Η έρευνα αποκάλυψε ότι η χορήγηση σε μωρό ζάχαρης πριν μια ένεση ή μια εξέταση αίματος μπορεί ενδεχομένως να αλλάξει την έκφρασή του χωρίς να μειώσει τον πόνο του.

Τα ευρήματα οδηγούν σε αμφιβολία σχετικά με την ικανότητά μας να κατανοούμε αυτό που πραγματικά αισθάνεται ένα μωρό από την παρατήρηση μόνο των αντιδράσεών του και με την πρακτική της χρήσης ζάχαρης ως αναλγητικού για νεογνά.

Μέχρι το 1950 οι γιατροί θεωρούσαν ότι τα μωρά δεν υπέφεραν από πόνο επειδή η συνειδητότητά τους δεν είχε αναπτυχθεί επαρκώς. Η φυσιολογική αντίδραση στον πόνο-γκριμάτσα και κλάμα- απορρίφτηκε ως αντανακλαστική. Τα μωρά που υποβάλονταν σε επέμβαση λάμβαναν αναισθητικά για να κοιμηθούν αλλά όχι αναλγητικά για τον πόνο όπως λαμβάνουν τα παιδιά και οι ενήλικες. Το 1970 έρευνα έδειξε ότι τα μωρά ωφελούνταν από την αναλγησία. Ωστόσο είναι δύσκολο να δοκιμαστούν τέτοια φάρμακα στα μωρά, καθώς υπάρχουν λίγα διαθέσιμα.

Γιατροί του University College Hospital στο Λονδίνο, που μέτρησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα σε μωρά που υποβλήθηκαν σε οδυνηρή μέθοδο, ανακάλυψε ότι ακόμα και αν δεν έκαναν γκριμάτσα ή έκλαιγαν υπήρχε στον εγκέφαλό τους αντίδραση πόνου.

Οι ερευνητές της μελέτης, που δημοσιεύεται στο περιοδικό ‘Lancet’, υποδεικνύει ότι το διάλυμα ζάχαρης μπορεί ενδεχομένως να αναστείλει τη φυσιολογική αντίδραση της γκριμάτσας και του κλάματος δίνοντας στο μωρό κάτι άλλο να ασχοληθεί ,ακόμα και όταν η εγκεφαλική δραστηριότητα δείχνει ότι υπάρχει πόνος. Η σουκρόζη φαίνεται πως μετριάζει την έκφραση του προσώπου μετά από οδυνηρές πρακτικές αλλά τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι δεν μειώνει την άμεση δραστηριότητα του πόνου και επομένως ενδεχομένως δεν αποτελεί αποτελεσματικό αναλγητικό φάρμακο, σημειώνουν οι ερευνητές.

Η ερευνήτρια Judith Meek, δήλωσε ότι όταν τα μωρά λαμβάνουν το διάλυμα ζάχαρης φαίνονται ήσυχα. Πιθανόν πρόκειται για κάτι που τα απασχολεί αλλά δεν επηρεάζει τον πόνο. Υπάρχουν άλλοι τρόποι να απασχολήσει κάποιος τα μωρά-αγκαλιά ή τάισμα-που πιθανόν μπορεί να είναι περισσότερο αποτελεσματικοί.

Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, η αντίδραση πόνου στον εγκέφαλο και οι εκφράσεις στο πρόσωπο σχετίζονται αλλά ορισμένα μωρά δεν έκαναν γκριμάτσες ή έκλαιγαν αλλά έδειξαν αντίδραση στον εγκέφαλο. Το ίδιο μωρό σε διαφορετικές περιστάσεις θα μπορούσε να έχει διαφορετικές αντιδράσεις. Η έρευνα δείχνει ότι μπορεί να υποεκτιμούνε αυτό που συμβαίνει στα μωρά έχοντας ως βάση τις εκφράσεις του προσώπου τους.

Η έρευνα περιέλαβε 59 μωρά. Μισά από αυτά έλαβαν μια κουταλιά ζάχαρη και μισή νερό δυο λεπτά πριν την εξέταση αίματος. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όλα τα μωρά είχαν αντίδραση πόνου στον εγκέφαλο αλλά το ένα τρίτο αυτών που έλαβαν το διάλυμα ζάχαρης δεν έκαναν γκριμάτσες ή άλλαξαν την έκφραση στο πρόσωπό τους.

Η ποσότητα της ζάχαρης αν και μικρή μπορεί να αυξηθεί σε σημαντική δόση σε άρρωστα νεογνά που υποβάλλονται σε πολλές μεθόδους ρουτίνας.

Σε σχόλιό τους για την έρευνα, δυο Αμερικανοί επιστήμονες δήλωσαν ότι το μέγεθος είναι πολύ μικρό ώστε να δείξει αν η ζάχαρη είναι αποτελεσματικό αναλγητικό ή όχι, ενώ πρόσθεσαν ότι αποτελεί σημαντική και καινοτόμο μέτρηση αξιολόγησης του ελέγχου του πόνου σε νεογνά.

Η μελέτη, υπό την δρα Σούζαν Ρεντλάιν του νοσοκομείου Μπρίγκαμ και του Ιατρικού κέντρου Μπεθ Ίσραελ της Βοστώνης, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Sleep” (Ύπνος), σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, διαπίστωσε ότι ο λιγοστός ύπνος μπορεί να επιφέρει χρόνιες αλλαγές στη διατροφή των νέων, αυξάνοντας, μεταξύ άλλων, τον κίνδυνο των καρδιαγγειακών παθήσεων και της παχυσαρκίας, ειδικά όσον αφορά τα κορίτσια, καθώς -για λόγους που οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμα κατανοήσει- τα αγόρια δεν φαίνεται να χαλάνε εξίσου τη διατροφή τους, εξαιτίας του ανεπαρκούς ύπνου.

Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι ο λίγος ύπνος μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του πάχους, όμως η νέα έρευνα δείχνει από πού προέρχονται οι πρόσθετες θερμίδες. Η αύξηση της κατανάλωσης λιπαρών φαγητών, τα οποία έχουν πολλές θερμίδες, καθώς και η κατανάλωση πρόχειρου φαγητού, που αποτελούν παρεπόμενο του μικρής διάρκειας ύπνου, οδηγούν σε συσσώρευση λίπους στο σώμα των νέων.

Οι ερευνητές μελέτησαν 240 νέους ηλικίας 16 έως 19 ετών, που για ένα χρονικό διάστημα φορούσαν στον ύπνο τους μια ειδική συσκευή περασμένη στον καρπό του χεριού τους, ενώ παράλληλα καταγραφόταν η ημερήσια λήψη θερμίδων από τη διατροφή τους.

Η μελέτη βρήκε ότι όσοι νέοι κοιμούνταν λιγότερο από οκτώ ώρες το βράδυ, κατανάλωναν κατά μέσο όρο 2,2% περισσότερες θερμίδες από λίπη και 3% λιγότερες θερμίδες από υδρογονάνθρακες, σε σχέση με τους νέους που κοιμούνταν περισσότερες από οκτώ ώρες.

Πάντως, σύμφωνα με τους ερευνητές, ο κίνδυνος για την υγεία μπορεί σχετικά εύκολα να μειωθεί, καθώς κάθε πρόσθετη ώρα ύπνου μειώνει κατά 21% τις πιθανότητες ο νέος να φάει ένα σνακ με πολλά λιπαρά.

Μόνο ένα στους τρεις νέους (ποσοστό 34%), που συμμετείχαν στην έρευνα, κοιμούνταν πάνω από οκτώ ώρες κατά μέσο όρο τις νύχτες, ενώ η Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής του Ύπνου εκτιμά ότι οι έφηβοι χρειάζονται τουλάχιστον εννέα ώρες βραδινού ύπνου, για να νιώθουν την άλλη μέρα ξεκούραστοι και σε εγρήγορση.

Γιατί άραγε ακόμη και οι πιο «άνετοι» και «προοδευτικοί» γονείς αποδέχονται με εξαιρετική δυσκολία, και ενίοτε βιώνουν ως «καταστροφή», τις πρώτες σεξουαλικές αναζητήσεις των παιδιών τους;

Σήμερα, ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός γονιών δεν έχει την παραμικρή δυσκολία ή αμηχανία στο να μιλά «ανοιχτά» για το σεξ με τα παιδιά του όσο είναι πολύ μικρά (κάτι που σπανιότατα συνέβαινε πριν από μερικά χρόνια). Τα πράγματα βέβαια αλλάζουν άρδην όταν το παιδί αρχίζει να μεγαλώνει και μπαίνει στην εφηβεία. Οσο το παιδί ήταν μικρό, το σεξ αποτελούσε γι’ αυτό μια «αθώα» διανοητική περιέργεια. Αντίθετα, με την είσοδο στην εφηβεία, η ψυχοσωματική εμπλοκή του είναι πολύ πιο άμεση: για κάθε έφηβο το σεξ αποτελεί κάτι ιδιαίτερα σημαντικό, κυριολεκτικά το… «καυτό» ζήτημα.

Ταυτόχρονα, όμως, ο/η έφηβος/-η δεν διαθέτει ακόμη τις βιωματικές εμπειρίες και τα απαραίτητα «νοητικά εργαλεία» για να κατανοήσει και, κυρίως, για να αποδεχτεί τις συγκλονιστικές αλλαγές που συντελούνται στο σώμα και τις διαθέσεις του. Και ακριβώς εδώ υπεισέρχεται η προβληματική στάση των γονιών του: είτε πρόκειται για την ενδεχόμενη αμηχανία είτε, ακόμη χειρότερα, για την προσποιητή αδιαφορία, που συχνά επιδεικνύουν με πρόσχημα τον υποκριτικό σεβασμό της ιδιωτικής ζωής των παιδιών τους.

Η αμηχανία τους αυτή επιτείνεται και από τη συστηματική πλέον άρνηση των εφήβων να συζητήσουν ή έστω να ακούσουν τις πληροφορίες που ενδεχομένως θα επιθυμούσαν να τους μεταφέρουν οι γονείς τους για την πρωτόγνωρη κατάσταση που αντιμετωπίζουν. Πράγματι, οι έφηβοι -κατά κανόνα- μετά τις πρώτες σεξουαλικές τους εμπειρίες εκλαμβάνουν ως ανεπίτρεπτη παρέμβαση κάθε προσπάθεια διαλόγου ή επικοινωνίας με τους γονείς τους γύρω από τις νέες και υπερβολικά μυθοποιημένες ερωτικές τους εμπειρίες. Παραδόξως, το σεξ αποτελεί πια ένα θέμα ταμπού, τόσο για τους αμήχανους και υπερβολικά ανήσυχους γονείς όσο και για τους ολοένα και περισσότερο κλεισμένους στον εαυτό τους εφήβους.

Τα αγόρια μάλιστα αποδέχονται να μιλήσουν γι’ αυτά τα «πολύ προσωπικά» θέματα μόνο με την κοπέλα τους ή με τους πολύ στενούς τους φίλους (αν βέβαια έχουν!).

Παραπληροφορημένοι και άπειροι

Πολλοί γονείς, έχοντας λησμονήσει προ πολλού τις δικές τους εφηβικές τραυματικές εμπειρίες, καλλιεργούν την καθησυχαστική αυταπάτη ότι τα σημερινά παιδιά, μεγαλωμένα μέσα στον καταιγισμό ερωτικών πληροφοριών και εικόνων από το Διαδίκτυο ή την TV, γνωρίζουν σχεδόν τα πάντα ή, έστω, όσα πρέπει να ξέρει ένα παιδί γύρω από το σεξ.

Στην πραγματικότητα βέβαια συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο: η τηλεόραση προβάλλει απλώς παθητικά σκηνές σεξ, χωρίς καθόλου να εξηγεί ή να πληροφορεί για τη σωματική εμπειρία ή το ψυχολογικό περιεχόμενο αυτού που βλέπουμε· δηλαδή, τι ακριβώς είναι και τι σημαίνει αυτό που διαδραματίζεται στην οθόνη.

Οσο για τις πορνογραφικές ιστοσελίδες, αυτές όχι μόνο δεν παρέχουν καμία χρήσιμη πληροφορία, αλλά, επιπλέον, προβάλλουν μια εντελώς απρόσωπη, διαστρεβλωτική και παραπλανητική εικόνα για το τι είναι και το πώς συντελείται η ερωτική πράξη σε φυσιολογικές συνθήκες. Και αν αυτό ισχύει για τους ενήλικους θεατές, φανταστείτε πόσο ζημιογόνος ή καταστροφική μπορεί να αποδειχτεί η συχνή κατανάλωση πορνογραφικού υλικού από έναν άπειρο ερωτικά έφηβο.

Σε αυτό το κοινωνικό-πολιτισμικό πλαίσιο τα περιθώρια επιρροής ή έστω διάλογου των γονιών με τα παιδιά για το καυτό ζήτημα του σεξ είναι απελπιστικά στενά· αλλά σε καμιά περίπτωση ανύπαρκτα.

Πρόκειται κυρίως για φάρμακα αντιπυρετικά ή σκευάσματα για την αντιμετώπιση του βήχα και του συναχιού, τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος. Κατά την παρουσίαση της σχετικής έρευνας που έγινε σε 97 βρεφονηπιακούς σταθμούς στην Αυστραλία με συμμετέχοντες γονείς και εργαζομένους σε αυτούς, η δρ Ρεμπέκα Μόουλ, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, δήλωσε κυριολεκτικά έκπληκτη από τα αποτελέσματα: το 44% των ερωτηθέντων δεν ακολουθούσαν την αναγραφόμενη δόση στη δοσολογία των φαρμάκων, και μόνο το 64% ήταν ικανοί να την υπολογίσουν με ακρίβεια. Μόνο το 14% των ερωτηθέντων αντιδρούν σωστά στις περιπτώσεις του παιδικού πυρετού. Χαρακτηριστικό είναι δε, το γεγονός ότι, με βάση στοιχεία του 2008, από τις περίπου 119.000 τηλεφωνικές κλήσεις που δέχτηκε το κέντρο ενημέρωσης για περιπτώσεις δηλητηριάσεων στις νότιες περιοχές της Αυστραλίας, το 48% αφορούσε «κατά λάθος υπερβολική δόση φαρμάκων σε παιδιά» και στο 15% των περιπτώσεων τα παιδιά νοσηλεύτηκαν στο νοσοκομείο.

Το μητρικό γάλα είναι η ιδανική τροφή για τα νεογνά και τα βρέφη. Είναι ασφαλές, δίνει στα βρέφη τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για υγιή ανάπτυξη και περιέχει αντισώματα που βοηθούν στην προστασία των βρεφών από τις κοινές ασθένειες της παιδικής ηλικίας. Αν και ο αποκλειστικός μητρικός θηλασμός για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής παρουσιάζει αυξημένα ποσοστά σε πολλές χώρες, εντούτοις η περαιτέρω βελτίωση αυτών των ποσοστών είναι απαραίτητη για την υγεία των βρεφών και των παιδιών. Για διάφορους λόγους, συμπεριλαμβανομένης και της έλλειψης παροχής συμβουλών για τον θηλασμό, ακόμη πάρα πολλές μητέρες διακόπτουν τον αποκλειστικό μητρικό θηλασμό μέσα σε λίγες εβδομάδες μετά τον τοκετό.

«Εκτιμάται ότι παγκοσμίως το 35% των βρεφών ηλικίας από 0 έως 6 μηνών τρέφονται αποκλειστικά με μητρικό γάλα», λέει η δρ Ελίζαμπεθ Μέισον, διευθύντρια του ΠΟΥ για το Τμήμα Παιδικής και Εφηβικής Υγείας και Ανάπτυξης. «Αλλά αν όλα τα μωρά και τα μικρά παιδιά θήλαζαν αποκλειστικά για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής τους και στη συνέχεια έπαιρναν θρεπτική συμπληρωματική τροφή με τη συνέχιση του θηλασμού έως και τα δύο έτη, θα σώζονταν κάθε χρόνο οι ζωές επιπλέον 1,5 εκατ. παιδιών κάτω των πέντε ετών».

Τα «Δέκα βήματα για σωστό θηλασμό» αναπτύχθηκαν από τον ΠΟΥ και τη UNICEF, για να εξασφαλιστεί ότι οι υπηρεσίες μητρότητας παρέχουν τη σωστή εκκίνηση για κάθε βρέφος και την απαραίτητη υποστήριξη για τις μητέρες που θηλάζουν. Σήμερα, αυτός ο κατάλογος ελέγχου χρησιμοποιείται από νοσοκομεία σε περισσότερες από 150 χώρες.

Τα 10 βήματα του σωστού θηλασμού
Τα βήματα που πρέπει να ακολουθούν οι φορείς υγείας για την εξασφάλιση σωστού θηλασμού, είναι τα εξής:
1 Εχετε μια σταθερή πολιτική για τον θηλασμό, η οποία να ανακοινώνεται γραπτά σε όλο το προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης.

2 Εκπαιδεύστε όλο το προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης στις δεξιότητες που απαιτούνται για την εφαρμογή αυτής της πολιτικής.

3 Ενημερώστε όλες τις εγκυμονούσες σχετικά με τα οφέλη και τη διαχείριση του μητρικού θηλασμού.

4 Βοηθήστε τις μητέρες να αρχίσουν θηλασμό μέσα σε μισή ώρα από τη γέννηση.

5 Δείξτε στις μητέρες πώς να θηλάζουν και πώς να διατηρούν τη γαλουχία ακόμη κι αν χωριστούν από τα παιδιά τους.

6 Μη δίνετε στα νεογνά άλλη τροφή ή ποτό εκτός από το μητρικό γάλα, εκτός αν συστήνεται διαφορετικά από τον γιατρό.

7 Δώστε τη δυνατότητα στις μητέρες και στα βρέφη να παραμένουν μαζί - 24 ώρες το 24ωρο.

8 Ενθαρρύνετε τον θηλασμό κάθε φορά που το μωρό είναι πεινασμένο.

9 Μη δίνετε τεχνητές θηλές ή πιπίλες σε βρέφη που θηλάζουν.

10 Προωθήστε τη δημιουργία ομάδων υποστήριξης του θηλασμού και αναφέρετε σε αυτές ποιες μητέρες βγαίνουν από το μαιευτήριο.

Ο υποσιτισμός είναι υπεύθυνος για το ένα τρίτο των 8,8 εκατομμυρίων θανάτων ετησίως παιδιών κάτω των πέντε ετών.

Εκτός από άμεση αιτία θανάτου, μπορεί να είναι επίσης ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για ασθένειες στα μικρά παιδιά. Πάνω από τα δύο τρίτα αυτών των θανάτων, οι οποίοι συχνά συνδέονται με ακατάλληλες διατροφικές πρακτικές, όπως η χορήγηση τροφής με μπιμπερό ή οι εκτός χρόνου και ανεπαρκείς συμπληρωματικές τροφές, συμβαίνουν κατά τους πρώτους μήνες της ζωής.

«Η αύξηση των ποσοστών θηλασμού είναι ένα βασικό στοιχείο του σχεδίου για τη βελτίωση της βρεφικής και παιδικής διατροφής», λέει ο Randa Saadeh, συντονιστής της Διατροφής στη μονάδα Πορεία Ζωής του ΠΟΥ.

«Μια ανανεωμένη προσπάθεια για να γίνουν τα νοσοκομεία πιο φιλικά για τα μωρά μπορεί να δώσει σε περισσότερα εκατομμύρια μωρά ένα υγιές ξεκίνημα στη ζωή».

1 Να αποφύγει τη χορήγηση του φαρμάκου στη μητέρα αν δεν είναι τελείως απαραίτητο. Μωρά έχουν αποθηλάσει γιατί η μητέρα τους έλαβε αντιβίωση για μια απλή ίωση ή συνάχι. Το φαινόμενο της πολυφαρμακίας και της υπερ-συνταγογράφησης είναι σε όλους γνωστό. Δεν πρέπει να παίρνουμε φάρμακα ελαφρά τη καρδία, αλλά μόνο με ιατρική ένδειξη. Από την άλλη μεριά είναι απαράδεκτο να αρνούμαστε αποτελεσματική θεραπεία σε μητέρα που νοσεί, μόνο και μόνο επειδή θηλάζει. Η λεχώνα που πονάει δικαιούται άμεση παρηγοριά, όπως και κάθε ασθενής, και δεν μπορούμε να ενοχοποιούμε το θηλασμό για τις δικές μας ανεπάρκειες. Οι μητέρες δεν πρέπει να αμελούν την υγεία τους «επειδή θηλάζουν».

2 Να της δώσει το συγκριτικά πιο ασφαλές για τη γαλουχία φάρμακο. Να επιλέξει δηλαδή τη φαρμακευτική ουσία που έχει ιδιότητες τέτοιες -υδροφιλία, μεγάλη σύνδεση με τις πρωτεΐνες του πλάσματος, βάση, μεγάλο μοριακό βάρος- ώστε να φτάνει σε μικρή ποσότητα στο μητρικό γάλα. Σχεδόν πάντα και για κάθε ιατρική ένδειξη υπάρχουν ασφαλείς εναλλακτικές επιλογές, αρκεί ο γιατρός μας να τις σκεφτεί και να έχει στο νου του τη διατήρηση της γαλουχίας.

3 Να της γράψει τη μικρότερη δυνατή θεραπευτική δόση. Τα περισσότερα φάρμακα έχουν ένα θεραπευτικό εύρος, δηλαδή είναι αποτελεσματικά από μικρή έως μεγαλύτερη δόση. Οσο μεγαλύτερη η δόση τόσο πιο κοντά φτάνουμε στο τοξικό εύρος, δηλαδή είναι πιο πιθανό να εκδηλωθούν παρενέργειες.

4 Να επιλέξει φάρμακο που δίνεται συχνά, πολλές φορές την ημέρα, δηλαδή με μικρότερο χρόνο ημίσειας ζωής Τ1/2. Να αποφύγει τα φάρμακα με μακράς διάρκειας δράση (μία φορά την ημέρα). Για παράδειγμα, να επιλέξει μια αντιβίωση που δίνεται τρεις φορές την ημέρα και όχι μόνο μία. Φάρμακα με μεγάλο χρόνο ημίσειας ζωής τείνουν να αθροίζονται στο αίμα του ασθενούς και να προκαλούν τοξικότητα.

5 Να μην επιλέξει σκεύασμα με συνδυασμούς πολλών ουσιών. Αν χρειάζεται πολλά φάρμακα ταυτόχρονα, να της τα δώσει σε ξεχωριστά σκευάσματα, με συγκεκριμένη δοσολογία και διάρκεια για το καθένα.

6 Να επιλέξει αν γίνεται φάρμακα που δίνονται στη θηλάζουσα μητέρα τοπικά -σε εισπνοές, στο δέρμα- και όχι από το στόμα. Οσα δίνονται τοπικά δεν φτάνουν στο μητρικό γάλα και οι λεχώνες δεν πρέπει να τα φοβούνται. Μια κρέμα για μυκητίαση, μια κορτιζονούχος αλοιφή για δερματίτιδα, ένα εισπνεόμενο για άσθμα είναι απίθανο να περάσουν στο παιδί μέσα από το μητρικό γάλα.

7 Να επιλέξει κατά το δυνατόν παλιά και μελετημένα φάρμακα, για τα οποία υπάρχει εμπειρία χρόνων και τα οποία έχουν δοθεί σε πολλές θηλάζουσες μητέρες. Αντίθετα, να μη δώσει βιαστικά φάρμακα που κυκλοφόρησαν πρόσφατα -συχνά με το αζημίωτο, λόγω προώθησης από την εταιρεία-, για τα οποία δεν υπάρχει επαρκής εμπειρία και μπορεί στο μέλλον να ανακαλυφθούν παρενέργειες.

8Να δώσει στη μητέρα φάρμακα που μπορούν να δίνονται και ως θεραπεία σε παιδιά. Για παράδειγμα, το αναλγητικό παρακεταμόλη έχει μελετηθεί σε βρέφη και δίνεται με ασφάλεια όταν πονούν, επομένως μπορεί να δοθεί άφοβα και στη μητέρα που θηλάζει. Πολλές αντιβιώσεις δίνονται σε μωρά, εφόσον υπάρχει ένδειξη.

9 Να λαμβάνει πάντα υπόψη του την ηλικία του μωρού. Ενα πρόωρο μπορεί να επηρεαστεί από φάρμακα πολύ περισσότερο από ένα βρέφος δέκα μηνών. Ενα νήπιο 18 μηνών που τρώει κανονικό φαγητό και θηλάζει το βράδυ είναι απίθανο να επηρεαστεί από οποιοδήποτε φάρμακο λόγω της μικρής ποσότητας σε μητρικό γάλα που λαμβάνει, αντίθετα με το μωρό δύο μηνών που καταναλώνει σε μητρικό γάλα ανά τέσσερις ημέρες ποσότητα ίση με το βάρος του.

10 Να της δίνει οδηγία να παίρνει το φάρμακο αμέσως αφότου θηλάσει. Οι περισσότερες φαρμακευτικές ουσίες φτάνουν σε μια μέγιστη τιμή στο αίμα μας μία με δύο ώρες μετά τη λήψη τους. Αν η μητέρα θηλάσει, πιει το χάπι και θηλάσει ξανά έπειτα από δύο ή τέσσερις ώρες, το κακό θα είναι μικρό.

11 Με την ίδια όπως παραπάνω λογική να τη συμβουλεύει να λαμβάνει το φάρμακο μετά τον τελευταίο βραδινό θηλασμό και πριν από το μακρύτερο ύπνο του μωρού της.

12Να την παροτρύνει να μην αγοράζει φάρμακα από μόνη της από το φαρμακείο, χωρίς ιατρική συνταγή. Επιπλέον να μην παίρνει από μόνη της φυτικά, εναλλακτικά προϊόντα και βιταμίνες, χωρίς να ρωτήσει κάποιον ειδικό. Οτιδήποτε πωλείται από ένα φαρμακείο, όσο «αθώο» κι αν είναι, αποτελεί φαρμακευτική ουσία με πιθανότητα για αλλεργίες, γαστρεντερικές παρενέργειες ή απλά αλλαγή στη γεύση του μητρικού γάλακτος.

13 Να μη βασίζει τις γνώσεις του για το θέμα των φαρμάκων στη γαλουχία στα φυλλάδια οδηγιών των φαρμακευτικών εταιρειών και σε πηγές που δεν είναι σύγχρονα ενημερωμένες για το θέμα. Για ό,τι δεν γνωρίζει, να συμβουλεύεται ειδικό γαλουχίας, όπως κάνει σε οποιονδήποτε άλλο τομέα δεν είναι της εξειδίκευσής του.

Διεθνή όρια στα επίπεδα μελαμίνης στα τρόφιμα
Η ανώτατη ποσότητα μελαμίνης που επιτρέπεται σε παρασκεύασματα σε σκόνη για βρέφη είναι 1 mg/kg, ενώ η ποσότητα της χημικής ουσίας η οποία επιτρέπεται σε άλλα τρόφιμα και σε ζωοτροφές είναι 2,5 mg/kg, σύμφωνα με τις νέες αποφάσεις της Επιτροπής του Κώδικα Τροφίμων των Ηνωμένων Εθνών.
Η μελαμίνη είναι μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται σε ποικίλες βιομηχανικές εφαρμογές - πλαστικά που χρησιμοποιούνται σε διάφορα κουζινικά και μαγειρικά σκεύη, καθώς επίσης το επίχρισμα της εσωτερικής επιφάνειας των κονσερβών. Ίχνη της ουσίας, που αναπόφευκτα περνούν στα τρόφιμα από την επαφή, δεν προκαλούν προβλήματα υγείας, ωστόσο η ουσία είναι τοξική σε υψηλά επίπεδα.

«Ο καθορισμός των ανώτατων ορίων θα βοηθήσει τις κυβερνήσεις να κάνουν διάκριση μεταξύ των χαμηλών επιπέδων μελαμίνης, που δύσκολα μπορούμε να αποφύγουμε και δεν προκαλούν προβλήματα υγείας, και της σκόπιμης νοθείας - προστατεύοντας έτσι τη δημόσια υγεία χωρίς να βάζει περιττά εμπόδια στο διεθνές εμπόριο», δήλωσε ο Martijn Weijtens, πρόεδρος της Επιτροπής του Κώδικα για τις προσμείξεις στα τρόφιμα. Αν και δεν είναι νομικά δεσμευτικά, τα νέα επίπεδα δίνουν τη δυνατότητα στις χώρες να αρνούνται να επιτρέψουν την εισαγωγή προϊόντων με υπερβολικά υψηλά επίπεδα μελαμίνης.

Ανώτατα όρια για αφλατοξίνες σε καρύδια
Ανώτατα όρια των 10 μg/kg ορίστηκαν για τις αφλατοξίνες σε καρύδια Βραζιλίας (χωρίς κέλυφος, έτοιμα για κατανάλωση) και 15 μg/kg για καρύδια Βραζιλίας με το κέλυφος (που προορίζονται για περαιτέρω επεξεργασία), ενώ η Επιτροπή εξέδωσε επίσης έναν κώδικα πρακτικής για την πρόληψη αυτής της μόλυνσης.
Οι αφλατοξίνες είναι καρκινογόνες τοξίνες από μύκητες, που μπορεί να μολύνουν το καλαμπόκι, τα φυστίκια και άλλες καλλιέργειες τροφίμων, όπως τα καρύδια, κάτω από ορισμένες συνθήκες.

Καταρχήν θα ήταν λάθος να ισχυριστούμε ότι οποιοδήποτε μεμονωμένο τρόφιμο παχαίνει. Ωστόσο είναι αλήθεια ότι τα αναψυκτικά με ζάχαρη παρέχουν κενές θερμίδες, δηλαδή μας δίνουν ενέργεια χωρίς κανένα άλλο θρεπτικό συστατικό.

Μάλιστα, παρ’ ότι τα αναψυκτικά ανήκουν επί της ουσίας στην ίδια κατηγορία με πολλά άλλα γλυκίσματα (πρόκειται για τρόφιμα πλούσια σε ζάχαρη, με χαμηλή θρεπτική αξία), ο κόσμος δεν τα αντιμετωπίζει έτσι. Δηλαδή ενώ όλοι αντιλαμβάνονται ότι το να φάνε ένα παγωτό ή ένα κομμάτι τούρτα πρέπει να γίνεται περιστασιακά, δεν συμβαίνει το ίδιο με τα αναψυκτικά τα οποία φαντάζουν πιο «αθώα».

**Πόσο «αθώα» είναι;

Ενα κουτάκι αναψυκτικό με ζάχαρη έχει κατά μέσο όρο 150 θερμίδες, το οποίο αντιστοιχεί σε 7-8 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη. Οι θερμίδες αυτές λαμβάνονται σε υγρή μορφή και έτσι δεν μας χορταίνουν το ίδιο με ένα στερεό τρόφιμο ίσης θερμιδικής αξίας. Πρακτικά, αν ένα άτομο καταναλώνει ένα κουτάκι αναψυκτικό με ζάχαρη κάθε μέρα, χωρίς να «κόψει» θερμίδες από αλλού, σε ένα χρόνο θα έχει πάρει 7 κιλά μόνο από τη ζάχαρη του αναψυκτικού. Επίσης η γλυκιά γεύση των αναψυκτικών (είτε είναι με ζάχαρη είτε χωρίς) μας «κακομαθαίνει» κάνοντάς μας να αναζητούμε την αίσθηση του γλυκού.

**Προκαλούν διαβήτη και καρδιαγγειακά νοσήματα

Ερευνες έχουν δείξει ότι η μακροπρόθεσμη συστηματική κατανάλωση αναψυκτικών με ζάχαρη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Πιθανοί μηχανισμοί είναι η υψηλή ενεργειακή πρόσληψη που οδηγεί σε αυξημένο σωματικό βάρος και η υψηλή κατανάλωση απλών σακχάρων που σχετίζονται με υπεργλυκαιμία, συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή χώρα και αυξημένα τριγλυκερίδια.

**Βλάπτουν την υγεία των οστών

Η κατανάλωση αναψυκτικών συχνά εκτοπίζει την κατανάλωση γάλακτος από τη διατροφή, ειδικά στα παιδιά και στους εφήβους. Ετσι μειώνεται η πρόσληψη ασβεστίου, το οποίο είναι απαραίτητο για την καλή υγεία των οστών. Επίσης τα αναψυκτικά τύπου κόλα έχουν μια ακόμα αρνητική επίδραση στα οστά: περιέχουν μεγάλη ποσότητα φωσφορικών οξέων τα οποία προκειμένου να απεκκριθούν από τον οργανισμό αντλούν ασβέστιο από τα οστά όταν η διαιτητική πρόσληψη ασβεστίου είναι ανεπαρκής.

**Χαλάνε τα δόντια

Ο συνδυασμός ζάχαρης και ανθρακικού είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικός για τα δόντια, αφού, αφ’ ενός η ζάχαρη αποτελεί τροφή για τα βακτήρια που προκαλούν τερηδόνα, αφ’ ετέρου το ανθρακικό προκαλεί διάβρωση της αδαμαντίνης.

Μάλιστα εξαιτίας του ανθρακικού ακόμα και τα light αναψυκτικά δεν θεωρούνται φιλικά για τα δόντια. Από άποψη στοματικής υγιεινής είναι προτιμότερο να καταναλώνουμε αναψυκτικά μαζί με γεύματα, παρά να τα πίνουμε λίγο λίγο κατά τη διάρκεια της ημέρας, αφού έτσι δίνουμε «τροφή» στα βακτήρια και εκθέτουμε τα δόντια στα οξέα του ανθρακικού για περισσότερη ώρα.

**Τα light προκαλούν καρκίνο

Τα αναψυκτικά light (χωρίς ζάχαρη) έχουν κατηγορηθεί ότι αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου λόγω της ασπαρτάμης που περιέχουν. Τα πειράματα στα οποία βασίζεται η παραπάνω αντίληψη έχουν γίνει σε ποντίκια στα οποία δόθηκαν μεγαδόσεις ασπαρτάμης και δεν έχουν επιβεβαιωθεί για τον άνθρωπο. Ωστόσο λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αναψυκτικά με γλυκαντικές ουσίες δεν είναι φυσικά τρόφιμα και έχουν μπει στη διατροφή του ανθρώπου σχετικά πρόσφατα (επομένως η μακροχρόνια έκθεση σε αυτά δεν είναι γνωστή), καλό είναι η κατανάλωσή τους να είναι περιορισμένη και ειδικά στα παιδιά και τις εγκύους να αποφεύγεται.

Προτιμότερα από τα κανονικά, τα τύπου light
Τα αναψυκτικά light δεν περιέχουν θερμίδες και υδατάνθρακες, επομένως δεν αυξάνουν την ενεργειακή πρόσληψη ούτε επιδρούν στο σάκχαρο του αίματος.
Επομένως, για άτομα τα οποία είναι συνηθισμένα να καταναλώνουν αναψυκτικά με ζάχαρη αποτελούν μια ενδιάμεση λύση στην προσπάθειά τους να «απογαλακτιστούν» από αυτά.

Από την άλλη βέβαια, τα αναψυκτικά light έχουν γλυκιά γεύση την οποία ο εγκέφαλος συσχετίζει με την κατανάλωση υδατανθράκων και άρα ενέργειας. Τα γλυκαντικά δίνουν τη γλυκιά γεύση χωρίς όμως να δίνουν ενέργεια, με αποτέλεσμα ο οργανισμός αφ’ ενός να συνηθίζει στη γλυκιά γεύση, αφ’ ετέρου να «μπερδεύεται» και να αναζητά την ενέργεια που τελικά δεν κατανάλωσε από άλλα τρόφιμα. Οι έρευνες στον τομέα αυτό είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο, ωστόσο οι παραπάνω μηχανισμοί ίσως εξηγούν γιατί ορισμένες μελέτες βρίσκουν θετική συσχέτιση μεταξύ μακροπρόθεσμης κατανάλωσης αναψυκτικών light και αύξησης βάρους. Σύμφωνα με τα παραπάνω, ο περιορισμός ή ακόμα και η πλήρης αποφυγή κατανάλωσης αναψυκτικών με ζάχαρη μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στον έλεγχο του βάρους και τη στοματική υγεία, να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων, και να βοηθήσει στην καλύτερη υγεία των οστών. Τα αναψυκτικά light καλό είναι επίσης να αποφεύγονται (ειδικά στα παιδιά και τις εγκύους) ή να χρησιμοποιούνται παροδικά σαν ενδιάμεσο στάδιο διακοπής της κατανάλωσης των αναψυκτικών με ζάχαρη.

Η δυσπλασία αυτή οφείλεται κυρίως στη διαταραχή της σχέσης της κεφαλής του μηριαίου οστού και της κοτύλης. Πρόκειται για ανωμαλία που παρατηρείται κατά τη γέννηση σε ποσοστό μεγαλύτερο του 2%. Παρουσιάζεται συχνότερα σε βρέφη γυναικείου φύλου, σε αυτά με ισχιακή προβολή και περισσότερο στο αριστερό ισχίο. Οι πρώτες 6 εβδομάδες είναι ιδιαίτερα κρίσιμες για την ανάπτυξη ενός υγιούς ισχίου. Τόσο η ηπιότερη μορφή της αναπτυξιακής δυσπλασίας, που είναι η ανωριμότητα στη διαμόρφωση και το βάθος της κοτύλης, όσο και η βαρύτερη μορφή της, που είναι το εξάρθρημα, με την έγκαιρη διάγνωση και την άμεση αντιμετώπιση οδηγεί στη θεραπεία του προβλήματος, σε σύντομο χρονικό διάστημα και με τον πλέον ανώδυνο τρόπο για το νεογνό.

Παλαιότερα η καθυστερημένη διάγνωση της αναπτυξιακής δυσπλασίας οδήγησε πολλά παιδιά στην αναπηρία, γιατί την κλινική εξέταση δεν συνόδευε μια απεικονιστική εξέταση όπως η σύγχρονη υπερηχοτομογραφία, με άριστη διακριτική ικανότητα, χαμηλό κόστος και χωρίς την ανάγκη της έκθεσης του εξεταζόμενου νεογνού σε ακτινοβολία.

Η εξέταση των ισχίων μπορεί να πραγματοποιείται υπερηχογραφικά αμέσως μετά τη γέννηση του νεογνού μέχρι έξι μηνών. Μπορεί να γίνεται και σε μεγαλύτερη ηλικία, αν και αυτό εξαρτάται από την εμφάνιση των πυρήνων οστέωσης. Η αξία της υπερηχογραφικής διαγνωστικής προσέγγισης ελαττώνεται όσο αυξάνεται η ανάπτυξη των πυρήνων οστέωσης. Με το υπερηχογράφημα θέλουμε να προσδιορίσουμε: την ανατομική σχέση της κεφαλής του μηριαίου οστού και της κοτύλης, τη σταθερότητα της άρθρωσης, οδηγά σημεία που βοηθούν στην ταξινόμηση του προβλήματος.

Η εξέταση και οι μετρήσεις που τη συνοδεύουν πρέπει να πραγματοποιείται με απόλυτη ακρίβεια, ώστε να είναι δυνατή και αξιόπιστη η σύγκριση με τον επανέλεγχο που μπορεί να ακολουθήσει. Σε περίπτωση που διαγνωστεί οποιοδήποτε πρόβλημα είναι επιβεβλημένη αρχικά μια δεύτερη εξέταση μετά πάροδο μηνός και ανάλογα με το μέγεθος του προβλήματος, τακτική παρακολούθηση μέχρι το τέλος της συντηρητικής θεραπείας. Οταν πλέον δεν είναι εφικτή η πραγματοποίηση ενός υπερηχογραφήματος λόγω ηλικίας ή ανάπτυξης του παιδιού, πρέπει να γίνει ακτινογραφία ισχίων. Είναι λοιπόν σαφές ότι όσο πιο έγκαιρα πραγματοποιηθεί ένα υπερηχογράφημα ισχίων τόσο πιο άμεση θα είναι η αντιμετώπιση του προβλήματος που τυχόν θα διαγνωστεί, θα αποφύγουμε δε την πιθανή μελλοντικά έκθεση του παιδιού σε ακτινοβολία.

Tα έντομα του καλοκαιριού βρίσκονται σχεδόν παντού: κουνούπια, σφήκες, μέλισσες, μύγες, τσιμπούρια, ψύλλοι και άλλοι απρόσκλητοι επισκέπτες ενδέχεται να «λιγουρευτούν» όχι μόνο εμάς τους ενηλίκους, αλλά και τα παιδιά, που δύσκολα μπορούν να προστατευτούν από τις… ορέξεις τους. Χρήσιμο, λοιπόν, είναι να τα ενημερώσουμε γι’ αυτούς τους ιπτάμενους και μη «εχθρούς». Δεν χρειάζεται να τα τρομάξουμε, αλλά να τους υποδείξουμε κάποια πράγματα για την ασφάλειά τους. Καλό είναι επίσης να ελέγξουμε εάν το παιδί εμφανίζει ιδιαίτερη ευαισθησία σε τσιμπήματα, επισημαίνει ο κ. Δημήτρης Π. Χιώτης, παιδίατρος - ενδοκρινολόγος. Τα περισσότερα παιδιά εκδηλώνουν ήπιες αντιδράσεις, υπάρχουν όμως και άλλα που είναι αλλεργικά σε ορισμένα δηλητήρια και ενδέχεται να χρειαστούν ιατρική αντιμετώπιση. Ο ειδικός θα μας υποδείξει και τι πρέπει να κάνουμε προκειμένου να αντιμετωπίσουμε ένα τέτοιο πιθανό επεισόδιο.

Τα δήγματα και τα τσιμπήματα εντόμων μπορεί να προκαλέσουν τοπικό ερεθισμό στο δέρμα, που συνήθως υποχωρεί ύστερα από μία μέρα χωρίς φαρμακευτική θεραπεία. Αυτό που κυρίως πρέπει να κάνoυμε είναι να ανακουφίσουμε την ενοχλητική φαγούρα. Για τα τσιμπήματα κουνουπιών, ψύλλων και κοριών ενδείκνυται η επάλειψη με λοσιόν καλαμίνης στο δέρμα εκτός από την περιοχή των ματιών και των γεννητικών οργάνων. Αν πάλι πρόκειται για τσίμπημα από μέλισσα ή σφήκα, τότε βρέχουμε ένα πανί με κρύο νερό και το πιέζουμε πάνω στην περιοχή του τσιμπήματος, για να μειώσουμε τον πόνο και το πρήξιμο. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να συμβουλευόμαστε άμεσα τον γιατρό μας προτού σπεύσουμε να εφαρμόσουμε άλλα θεραπευτικά μέσα.

Αν η φαγούρα είναι έντονη, πιθανόν ο ειδικός να μας υποδείξει κάποια αλοιφή κορτιζόνης ή κάποιο αντι-ισταμινικό σκεύασμα. Επίσης, έχει σημασία να διατηρούμε τα νύχια του παιδιού καθαρά και κομμένα, ώστε να ελαχιστοποιήσουμε την πιθανότητα μολύνσεων από το ξύσιμο.

Για την προστασία του παιδιού

Αποφεύγουμε να βρισκόμαστε με το παιδί σε μέρη όπου υπάρχουν πολλά έντομα - τα λιμνάζοντα νερά, οι κήποι, τα δέντρα και τα λουλούδια στην ανθοφορία τους, οι κάδοι σκουπιδιών αποτελούν συνήθως και εστίες κινδύνου.
Προσέχουμε το ντύσιμο του παιδιού κατά τους θερινούς μήνες, ιδιαίτερα στις παραπάνω περιπτώσεις, ώστε να μην είναι πολύ εκτεθειμένο το δέρμα του. Προτιμάμε τα μακρυμάνικα δροσερά ρούχα καθώς και τα παντελόνια κάτω από το γόνατο, που προστατεύουν το σώμα του τόσο από την υπερβολική έκθεση στον ήλιο όσο και από τις επιθέσεις εντόμων και ζώων.
Ειδικά τα έντομα έλκονται από τα έντονα χρώματα και τις οσμές. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε καλλυντικά και αρωματικά προϊόντα για την καθαριότητα και τη φροντίδα του παιδιού, που αφήνουν έντονο το άρωμά τους, διότι θα γίνει ευκολότερα στόχος των εντόμων.
Απευθυνόμαστε άμεσα σε γιατρό εφόσον το παιδί μετά από τσίμπημα εκδηλώσει ξαφνική δυσκολία στην αναπνοή, αδυναμία, λιποθυμία ή απώλεια της συνείδησης, κνιδωτικό εξάνθημα ή φαγούρα σε όλο το σώμα καθώς και υπερβολικό οίδημα (πρήξιμο) κοντά στα μάτια, τα χείλια ή στο πέος, που το δυσκολεύει να βλέπει, να τρώει ή να ουρεί. Τα συμπτώματα αυτά μπορούν να εμφανιστούν και έπειτα από κάποιες ώρες και όχι απαραίτητα αμέσως.

Πηγή: Περιοδικό «K»

Ακολουθούν συμβουλές για να βοηθήσετε τα παιδιά να είναι ασφαλή όταν βρίσκονται δίπλα στο νερό:

Από την ηλικία των 4 περίπου ετών πηγαίνετε τα παιδιά σε μαθήματα κολύμβησης.
Για μικρότερης ηλικίας παιδιά, μιλήστε με παιδίατρο που γνωρίζει το παιδί σας σχετικά με το αν είναι ασφαλή και αποτελούν καλή ιδέα τα μαθήματα κολύμβησης.
Πάντα να επιτηρείτε τα παιδιά όταν βρίσκονται κοντά στο νερό.
Όταν το παιδί κολυμπά, σιγουρευτείτε ότι φορά εγκεκριμένο σωσίβιο. Επιλέξτε ένα για μικρά παιδιά, που εφαρμόζει κατάλληλα και προσφέρει στήριξη γύρω από το κεφάλι και έχει μια ταινία ανάμεσα στα πόδια.
Μην εμπιστεύεστε το σωσίβιο ή τα ‘μπρατσάκια’ για την προστασία του παιδιού από τον πνιγμό.
 

Πηγές: The Nemours Foundation