουν στο Ιντερνετ πάνω από 2 ώρες καθημερινά.

Οι μικροί επισκέπτες των ροζ σελίδων υποστηρίζουν στους αδαείς γονείς τους ότι απλώς ενημερώνονται για… θέματα σεξουαλικής αγωγής. Οπως όμως επισημαίνει ο Γ. Κορμάς, υπεύθυνος της Μονάδας Εφηβικής Υγείας: «Η πρόσβαση στο Διαδίκτυο με σκοπό τη σεξουαλική ενημέρωση λειτούργησε ως σημαντικός προδιαθεσικός παράγοντας για τη χρήση των ιστοσελίδων πορνογραφικού υλικού». Γι’ αυτό άλλωστε όπως προκύπτει από την έρευνα, το 26% των εφήβων χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο με σκοπό τη συλλογή πληροφοριών σεξουαλικού περιεχομένου.

Πάντως, σε άλλες δυτικές χώρες το φαινόμενο έχει πολύ μεγαλύτερη διάδοση. Είναι ενδεικτικό ότι στη Νορβηγία το 24% των εφήβων μπαίνει συστηματικά σε ροζ σάιτ, στις ΗΠΑ το 42%, ενώ στην Μπανγκόκ της Ασίας, το 58%!

Για τις επιπτώσεις της διαπίστωσης αυτής ο υπεύθυνος της Μονάδας σημειώνει: «Η έκθεση των εφήβων στην πορνογραφία μπορεί να ωθήσει σε πρώιμη σεξουαλική δραστηριότητα και σε παθολογικές σεξουαλικές συμπεριφορές. Εχει παρατηρηθεί ότι η έντονη έκθεση σε σεξουαλικό περιεχόμενο είναι πιθανό να οδηγήσει σε μίμηση του πορνογραφικού οπτικού ερεθίσματος και εν συνεχεία σε κατάσταση υπερερωτισμού».

Ο δρόμος, πάντως, προς την ηλεκτρονική πορνογραφία φαίνεται πως ανοίγει από τους γονείς. Το 38% των παιδιών, όπως προκύπτει από έρευνα της ίδιας μονάδας σε 28 δημοτικά σχολεία της Αττικής, σερφάρει στο Ιντερνετ πάντοτε μόνο του χωρίς την παρουσία των γονιών και μόνο το 7% μπαίνει στον κυβερνοχώρο πάντα με τους γονείς τους.

«Ο υπολογιστής δωρίζεται συνήθως στο παιδί όχι σαν εκπαιδευτικό εργαλείο, αλλά σαν ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι και μάλιστα χωρίς γονικό έλεγχο. Το παιδί έχει τον υπολογιστή στο δωμάτιό του με αποτέλεσμα να σερφάρει ανεξέλεγκτα παντού στο Διαδίκτυο και για όσες ώρες θέλει με ό,τι αυτό συνεπάγεται», σημειώνει ο Γ. Κορμάς.

Ισως γι’ αυτό τελικά το 7,45% των γονέων που καταφεύγουν στη Μονάδα Εφηβικής Υγείας της Β’ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών ζητά βοήθεια για επικίνδυνο υλικό που έχουν επεξεργαστεί τα παιδιά τους στο Διαδίκτυο όπως πορνογραφικό υλικό.

Προστασία

Πάντως, πριν από λίγες ημέρες η μη κερδοσκοπική αμερικανική εταιρεία ICANN (Διαδικτυακή Εταιρεία Ονοματοδοσίας και Αριθμοδότησης) ενέκρινε την κατάληξη ΧΧΧ για τις ιστοσελίδες πορνογραφικού περιεχομένου, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε ροζ σελίδα θα πάψει να διαθέτει καταλήξεις όπως com κ.λπ. Το γεγονός αυτό από τη μία στοχεύει στην προστασία των παιδιών από τη χρήση τέτοιων σελίδων αφού οι γονείς θα μπορούν να τις αποκλείσουν, αλλά από την άλλη φαίνεται πως έχει και αρνητικά στοιχεία.

Οπως εξηγεί ο Γ. Κορμάς: «Επισημοποιεί πλέον τη βιομηχανία της πορνογραφίας, την κάνει ακόμα πιο εύκολα προσβάσιμη σε όλους ακόμα και στα παιδιά με αντικειμενικό σκοπό την αύξηση του κέρδους, μετατρέποντας το Διαδίκτυο σε μέσο εξυπηρέτησης της βιομηχανίας του πορνό. Το θετικό της απόφασης είναι ότι θα είναι πιο εύκολος ο τρόπος αποκλεισμού της πορνογραφίας για τους ανήλικους, αρκεί οι γονείς να συνηδειτοποιήσουν τους κινδύνους που ελλοχεύουν για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού».

Πάντως, για τους γονείς που αντιμετωπίζουν πρόβλημα μπορούν να απευθύνονται στη γραμμή βοηθείας 8001180015 που βρίσκεται στο Νοσοκομείο Παίδων Α. Κυριακού και είναι χωρίς χρέωση. Στελεχώνεται από ειδικούς παιδοψυχολόγους και δέχεται αναφορές για παρενόχληση, παιδοφιλία, κατάχρηση στο Διαδίκτυο και, μεταξύ άλλων, για χρήση σελίδων πορνογραφικού περιεχομένου.

edimitra@enet.gr

22/06/2010
(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)

Πεννυ Μπουλουτζα

Το ενδεχόμενο αύξησης της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης επεσήμαναν χθες οι υπεύθυνοι της μονάδας απεξάρτησης «18 ΑΝΩ». Οπως είπε η επιστημονική υπεύθυνη της μονάδας κ. Κατερίνα Μάτσα σε εκδήλωση - παρουσίαση των απολογιστικών στοιχείων της μονάδας για το 2009, «στη διεθνή βιβλιογραφία καταγράφεται ότι η οικονομική κρίση αυξάνει τις ψυχικές διαταραχές και τη διάδοση της χρήσης όλων των ουσιών, παρανόμων και νομίμων. Θα οδηγηθούμε ως κοινωνία σε αδυναμία να αντιμετωπίσουμε τη διάδοση της χρήσης». Η ίδια αναφέρθηκε και στις νέες «τοξικομανίες», όπως χαρακτήρισε την εξάρτηση από το Διαδίκτυο και τον ηλεκτρονικό τζόγο, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν ενδείξεις διάδοσής τους στον πληθυσμό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν η κ. Μάτσα και στελέχη της μονάδας, το 2009 περίπου 1.200 χρήστες ναρκωτικών απευθύνθηκαν στην «18 ΑΝΩ» για θεραπεία. Το προφίλ του μέσου χρήστη είναι άνδρας (ποσοστό 82,2%) ηλικίας 30,6 ετών, Ελληνας (92%), άνεργος (61%) ο οποίος μένει με τη γονική του οικογένεια (52,67%).

Η κύρια ουσία εξάρτησης είναι η ηρωίνη σε ποσοστό 80%. Η ουσία με την οποία ξεκίνησε τη χρήση ήταν σε ποσοστό 80,67% η ινδική κάνναβη και η ηλικία έναρξης είναι (κατά μέσο όρο) τα 16 έτη. Ωστόσο, ένας στους δέκα χρήστες που απευθύνθηκαν στη μονάδα του 18 ΑΝΩ ξεκίνησε τη χρήση σε ηλικία κάτω των 14 ετών, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις παιδιών που ξεκίνησαν και από την ηλικία των εννέα ετών.

Σύμφωνα με την κ. Μάτσα, η τόσο πρώιμη έναρξη της χρήσης ναρκωτικών δεν είναι σπάνιο φαινόμενο. Κρίσιμος αιτιολογικός παράγοντας αναδεικνύεται σε αυτές τις περιπτώσεις το προβληματικό οικογενειακό περιβάλλον· πρόκειται συνήθως για οικογένειες χρηστών. «Σε τέτοια περιβάλλοντα, τα παιχνίδια των παιδιών είναι τα χάπια και τα σύνεργα της χρήσης», είπε χαρακτηριστικά.

Τα τελευταία χρόνια, καταγράφεται αλλαγή στον τρόπο χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Πρώτος στην κατάταξη για τους αιτούντες θεραπείας είναι πλέον η χρήση από τη μύτη (51,4% το 2009 έναντι 40,7% το 2004).

Πολλοί έφηβοι στις μέρες μας είναι δικτυωμένοι, γεμάτοι καφεΐνη και ξάγρυπνοι, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση στο «Pediatrics».
Οι γεμάτοι καφεΐνη έφηβοι στέλνουν μηνύματα από το κινητό τους, σερφάρουν στο Διαδίκτυο και παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια ώρες ολόκληρες τη νύχτα, γεγονός που επηρεάζει την ετοιμότητά τους, καθώς και την ικανότητα συγκέντρωσής τους την επόμενη μέρα. «Μένουν ξάγρυπνοι όλη τη νύχτα, κάνουν λιγότερα μαθήματα από αυτά που τους αναθέτουν οι καθηγητές στο σχολείο και από αυτά που οι γονείς πιστεύουν, και ασχολούνται με ό,τι από την τεχνολογία έχουν στη διάθεσή τους -κινητό, υπολογιστή, ηλεκτρονικά παιχνίδια, τηλεόραση», λέει η επικεφαλής της μελέτης, dr. Christina Calamaro, του Πανεπιστημίου Drexel στις ΗΠΑ. Η μελέτη, που έγινε σε 100 εφήβους 12-18 ετών, έδειξε ότι ο μέσος όρος ενασχόλησης με την τεχνολογία των παιδιών που την έχουν στη διάθεσή τους είναι 6 ώρες καθημερινά! Τα παιδιά που έχουν στη διάθεσή τους τεχνολογία είναι τέσσερα στα πέντε. Το ένα τρίτο των παιδιών που συμμετείχαν στη μελέτη δήλωσαν ότι συχνά κοιμούνταν στη διάρκεια των μαθημάτων στο σχολείο, ενώ ο μέσος όρος κατανάλωσης καφέ για τα παιδιά αυτά είναι 2 εσπρέσο -διότι είναι ο «πιο δραστικός καφές»- την ημέρα. Μόνο ένα στα πέντε παιδιά δήλωσαν ότι κοιμούνται ένα γεμάτο οκτάωρο καθημερινά

Διαδικτυομανείς: τα θύματα της κατάχρησης του κυβερνοχώρου

Από τον ΣΠΥΡΟ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ

Είναι ηλικίας από 12 έως 24 ετών, κυρίως αγόρια. Κάθονται κατά μέσο όρο 17 ώρες την ημέρα μπροστά στον υπολογιστή τους παίζοντας ηλεκτρονικά παιχνίδια, σερφάροντας στο Διαδίκτυο ή συνομιλώντας με τους κυβερνοφίλους τους. Πολλές φορές ξεχνάνε να φάνε ή να φροντίσουν τον εαυτό τους και έχουν χαμηλές επιδόσεις στο σχολείο. Πραγματικούς φίλους δεν έχουν. Υποφέρουν από αϋπνία και μπορεί να γίνουν επιθετικοί αν κάποιος τολμήσει να τους στερήσει την αγαπημένη τους ενασχόληση.
Είναι οι «διαδικτυομανείς», άτομα που παρουσιάζουν μια νέα μορφή εξάρτησης, την εξάρτηση από τον κυβερνοχώρο, που απειλεί τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική τους υγεία. Η ολοκληρωτική καταβύθιση στην εικονική πραγματικότητα είναι ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό φαινόμενο, που τα τελευταία χρόνια εξαπλώνεται με ταχύτατους ρυθμούς σε άτομα κυρίως νεαρής ηλικίας, τα οποία είναι πιο ευάλωτα στις πάσης φύσεως «μόδες» που εύκολα εξελίσσονται σε πραγματικές εξαρτήσεις. Είναι μάλιστα τόσο ισχυρή η γοητεία που ασκεί το ηλεκτρονικό μέσο στον υπό διαμόρφωση πνευματικό και συναισθηματικό κόσμο του εφήβου, ώστε κάθε προσπάθεια των γονέων να βάλουν φρένο σε αυτή την πρωτόγνωρη μορφή εξάρτησης αντιμετωπίζεται συχνά με υπερβολικά ξεσπάσματα θυμού ή ακόμη και βίας από την πλευρά των εφήβων.

Ο κυβερνοεθισμός δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί επίσημα από την παγκόσμια ψυχιατρική κοινότητα ως ψυχική ασθένεια, ωστόσο οι περισσότεροι ειδικοί ήδη κάνουν λόγο για μια νέα μορφή εξάρτησης (addiction), η οποία έχει πολλά από τα τυπικά χαρακτηριστικά άλλων, «αναγνωρισμένων» μορφών ψυχοσωματικής εξάρτησης, όπως π.χ. η εξάρτηση από τα ναρκωτικά: εθισμός, σύνδρομο στέρησης, απομόνωση, χαμηλή σχολική επίδοση, παραμέληση της σωματικής υγιεινής, αϋπνία, κόπωση, έλλειψη ενδιαφέροντος για τον εαυτό σου και τους άλλους, επιθετική συμπεριφορά, τάσεις αυτοκτονίας.

Στην Ευρώπη ολοένα και περισσότερες χώρες προχωρούν στη δημιουργία θεραπευτικών προγραμμάτων απεξάρτησης από την «κυβερνομανία», την πολύωρη και σχεδόν αποκλειστική ενασχόληση με την εικονική πραγματικότητα του κυβερνοχώρου.

Η πρώτη κλινική αποτοξίνωσης από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια δημιουργήθηκε στο Αμστερνταμ το 2006. Και πρόσφατα μια μεγάλη ψυχιατρική κλινική στο Λονδίνο, το Capio Nightingale Hospital, δημιούργησε ένα νέο θεραπευτικό πρόγραμμα αποκλειστικά για εφήβους που εκδηλώνουν τα τυπικά συμπτώματα του εθισμού στον υπολογιστή. Η βρετανική κλινική, η οποία ήδη παρέχει συμβουλευτική και θεραπευτική βοήθεια σε άτομα που πάσχουν από άλλες εξαρτήσεις, όπως τα ναρκωτικά, το αλκοόλ ή η χαρτοπαιξία, προχώρησε στη δημιουργία του νέου τμήματος εξαιτίας της αυξανόμενης ζήτησης για βοήθεια από μεγάλη μερίδα γονέων, οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα το οποίο αδυνατούν να αντιμετωπίσουν μόνοι τους. Η θεραπεία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ατομικές και οικογενειακές συνεδρίες με ψυχιάτρους και ψυχολόγους, σωματική άσκηση στην ύπαιθρο, μαθήματα ατομικής υγιεινής και κοινωνικής συναναστροφής.

Και στην Ελλάδα τι γίνεται με τα άτομα που υποφέρουν από διαδικτυακή εξάρτηση; Γιατί βέβαια και στον τόπο μας έχουν καταγραφεί πολλά περιστατικά κυβερνοεξάρτησης. Ηδη από το 2008, η Μονάδα Εφηβικής Ιατρικής της Β’ Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού» αντιμετώπισε 20 περιπτώσεις εφήβων με συμπτώματα κυβερνοεθισμού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο πρώτο Πανελλήνιο Διεπιστημονικό Συνέδριο για την Ερευνα, την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση των Κινδύνων στη Χρήση του Διαδικτύου, που πραγματοποιήθηκε στη Λάρισα τον Νοέμβριο του 2009 με πρωτοβουλία της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, στη Θεσσαλία το ποσοστό των εθισμένων στο Διαδίκτυο εφήβων ανέρχεται σε 8,2%, ενώ σε πιο ακριτικές περιοχές, όπως η Κως και η Χίος, τα ποσοστά αγγίζουν το 11,3% και 15% αντίστοιχα. Οσο για τις μεγαλουπόλεις, Αθήνα και Θεσσαλονίκη, δεν υπάρχουν ακόμη εκτενείς μελέτες. Πάντως, σύμφωνα με την εκτίμηση του δρος Κωνσταντίνου Σιώμου, προέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, που εδρεύει στη Λάρισα, τα ποσοστά αυτά τοποθετούν τη χώρα μας, μαζί με την Κίνα, την Ταϊβάν και τη Ν. Κορέα, στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά εφήβων εθισμένων στο Διαδίκτυο!

Είναι λοιπόν επιτακτική η ανάγκη κατάρτισης του κατάλληλου ιατρικού προσωπικού και διαμόρφωσης ειδικών μονάδων σε νοσοκομεία για την περίθαλψη αυτής της ιδιαίτερης κατηγορίας ασθενών.