blog.argiriou.org

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Θ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ, κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος, M.Sc

Με την επιμέλεια του Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων

Ζούμε στην εποχή των «λάιτ» τροφίμων. Εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν ευρέως διαδεδομένα προϊόντα, όπως οι τσίχλες, που προσφέρονται πλέον σε ποικιλίες χωρίς ζάχαρη, με αντικατάστασή της από μια άλλη ουσία, τη σορβιτόλη. Η σορβιτόλη είναι μια αλκοόλη ή πολυόλη (sugar alcohol, αλκοόλες ζαχάρων), που ο οργανισμός μας έχει την ικανότητα να μεταβολίζει αργά και σταδιακά. Υπάρχει στη φύση και χρησιμοποιείται ευρύτατα ως υποκατάστατο ζάχαρης, στην ίδια κατηγορία που υπάγονται και άλλες γνωστές ουσίες, όπως η μανιτόλη, η λακτικόλη, η ξυλιτόλη και η μαλτιτόλη.

Η γλυκύτητα της σορβιτόλης αντιστοιχεί περίπου στο 50-60% της γλυκύτητας της καθαρής σουκρόζης, που είναι το σάκχαρο αναφοράς, έχει δηλαδή χαμηλή γλυκαιμική απόκριση. Όσον αφορά την ενεργειακή της απόδοση, μας παρέχει περίπου 2,6 θερμίδες ανά γραμμάριο, τη στιγμή που η επιτραπέζια ζάχαρη παρέχει περίπου 4 θερμίδες ανά γραμμάριο. Εκτός από γλυκαντικό, χρησιμοποιείται επίσης ως μη διεγερτικό καθαρτικό. Το μεγάλο πλεονέκτημα όμως της σορβιτόλης, όπως και των υπόλοιπων ουσιών που ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία, είναι ότι δεν συμβάλλει στην εμφάνιση τερηδόνας, σε αντίθεση με τη ζάχαρη.

Η σορβιτόλη μπορεί να εντοπιστεί σε σιρόπια που χορηγούνται για το βήχα, στις καραμέλες που δεν περιέχουν ζάχαρη, στις τσίχλες, σε πολλά λάιτ τρόφιμα, όπως αναψυκτικά και παγωτά, και σε έτοιμα προς κατανάλωση γεύματα, χαμηλά σε θερμίδες. Στη φύση εμφανίζεται σε αρκετά φρούτα και λαχανικά, ιδιαίτερα σε αυτά που προέρχονται από τα δέντρα του γένους Sorbus. Τα μήλα και τα αχλάδια, για παράδειγμα, θεωρείται ότι παρέχουν ικανές ποσότητες σορβιτόλης. Δεδομένου ότι η σορβιτόλη ανήκει στην κατηγορία των πρόσθετων ουσιών στα τρόφιμα, μπορείτε να την αναζητήσετε στις ετικέτες τροφίμων με τον κωδικό αριθμό Ε420.

Λαμβάνοντας υπόψη τα πλεονεκτήματα που αναφέρθηκαν και τις νέες καταναλωτικές τάσεις, η βιομηχανία τροφίμων στην προσπάθειά της να παραγάγει τσίχλες που δεν περιέχουν ζάχαρη, προσθέτει σορβιτόλη ως υποκατάστατό της εδώ και αρκετά χρόνια. Μέχρι σήμερα δεν είχε αναφερθεί κάποια σημαντική παρενέργεια από τη χρήση σορβιτόλης, εκτός από περιστατικά διάρροιας σε περιπτώσεις υπερβολικής κατανάλωσης. Πρόσφατο γράμμα όμως στη Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση (BMJ) προειδοποιεί για περαιτέρω κινδύνους από την υπερβολική κατανάλωση προϊόντων με σορβιτόλη.

Η προειδοποίηση έρχεται μέσα από την εμπειρία που περιέγραψαν 2 ασθενείς στους θεράποντες ιατρούς, όταν προσήλθαν στην Κλινική Γαστρεντερολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Βερολίνου, για να παραπονεθούν για την ύπαρξη χρόνιας διάρροιας, κοιλιακού πόνου και επικίνδυνης - υπερβολικής απώλειας σωματικού βάρους. Μετά τον εκτεταμένο έλεγχο στον οποίο υποβλήθηκαν (εργαστηριακές - κλινικές εξετάσεις), κατά τη διάρκεια του οποίου δεν αποκαλύφθηκε η αιτία για την οποία οι ασθενείς έχαναν τόσο πολύ βάρος και είχαν χρόνια διάρροια και έντονους πόνους, ακολούθησε λεπτομερής ανάλυση των διατροφικών συνηθειών, η οποία αποκάλυψε την αιτία του προβλήματος και η οποία ήταν η υψηλή κατανάλωση τσίχλας με σορβιτόλη.

Η μία εκ των ασθενών, μια γυναίκα ηλικίας 21 ετών, κατανάλωνε κατά μέσο όρο 18-20 γρ. σορβιτόλης κάθε ημέρα. Το μέσο τεμάχιο τσίχλας με σορβιτόλη δίνει περίπου 1,25 γρ. και η συγκεκριμένη γυναίκα ανέφερε ότι έτρωγε 15-18 τεμάχια τσίχλας με σορβιτόλη κάθε μέρα. Ο άλλος ασθενής, ένας κύριος ηλικίας 46 ετών, μασούσε περίπου 20 τσίχλες σορβιτόλης την ημέρα, ενώ έτρωγε και περίπου 200 γρ. γλυκισμάτων την ημέρα (καραμέλα, γλειφιντζούρι και άλλα), που περιείχαν σορβιτόλη, φτάνοντας, σύμφωνα με τους συγγραφείς του άρθρου, τα περίπου 30 γρ. λήψης σορβιτόλης ανά ημέρα. Μόλις σταμάτησαν την κατανάλωση προϊόντων που περιείχαν σορβιτόλη, και οι δύο ασθενείς άρχισαν να έχουν φυσιολογική κινητικότητα του εντέρου (η διάρροια υποχώρησε), ενώ άρχισε να επανέρχεται και το σωματικό βάρος στα κανονικά επίπεδα.

Οι καταναλωτές είναι γενικά μη επαρκώς πληροφορημένοι όσον αφορά τις πιθανές παρενέργειες από την κατανάλωση σορβιτόλης, έστω κι αν υπάρχουν οι σχετικές λεπτομέρειες στις πληροφορίες διατροφικής επισήμανσης των τροφίμων που την περιέχουν.

Οι συντάκτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση σορβιτόλης μπορεί όχι μόνο να προκαλέσει χρόνια διάρροια και λειτουργικές διαταραχές του εντερικού σωλήνα, αλλά και ανεξήγητη απώλεια βάρους, που φτάνει περίπου στο 20% του συνήθους βάρους σώματος. Γι’ αυτό λοιπόν συνιστούν, οποτεδήποτε κάποιος καταναλωτής παραπονιέται για ανεξήγητη απώλεια βάρους, ανάμεσα στ’ άλλα, θα πρέπει να έχει στο μυαλό του ότι μία από τις αιτίες μπορεί να είναι και η υπερβολική κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν σορβιτόλη.

“>http://www.enet.gr/online/online_text/c=112,id=72313176

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 29/01/2008

Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η ζωή σε φάρμες και κοντά σε στάβλους προστατεύει από τις αλλεργίες, σε αντίθεση με τη ζωή σε αστικοποιημένες περιοχές. Επιπλέον, η απλή έκθεση στην εντεροτοξίνη μικροβίων φαίνεται από νεότερες μελέτες επίσης να προστατεύει από την ανάπτυξη αλλεργίας, καθώς έχει πρόσφατα δειχτεί ότι όσο μεγαλύτερη είναι η έκθεση σε εντεροτοξίνη Gram-μικροβίων, τόσο μικρότερη είναι η συχνότητα της αλλεργίας. Τα παραπάνω ανέφερε στο 7ο Ετήσιο Συμπόσιο της Ελληνικής Εταιρείας Παιδατρικής Γαστρεντερολογίας η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, αναπληρώτρια διευθύντρια, Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» και πρόεδρος της Εταιρείας. Το βρέφος και το παιδί που ζει και μεγαλώνει σε μεγάλες πόλεις εκθέτει το ανοσολογικό του σύστημα σε μονομερή ερεθισμό από την επαφή που έχει με τα τροφικά αλλεργιογόνα, ευαισθητοποιείται σε κάποιο ή κάποια από αυτά (ανάλογα με τη γενετική προδιάθεση που έχει) με αποτέλεσμα ύστερα από επανειλημμένη επαφή με τα αλλεργιογόνα να αναπτύσσει αλλεργικά νοσήματα.

http://www.enet.gr/online/online_text/c=112,id=64226264

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 29/01/2008

Ο ιός «ζει» περισσότερο χρόνο στον αέρα όταν η θερμοκρασία και η υγρασία είναι χαμηλές

The New York Times

Ερευνητές στη Νέα Υόρκη πιστεύουν ότι έχουν λύσει ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της γρίπης: Γιατί η μόλυνση μεταδίδεται κυρίως τους χειμερινούς μήνες;

Η απάντηση, λένε, ότι είχε να κάνει με τον ιό αυτό καθαυτό. Αυτός είναι πιο σταθερός και παραμένει στον αέρα περισσότερο χρόνο όταν ο αέρας είναι ψυχρός και ξηρός, συνθήκες που επικρατούν το μεγαλύτερο μέρος της εποχής της γρίπης.

«Ο ιός της γρίπης –της influenza- έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να μεταβιβασθεί κατά τη διάρκεια του χειμώνα όταν περπατάμε στο δρόμο, παρά σε ένα θερμό περιβάλλον», είπε ο Peter Palese, ερευνητής της γρίπης, καθηγητής και πρόεδρος στο Τμήμα Μικροβιολογίας στην Ιατρική Σχολή στο Mount Sinai και επικεφαλής της μελέτης της γρίπης.

Ο δρ Palese δημοσίευσε λεπτομέρειες των ευρημάτων του στο τεύχος της 19ης Οκτωβρίου των PLoS Pathogens. Αυτό που τον παρακίνησε να διεξαγάγει τη μελέτη του ήταν ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε μετά την πανδημία του 1918, όταν οι γιατροί προβληματίζονταν γιατί και πώς ο ιός εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα και είχε γίνει τόσο θανατηφόρος.

Από τότε που αναγνωρίστηκε η γρίπη, οι άνθρωποι διηρωτώντο, γιατί το χειμώνα; Το όνομα influenza είναι μια ιταλική λέξη, την οποία πρότειναν μερικοί ιστορικοί και προήλθε στα μέσα του 18ου αιώνα σαν influenza de freddo ή «επίδραση του κρύου».

H εποχή της γρίπης στα βόρεια πλάτη της Γης είναι από τον Νοέμβριο μέχρι τον Μάρτιο, τους πιο κρύους μήνες. Στα νότια πλάτη είναι από το Mάιο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Στα τροπικά, δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου γρίπη και πραγματική εποχή γρίπης.

Οι υποθέσεις

Δεν υπήρξε έλλειψη υποθέσεων. Μερικοί είπαν ότι η γρίπη ήλθε το χειμώνα, επειδή τα άτομα διαμένουν κυρίως σε κλειστούς χώρους και τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο, συνωστίζονται μεταξύ τους, κολλάνε γρίπη και τη μεταδίδουν στις οικογένειές τους. Αλλοι πρότειναν περιορισμένη ανοσοαντίδραση, επειδή οι άνθρωποι παρασκευάζουν λιγότερη βιταμίνη D ή μελατονίνη όταν οι ημέρες είναι μικρότερης διάρκειας. Αλλοι έδειξαν προς τη διεύθυνση των ρευμάτων του αέρα στην ανώτερη ατμόσφαιρα. Αλλά πολλοί επιστήμονες δεν πείστηκαν.

«Γνωρίζουμε ότι ένας από τους σοβαρότερους παράγοντες είναι τα παιδιά στο σχολείο, οι περισσότερες κύριες επιδημίες ανιχνεύονται σε παιδιά», είπε ο δρ Jonathan Mc Cullers, ερευνητής της γρίπης στο St Jude παιδιατρικό, ερευνητικό Νοσοκομείο, στο Μέμφις, «αλλά ούτε αυτό ερμηνεύει την προτίμηση για τη χειμερινή περίοδο. Δεν βλέπουμε τη γρίπη Σεπτέμβριο και Οκτώβριο».

Οσον αφορά στο επιχείρημα συνωστισμού, ο δρ Cullers είπε «αυτό δεν ήταν ποτέ λογικό». Οι άνθρωποι εργάζονται όλο το χρόνο και συνωστίζονται σε λεωφορεία, μετρό και αεροπλάνα ανεξαρτήτως εποχής. «Χρειαζόμαστε μερικά πραγματικά στοιχεία», πρόσθεσε ο δρ Cullers.

Αλλά η εύρεση στοιχείων ήταν ιδιαιτέρως δύσκολη, είπε ο δρ Palese. Ιδεώδης μελέτη θα εξέθετε τα άτομα στον ιό υπό διαφορετικές συνθήκες και θα διηρωτώντο πόσο πιθανό θα ήταν να μολυνθούν. Μια τέτοια μελέτη, είπε ο Palese δεν θα επιτρεπόταν από την επιστημονική ηθική, επειδή δεν θα ωφελούσε τα άτομα.

Παλιές πληροφορίες

Σε άρθρο του 1919 της Journal of the American Medical Association για την επιδημία γρίπης στο στρατόπεδο Cody στο Νέο Μεξικό, ο δρ Palese διάβασε: «Είναι ενδιαφέρον να παρατηρηθεί ότι πολύ σύντομα, αφού η επιδημία της influenza έφτασε στο στρατόπεδο, τα ινδικά χοιρίδια του εργαστηρίου μας άρχισαν να πεθαίνουν». Στην αρχή, οι συγγραφείς της μελέτης έγραψαν ότι νόμισαν πως τα πειραματόζωα πέθαιναν από τροφική δηλητηρίαση. Αλλά συνέχισαν «νεκροψία σε χοιρίδιο αποκάλυψε αλάθητα σημάδια πνευμονίας».

Συνθήκες μετάδοσης

Ο δρ Palese αγόρασε μερικά ινδικά χοιρίδια και τα εξέθεσε στον ιό της γρίπης. Οπως ανέφερε το άρθρο, κόλλησαν γρίπη και τη μετέδωσαν μεταξύ τους. Ετσι άρχισε τα πειράματα ο Palese και οι συνεργάτες του. Μεταβάλλοντας τη θερμοκρασία και την υγρασία στους χώρους των ινδικών χοιριδίων ανακάλυψαν πότε η γρίπη ήταν ευκολότερο να διαδοθεί και πότε όχι. Η μετάδοση ήταν ταχύτατη στους 5 βαθμούς Κελσίου. Το επόμενο βήμα ήταν να αυξήσουν τη θερμοκρασία μέχρι τους 30 βαθμούς Κελσίου. Τότε παρατήρησαν ότι δεν υπήρχε μετάδοση.

Ο ιός μεταδόθηκε καλύτερα σε χαμηλή θερμοκρασία και σε υγρασία 20%, και δεν μεταδόθηκε καθόλου όταν η υγρασία έφθασε το 80%. Τα πειραματόζωα επίσης απελευθέρωναν ιούς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα όταν η θερμοκρασία ήταν στους 5 βαθμούς Κελσίου και για μικρότερο στην τυπική θερμοκρασία δωματίου των 20 βαθμών.

Ιοί γρίπης εξαπλώθηκαν μέσω του αέρα, αντίθετα από τους ιούς κρυολογήματος, είπε ο δρ Palese, που εξαπλώθηκαν κυρίως με απευθείας άγγιγμα σε μολυσμένες επιφάνειες ή με χειραψίες με μολυσμένα άτομα.

Οι ιοί της γρίπης είναι σταθερότεροι σε ψυχρό αέρα και η χαμηλή υγρασία βοηθάει τα σωματίδια ιών να παραμείνουν αιωρούμενα στον αέρα και να μεταφερθούν από τον έναν άνθρωπο στον άλλον μέσα από τα σταγονίδια που εισέρχονται στο σώμα διά της αναπνοής. Oταν ο αέρας είναι υγρός, αυτά τα σταγονίδια προσλαμβάνουν νερό, αυξάνονται σε μέγεθος και πέφτουν στο χώμα. Αλλά ο δρ Palese δεν συνιστά παραμονή σε θερμοκήπιο όλο το χειμώνα για την αποφυγή της γρίπης. Η καλύτερη στρατηγική πρόληψης είναι το αντιγριπικό εμβόλιο.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_937058_23/12/2007_253219

Περιορίζει δραστικά την εξάπλωση μολύνσεων

The New York Times

Ο καθείς γνωρίζει ότι το πλύσιμο των χεριών είναι δείγμα υγείας. Επιπροσθέτως, μια νέα μελέτη αποδεικνύει ότι πλένοντας τα χέρια μας συχνά και στην… κατάλληλη στιγμή αποφεύγουμε κινδύνους που διατρέχει η οικογένειά μας να αρρωστήσει. Οι περισσότερες μελέτες για το πλύσιμο των χεριών εστιάζονται στους απασχολούμενους στα ιατρικά επαγγέλματα και παροχής υπηρεσιών για την παρασκευή τροφίμων. Το μήνα αυτό όμως, το περιοδικό American Journal of Infection Control αναφέρεται στο πλύσιμο των χεριών στο σπίτι, ως τρόπος περιορισμού της εξάπλωσης των μολύνσεων. Αλλες μελέτες δείχνουν ότι με τα χέρια μεταδίδονται όλων των ειδών οι μολύνσεις.

Ενδεικτική μια μελέτη σε σπίτια οικογενειών με νήπια, τα οποία εμβολιάστηκαν κατά της πολιομυελίτιδας. Μετά τον εμβολιασμό, ο ιός είναι γνωστό ότι αποβάλλεται στα κόπρανα του μωρού. Ερευνητές βρήκαν τον ιό σε 13% των τουαλετών, σαλονιών και πάγκων της κουζίνας. Ενώ ο ιός από το εμβόλιο δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία, η μελέτη δείχνει ότι ιοί από κόπρανα μπορούν να «ταξιδέψουν» σ’ όλο το σπίτι.

Μια άλλη μελέτη βρήκε ότι σε σπίτια, όπου είχαν καταγραφεί περιστατικά σαλμονέλας, τα βακτήρια εξακολουθούσαν να… καραδοκούν στις λεκάνες των τουαλετών τρεις εβδομάδες μετά το ξέσπασμα της αρχικής μόλυνσης. Τα χερούλια της πόρτας, οι ρουμπινέδες των μπάνιων είναι οι κύριες πηγές μετάδοσης μικροβίων στο σπίτι, οπότε πρέπει να δίνουμε έμφαση στον καθαρισμό τέτοιων επιφανειών συστηματικά και να πλένουμε πάντα τα χέρια μας όταν τις αγγίξουμε. Σε μια μελέτη ένας εθελοντής άγγιξε το χερούλι μιας πόρτας, που είχε μολυνθεί με έναν ιό. Ακολούθως αντήλλαξε χειραψίες με άλλους εθελοντές και περαιτέρω δοκιμές έδειξαν ότι ο ιός είχε μεταδοθεί σε έξι άτομα.

Πότε επιβάλλεται

Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι η επιλογή του χρόνου πλυσίματος των χεριών είναι καθοριστικός παράγοντας μετάδοσης μικροβίων. Είναι προφανές ότι πρέπει να πλένουμε τα χέρια μας αφού χρησιμοποιήσουμε την τουαλέτα, αφού φταρνιστούμε ή πριν φάμε ή πριν πιάσουμε στα χέρια μας τροφές. Το πλύσιμο των χεριών είναι επίσης αναγκαίο αφού: αλλάξουμε μια πάνα μωρού, καθαρίσουμε ένα κατοικίδιο ζώο, αγγίξουμε τον σκουπιδοντενεκέ, καθαρίσουμε ρούχα και σανίδα κοπής κρεάτων και γενικώς τροφίμων, καθαρίσουμε με πετσέτα τα πιάτα και τα σκεύη της κουζίνας, τα οποία έχουν έρθει σε επαφή με ακατέργαστες τροφές.

Ενώ είναι δύσκολο να πιστέψει κάποιος ότι κάτι τόσο απλό όσο ένα σύνηθες πλύσιμο των χεριών μπορεί να επηρεάσει την υγεία της οικογένειάς μας, θυμίζουμε τι συνέβη στο Χονγκ Κονγκ κατά τη διάρκεια της αιφνίδιας εκδήλωσης το 2003 του SARS, μιας σοβαρής μορφής (πιθανώς θανατηφόρου) ιογενούς πνευμονίας. Η αιφνίδια έκρηξη της νόσου προκάλεσε τη λήψη εκτεταμένων μέτρων προστασίας της δημόσιας και της κοινοτικής υγείας με προώθηση μέτρων στοιχειώδους υγιεινής συμπεριλαμβανόμενου του πλυσίματος των χεριών. Οχι μόνο περιορίστηκε η αιφνίδια «εκρηκτική» επέκταση της SARS, αλλά μειώθηκαν απότομα και άλλες περιστατικές αναπνευστικές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένης της γρίπης.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_716697_13/01/2008_255314

Στρατηγικές που μπορούν να βοηθήσουν στο να μειωθεί ο αριθμός των παιδιών που πεθαίνουν πριν τα πέμπτα τους γενέθλια επισημάνθηκαν σήμερα, κατά την παρουσίαση της κορυφαίας έκθεσης της UNICEF στη Γενεύη με τίτλο: «Η Κατάσταση των Παιδιών στον Κόσμο 2008 - Παιδική Επιβίωση».

Η UNICEF υποστηρίζει πως η ενσωμάτωση των βασικών υπηρεσιών σε επίπεδο κοινότητας, για μητέρες, νεογέννητα και μικρά παιδιά και οι βιώσιμες βελτιώσεις στα εθνικά συστήματα υγείας, μπορούν να σώσουν τη ζωή πολλών από τα περισσότερα από 26.000 παιδιά κάτω των 5 ετών που εξακολουθούν να πεθαίνουν κάθε μέρα. Η πρόκληση είναι να εξασφαλισθεί πως τα παιδιά θα έχουν πρόσβαση σε αδιάλειπτη υγειονομική φροντίδα υποστηριζόμενη από ισχυρά εθνικά συστήματα υγείας.

Ο αποκλειστικός μητρικός θηλασμός, ο εμβολιασμός, οι εντομοκτόνες κουνουπιέρες και η παροχή βιταμίνης Α, αποτελούν αποφασιστικά μέσα για τη μείωση των παιδικών θανάτων.

Η έκθεση αποκαλύπτει πως μένουν πολλά ακόμα να γίνουν για να αυξηθεί η πρόσβαση σε θεραπείες και τρόπους πρόληψης ώστε οι καταστροφικές επιπτώσεις της πνευμονίας, της διάρροιας, της ελονοσίας, του οξέος υποσιτισμού και του AIDS να αντιμετωπιστούν καλύτερα.

Αναφέρονται παραδείγματα επιτυχημένων πρωτοβουλιών όπως η παγκόσμια εκστρατεία κατά της ιλαράς που βοήθησε να μειωθούν οι θάνατοι από ιλαρά κατά 68% παγκοσμίως και κατά περισσότερο από 90% στην Αφρική από το 2000.

Σύμφωνα με την έκθεση:

Ο ετήσιος αριθμός παιδικών θανάτων έχει μειωθεί στο μισό, από περίπου 20 εκατομμύρια το 1960 σε 9,7 εκατομμύρια το 2006. Από το 1990, 61 χώρες έχουν μειώσει τα ποσοστά παιδικής θνησιμότητας κατά 50% και περισσότερο.

Κατά μέσο όρο, περισσότερα από 26.000 παιδιά κάτω των πέντε ετών πεθαίνουν κάθε μέρα, τα πιο πολλά απ’ αυτά από αιτίες που μπορούν να προληφθούν.

Πάνω από το 80% όλων των θανάτων παιδιών κάτω των 5 ετών το 2006 παρουσιάστηκαν στην υποσαχάρια Αφρική και τη Νότια Ασία (πάνω από το 50% στην υποσαχάρια Αφρική παρά το ότι εκεί ζουν λιγότερο από το ένα τέταρτο των παιδιών του κόσμου).

Για να επιτευχθεί ο Αναπτυξιακός Στόχος της Χιλιετίας για την παιδική επιβίωση, πρέπει να μειωθούν και πάλι στο μισό τα ποσοστά παιδικής θνησιμότητας μέχρι το 2015. Αυτός ο δείκτης το 2006 ήταν παγκοσμίως στους 72 θανάτους για κάθε 1.000 ζώντα νεογνά και πρέπει να πέσει στους 31 στα 1.000 μέχρι το 2015.

Η υποσαχάρια Αφρική παρουσιάζει ένα σταθερά αυξανόμενο ποσοστό θανάτων κάτω των 5 ετών από το 1970, όταν στην περιοχή αναλογούσαν το 11% των γεννήσεων παγκοσμίως και το 19% των παιδικών θανάτων κάτω των 5 ετών. Το 2006, στην υποσαχάρια Αφρική αναλογούν το 22% των γεννήσεων παγκοσμίως και το 49% των θανάτων κάτω των 5 ετών.

Ένα παιδί που γεννήθηκε στην υποσαχάρια Αφρική το 2006 έχει μια στις έξι πιθανότητες να πεθάνει πριν τα πέμπτα του γενέθλια.

Με την ευκαιρία της έκθεσης, ο Πρεσβευτής Καλής Θέλησης της UNICEF Ντέιβιντ Μπέκαμ επισκέπτεται παιδιά σε κέντρα θεραπευτικής διατροφής και νοσοκομεία στη Σιέρα Λεόνε.

Δείτε ολόκληρη την έκθεση της Unicef

http://www.unicef.gr/news/2008/sowcr2008.php

www.kathimerini.gr

Του ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΥΝΤΑ, αν. καθηγητή Κοινωνικής Ιατρικής, διευθυντή Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής

Ολοι, ή σχεδόν όλοι, ξέρουμε πλέον ότι η κακή διατροφή, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η έλλειψη φυσικής άσκησης, η ρύπανση της ατμόσφαιρας κ.ά. βλάπτουν την υγεία μας. Γνωρίζουμε όμως πόσο βλαβερός είναι κάθε ένας από τους παράγοντες αυτούς; Συχνά ακούμε, για παράδειγμα, έναν καπνιστή να λέει πως τι νόημα έχει να κόψει το τσιγάρο όταν αναπνέει τον αέρα της Αθήνας. Πόσο βάσιμη είναι αυτή η δικαιολογία ή μάλλον αυτή η προσπάθεια αποενοχοποίησης;

Στα ερωτήματα αυτά ήρθε να απαντήσει πρόσφατα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, προσδιορίζοντας για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες το ποσοστό ευθύνης που αντιστοιχεί σε κάθε γνωστό παράγοντα κινδύνου για την πρόκληση των διαφόρων νοσημάτων στην εποχή μας. Και τι προκύπτει από τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής για την Ελλάδα; Σημειώστε το ποσοστό ευθύνης του κάθε παράγοντα:

**Χρήση καπνού 12,9%

**Υπέρταση 11,8%

**Παχυσαρκία 8,5%

**Υψηλή χοληστερίνη 7,6%

**Κατάχρηση αλκοόλ 4,3%

**Ελλειψη σωματικής άσκησης 3,5%

**Χαμηλή κατανάλωση φρούτων-λαχανικών 2,6%

**Ναρκωτικά 1,7%

**Μη ασφαλές σεξ 0,8%

**Ρύπανση περιβάλλοντος 0,6%

ΣΥΝΟΛΟ 54,3%

Το αν δηλαδή είμαστε υγιείς ή άρρωστοι εξαρτάται περίπου κατά 50% από τους παραπάνω παράγοντες με την ιδιαίτερη βαρύτητα που αναλογεί στον καθένα. Ιδού λοιπόν πεδίον δόξης λαμπρόν για την πρόληψη, που όλοι την αγαπάνε, αλλά λίγοι την παντρεύονται.

Και πώς να είναι διαφορετικά όταν στην πρόσφατη πανελλαδική έρευνα Hellas Health Ι, που πραγματοποιήσαμε σε πανελλαδικό δείγμα του ενήλικου πληθυσμού, διαπιστώσαμε στους δύο πιο κρίσιμους τομείς, τη διατροφή και το κάπνισμα, επιδείνωση της κατάστασης.

Οι αποκλίσεις από τη μεσογειακή διατροφή, που αποτελούσε τη βάση της ελληνικής διατροφής στο παρελθόν, ξεπερνούν πλέον το 50%. Καταναλώνουμε 2 αντί για 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών ημερησίως, 140 gr. αντί για 60 gr. κόκκινου κρέατος την εβδομάδα, μόνο το 25% της συνιστώμενης δόσης για όσπρια, το 50% για δημητριακά, ενώ ο Ελληνας δεν παίρνει πρωινό γεύμα. Σε ό,τι αφορά το κάπνισμα, σχεδόν οι μισοί ενήλικοι Ελληνες καπνίζουν, με αύξηση της καπνιστικής συνήθειας στις γυναίκες (31%) και στους νέους (44%).

Αλλά και στην παχυσαρκία είμαστε πρωταθλητές, με το μέσο όρο του Δείκτη Μάζας Σώματος των Ελλήνων να είναι 26,9 αντί για μέχρι 25, που είναι το φυσιολογικό, το δε 34,5% των ανδρών και το 44,7% των γυναικών είναι σωματικά αδρανείς.

Ανοιχτή συμβουλευτική γραμμή πρόληψης ΙΚΠΙ: 210-7222727.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 22/05/2007

OTC Cough and Cold Meds Should Not Be Given to Kids Under 2, FDA Concludes

“Over-the-counter (OTC) cough and cold products should not be used to treat infants and children less than 2 years of age because serious and potentially life-threatening side effects can occur,” the FDA said in a public health advisory on Thursday.

Possible side effects of these decongestants, expectorants, antihistamines, and antitussives include seizures, tachycardia, decreased consciousness, and death. In addition, the director of the FDA’s Office of Nonprescription Products noted that OTC cough and cold medicines have not been shown to be effective in infants.

The agency is still examining data on these products in children aged 2 to 11 and will publish recommendations for this age group once the review is complete.

Journal Watch

The Sting of the HPV Vaccine

More reports of fainting and pain with Gardasil than with other routine vaccines

The first human papillomavirus (HPV) vaccine, Gardasil, was licensed for use in 2006 and is approved by the FDA for use in girls and women aged 9 to 26 years. According to the Associated Press, this vaccine is gaining a reputation as being more painful than other routine immunizations. Merck & Co. acknowledge that premarketing studies indicated more reports of pain with Gardasil shots as compared with placebo shots. The company attributes the pain to viruslike particles in Gardasil. Reports to the CDC about vaccine-associated fainting also have increased since Gardasil entered the market, from 50 reports between 2002 and 2004 to 230 reports between 2005 and July 2007 (180 following Gardasil administration).

Comment: More pain and fainting may be associated with Gardasil. The increase in fainting may be secondary to the vaccine itself or simply related to the increase in the number of injections now being given to adolescents. A second HPV vaccine is under review by the FDA, but we will need to wait for postmarketing data to determine whether it too is associated with similar side effects. Having teens recline while they receive Gardasil injections and for a few minutes afterward seems prudent. For those with complaints of troublesome pain after the first injection, a dose of ibuprofen might alleviate the discomfort for the remaining injections in the series. We should continue to follow AAP recommendations for use of HPV vaccines as part of the teen platform.

— Peggy Sue Weintrub, MD

Published in Journal Watch Pediatrics and Adolescent Medicine January 16, 2008

Citation(s):
Stobbe M. Ouch! Cervical cancer shots painful. Associated Press. Jan 4 , 2008. (http://tinyurl.com/2r5mde)

Του Παναγιώτη Αθανάσαινα
patha@kathimerini.gr

Μπορείτε να θυμηθείτε πότε είδατε για τελευταία φορά αλάνα; Έχετε προσέξει ότι τα καλοκαίρια οι συνοικιακοί δρόμοι έχουν ησυχάσει από τις παιδικές φωνές, τα κυνηγητά και τα παιχνίδια; Η αστικοποίηση, τα λιγότερα παιδιά ανά οικογένεια, ακόμη και τα πιο ζεστά καλοκαίρια στην πόλη ίσως να ευθύνονται εν μέρει για το ότι τα - λιγότερα σε σχέση με παλιότερα - παιδιά δεν βγαίνουν στους δρόμους και τις πλατείες.

Φυσικά, τα παιδιά δε σταμάτησαν να παίζουν. Ακολουθώντας ίσως τις επιταγές της τεχνολογίας, οι «αλάνες» της σύγχρονης πόλης εδώ και κάποια χρόνια έχουν μεταφερθεί στους κλειστούς χώρους με τον χαμηλό φωτισμό και τις πολλές οθόνες των ίντερνετ καφέ, εκεί που οι «καουμπόυδες και ινδιάνοι» της νέας χιλιετίας φιλοξενούνται σε server και η μάχη του καλού ενάντια στο κακό είναι διαθέσιμη όλο το εικοσιτετράωρο.

Από τις αλάνες στις… αLANες

Μπαίνοντας σε ένα ίντερνετ καφέ, ο επισκέπτης βρίσκεται μπροστά σε δεκάδες υπολογιστές σε παράταξη, o αριθμός των οποίων μπορεί να φτάσει και σε… τριψήφιο στα καταστήματα των γνωστών αλυσίδων. Ο φωτισμός στην πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι χαμηλός ώστε να μην υπάρχουν αντανακλάσεις στις οθόνες, ενώ οι αφίσες και η διακόσμηση δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αμφιβολίας για τον gaming χαρακτήρα των μαγαζιών.

Διαβάστε ακόμη:

Κατηγορίες παιχνιδιών

Παιχνίδια Διαδικτύου

Ένα ίντερνετ καφέ θα πρέπει να καλύπτει κάποιες βασικές απαιτήσεις των θαμώνων του: Να έχει καλές και γρήγορες συνδέσεις ώστε να μην υπάρχει καθυστέρηση (latency/lag) στην επικοινωνία των υπολογιστών με τους server του εκάστοτε παιχνιδιού. Επιπλέον, θα πρέπει να έχει ποικιλία παιχνιδιών σε κάθε υπολογιστή ώστε να καλύπτει όλες τις προτιμήσεις και τέλος να διαθέτει ενημερωμένους υπολογιστές από πλευράς λογισμικού και εξοπλισμού σε κάρτες γραφικών και ήχου.

Αναλόγως την ώρα της ημέρας και όσο πλησιάζει το βράδυ γίνεται πιο δύσκολο να υπάρξει άμεσα διαθέσιμος υπολογιστής, αφού από το απόγευμα και μετά, που συμπίπτει με το τέλος του σχολείου ή την απογευματινή - βραδινή βόλτα, η προσέλευση του νεαρόκοσμου αυξάνεται κατακόρυφα.

Ο μέσος όρος ηλικίας των θαμώνων στα ίντερνετ καφέ είναι 14-17 ετών, αν και στην επίσκεψη μας σε κάποια ίντερνετ καφέ συναντήσαμε και παιδιά δώδεκα και δεκατριών ετών, αλλά και κάποιους, που το νεανικό περιβάλλον του μαγαζιού δεν έκρυβε την τρίτη, τουλάχιστον, δεκαετία της ζωής τους. Οι νεαροί έρχονται σε παρέες των δύο ή τριών ατόμων για να παίξουν κάποιο παιχνίδι, είτε στο εσωτερικό δίκτυο (LAN / Local Area Network) του ίντερνετ καφέ ή σε κάποιον από τους server του παιχνιδιού στο εξωτερικό.

Αυτοί φαίνεται ότι αποτελούν και την πλειοψηφία των επισκεπτών των ίντερνετ καφέ που θα έρθουν «για δύο ή τρεις ώρες, για τον χαβαλέ» όπως μας ανέφεραν στην επίσκεψη μας σε ένα από τα πολλά ίντερνετ καφέ της Καλλιθέας. Μάλιστα, ακόμη και στις περιπτώσεις που υπάρχει η δυνατότητα ενασχόλησης με το ίδιο παιχνίδι στο σπίτι, πολλοί προτιμούν να πάνε σε ένα ίντερνετ καφέ με παρέα για να παίξουν με τους φίλους τους στο δίκτυο του καταστήματος.

Οι «καμένοι”

Δεν ανήκουν όλοι όμως σε αυτή την κατηγορία. Υπάρχουν και οι λεγόμενοι «καμένοι», εκείνοι που περνούν υπερβολικά πολλές ώρες σε ένα ίντερνετ καφέ, έξι, επτά και σε μερικές περιπτώσεις περισσότερες ώρες. «Ο μέσος όρος παραμονής είναι περίπου έξι ώρες» μας εξήγησε η Μαρία Λ., υπάλληλος σε ίντερνετ καφέ. «Το πρωί και το μεσημέρι έρχονται οι μικρότεροι κυρίως και το βράδυ έρχονται οι καμένοι».

Συνήθως παίζουν κάποιο από τα MMORPG (Massive Multiplayer Online Role Playing Game ή παιχνίδι ρόλων όπως αναφέρεται συχνά) που γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία σε όλο τον κόσμο. Το πιο διάσημο από αυτά ακούει στον τίτλο World of Warcraft, με αριθμό παικτών που ξεπερνούν τα εννέα εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο, ενώ εξίσου γνωστά θεωρούνται τα Lineage και Lord of the Rings Online.

Ο εθισμός υπάρχει

«Έχω ακούσει για τον εθισμό στα παιχνίδια αυτά, αλλά δε νομίζω ότι θα το πάθω» απαντά ο Αλέξης, 16 ετών, στη σχετική ερώτηση μας, χωρίς να ξεκολλήσει το βλέμμα του από την οθόνη. «Δεν είμαστε τίποτα κολλημένοι, ερχόμαστε με την παρέα μας, παίζουμε παιχνίδια που μας αρέσουν κι αυτό είναι όλο» συμπληρώνει ο 17χρονος Πέτρος που κάθεται στον διπλανό υπολογιστή.

Έρευνες ωστόσο που έχουν πραγματοποιηθεί αλλά και η πραγματικότητα δείχνουν ότι εθισμός μπορεί να υπάρξει και είναι μάλιστα πολύ σοβαρής μορφής. Ο χαρακτήρας των παιχνιδιών αυτών έχει απασχολήσει ερευνητές, γιατρούς αλλά και τους γονείς που βλέπουν τα παιδιά τους να γυρνούν στο σπίτι ξημερώματα αρκετές φορές, να χάνουν τα υπόλοιπα ενδιαφέροντά τους και να μην συμμετέχουν σε συζητήσεις παρά μόνο όταν αφορούν το εκάστοτε παιχνίδι.

Οι απόψεις σχετικά με τον τρόπο που επιδρούν τα παιχνίδια στην ανθρώπινη ψυχολογία απασχολούν έντονα την επιστημονική κοινότητα, με κάποιους να θεωρούν ότι ο εν λόγω εθισμός είναι το αποτέλεσμα βαθύτερων αιτιών που προϋπάρχουν στον ψυχισμό του ατόμου, ενώ άλλους να τηρούν μια πιο αυστηρή στάση θεωρώντας τα παιχνίδια αυτά την αιτία πρόκλησης των διαταραχών εθισμού.

www.kathimerini.gr

Ξεχάστε το Second Life και τους εικονικούς κόσμους ενηλίκων. Τα πραγματικά κέρδη βρίσκονται στις ηλικιακές ομάδες που πηγαίνουν ακόμη σχολείο.

Επιμέλεια: Παναγιώτης Αθανάσαινας
patha@kathimerini.gr

Προσπαθώντας να αντιγράψουν την τεράστια επιτυχία ιστοσελίδων όπως το Club Penguin και το Webkinz, οι εταιρείες που ασχολούνται με την παιδική ψυχαγωγία εντείνουν τις προσπάθειες τους να κατασκευάσουν εικονικούς κόσμους για παιδιά. Εταιρείες που κυριαρχούν στο χώρο πιστεύουν ότι τέτοια sites, εν μέρει δικτυακά παιχνίδια ρόλων, εν μέρει κοινωνικές ιστοσελίδες, μπορούν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη και να διατηρήσουν το ενδιαφέρουν για παιδικές σειρές και ταινίες στις νέες γενιές καταναλωτών.

Το Second Life και άλλοι εικονικοί ψηφιακοί κόσμοι προσέλκυσαν το έντονο ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους. Ωστόσο, οι εκδόσεις εικονικών κόσμων για παιδιά αποδεικνύονται περισσότερο δημοφιλείς, παρά τις αντιδράσεις πολλών γονέων και παιδικών συμβούλων. Σύμφωνα με υπολογισμούς οικονομικών αναλυτών, περισσότερα από είκοσι εκατομμύρια παιδιά στις ΗΠΑ θα είναι μέλη ενός τουλάχιστον εικονικού κόσμου μέχρι το 2011.

Το Webkinz είναι ίσως ο πιο δημοφιλής εικονικός κόσμος για παιδιά. Στο ψηφιακό περιβάλλον του Webkinz τα παιδιά φροντίζουν μικρά λούτρινα ζωάκια σε ένα πολύχρωμο κόσμο. Η επιτυχία του Webkinz μεταφράζεται σε έξι εκατομμύρια επισκέπτες στον εικονικό κόσμο τον περασμένο Νοέμβριο, αυξημένο κατά 342% από το περασμένο έτος.

Παρόμοιος κόσμος είναι το Club Penguin, του οποίου τα μέλη πληρώνουν 5,95 δολάρια το μήνα για να ντύνουν και να φροντίζουν χαρακτήρες πιγκουίνων με τους οποίους παίζουν παιχνίδια. Σε όρους επισκεψιμότητας, το Club Penguin έχει επτά φορές περισσότερους επισκέπτες από το Second Life.

Η Disney παρουσίασε τον περασμένο μήνα τους «Πειρατές της Καραϊβικής», ένα ψηφιακό περιβάλλον βασισμένο στις ομότιτλες ταινίες, για παιδιά ηλικίας άνω των δέκα ετών. Πολύ σύντομα μάλιστα η εταιρεία θα έχει έτοιμους δύο ακόμη κόσμους, βασισμένους στις ταινίες animation Cars και Tinker Bell. Επιπλέον, η Nickelodeon, μετά τον κόσμο των Neopets, επενδύει εκατό εκατομμύρια δολάρια στην ανάπτυξη νέων κόσμων.

Σε όλες αυτές τις προσπάθειες προστίθενται οι εταιρείες παιχνιδιών όπως η Lego και η Mattel αλλά και μικρότερες εταιρείες που συνειδητοποιούν ότι ο συγκεκριμένος τομέας πλέον συνιστά αγορά με πιθανά κέρδη.

Ένα ακόμη όχημα εσόδων

Πίσω από όλες αυτές τις κινήσεις, προφανώς βρίσκονται επιχειρηματικά μοντέλα. Καθώς η τηλεόραση και το DVD επηρεάζονται από το Ίντερνετ ως δίκτυα προβολής και διανομής, η Disney, η Warner Brothers και η Viacom βλέπουν τα δικτυακά παιχνίδια και την κοινωνική δικτύωση ένα τρόπο αύξησης των εσόδων τους.

Πενήντα σχεδόν χρόνια μετά την εμφάνιση των Σαββατιάτικων κινουμένων σχεδίων, η τηλεόραση υπήρξε το παραδοσιακό σκαλοπάτι που εισήγαγε το παιδί στην αγορά ψυχαγωγίας. Όταν ένα παιδί βλέπει τον Μίκυ Μάους στο τηλεοπτικό κανάλι της Disney ή τον Buzz Lightyear στο DVD της ταινίας Toy Story, σύντομα θέλει να αποκτήσει τα υπόλοιπα σχετικά προϊόντα, κούκλες, επιτραπέζια παιχνίδια μέχρι και είδη ρουχισμού, με μεγαλύτερο όνειρο φυσικά την επίσκεψη στην Disney World.

Σήμερα, η επέκταση των ευρυζωνικών συνδέσεων υποχρεώνει τους παίκτες της αγοράς αυτής να ξανασκεφτούν τους τρόπους που πλησιάζουν τα παιδιά, αφού, όπως δηλώνουν αρμόδια στελέχη, τα παιδιά πηγαίνουν πρώτα στο Ίντερνετ. Ο μεγαλύτερος ψηφιακός κόσμος της Disney, το Club Penguin που αναφέρθηκε πιο πάνω, έφερε στην εταιρεία έσοδα της τάξης πενήντα εκατομμυρίων δολαρίων μέσα σε ένα έτος.

Το ποσό αυτό ωστόσο, δεν είναι σε θέση να αλλάξει το οικονομικό τοπίο μιας εταιρείας 35,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων όπως η Disney. Οπότε, η Disney προσπαθεί να δημιουργήσει ένα portfolio ψηφιακών κόσμων, ιδανικά δέκα σε αριθμό, ικανών να κάνουν συνολικά τη διαφορά στα έσοδα της εταιρείας.

Ο κόσμος της Tinker Bell συνιστά ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο ψηφιακός κόσμος της Tinker Bell θα βρίσκεται στην ιστοσελίδα με το όνομα Pixie Hollow. Η ιστοσελίδα βρίσκεται υπό ανάπτυξη και αναμένεται είναι πλήρως λειτουργικό το καλοκαίρι. Κύριος στόχος της ιστοσελίδας είναι να δημιουργήσει τον απαραίτητο «θόρυβο» γύρω από την ταινία που θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο. Ήδη, σύμφωνα με την Disney, στην ιστοσελίδα υπάρχουν τέσσερα εκατομμύρια εγγεγραμμένοι χρήστες.

Απόδραση από… τη μαμά και τον μπαμπά

Αν οι εικονικοί κόσμοι ενηλίκων στοχεύουν στην απόδραση από την καθημερινότητα, οι ιστοσελίδες για παιδιά έχουν στόχο την απόδραση από την πραγματικότητα όπως ορίζεται από τους γονείς. «Μπορώ να αποφασίσω για τα πάντα στο Club Penguin» ανέφερε 9χρονος επισκέπτης της ιστοσελίδας, ο οποίος για τα Χριστούγεννα αγόρασε, με ψηφιακά νομίσματα, έπιπλα, χριστουγεννιάτικο δέντρο και ένα τζάκι για τον ψηφιακό πιγκουΐνο του.

Ανησυχία προκαλούν αναμενόμενα θέματα ασφάλειας και προσωπικών δεδομένων, ειδικά στις μικρότερες ηλικιακές ομάδες. Επίσης αναμενόμενα, οι κριτικοί ακονίζουν τα μαχαίρια τους. «Δεν μπορούμε να επιτρέψουν στα μέσα και τις εταιρείες μάρκετινγκ να διαμορφώσουν μια παιδική ηλικία γεμάτη οθόνης, όλη την ώρα» ανέφερε η Σούζαν Λιν, παιδοψυχολόγος από τη Βοστόνη.

Μέτρα ελέγχου έχουν ήδη ληφθεί από τις εταιρείες που λειτουργούν τις ιστοσελίδες αυτές. Εργαζόμενοι έχουν την αποκλειστική ευθύνη «περιφρούρησης» του δικτυακού περιβάλλοντος, ενώ η επικοινωνία μεταξύ των χρηστών περιορίζεται στη χρήση συγκεκριμένων προτάσεων και λέξεων.