Βελτίωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα των παιδιών με αναπηρίες, ή, νομοθετική κατοχύρωση της «ήπιας» καταπάτησής τους 26/10/2008
Σε μια σειρά άρθρων που θα δημοσιευθούν σε συνέχεια θα παρουσιασθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά με αναπηρίες καθώς και μια συστηματική κριτική του νέου νόμου για την Ειδική Αγωγή που ψηφίστηκε φέτος. Αρχίζουμε με το σημερινό.
Από τον μικρό Άλμπερτ …στην ελληνική πραγματικότητα
Tο μάθημα της γλώσσας στην Γ΄Δημοτικού, κυλούσε κανονικά.
Ξαφνικά, ο μικρός Άλμπερτ, αρχίζει να χτυπάει ρυθμικά το μολύβι στο θρανίο. Σε λίγο, ο θόρυβος γίνεται ενοχλητικός. Η δασκάλα, λέει: «Άλμπερτ, μην το κάνεις αυτό». Ο μικρός Άλμπερτ, συνεχίζει, σαν να μην μίλησε κανένας… - «Άλμπερτ, μην το κάνεις αυτό, είπα !!!»
-«Είναι χαζό κυρία, και δεν καταλαβαίνει», πετάγεται ένας συμμαθητής. Όλα τα παιδιά γελάνε. Γίνεται φασαρία. Ο Άλμπερτ δυναμώνει το χτύπημα του μολυβιού στο θρανίο. Αποσυντονισμός και διάλυση του μαθήματος.
Η άλλη εκδοχή:
Μάθημα γλώσσας, στην Δ΄Δημοτικού και ο μικρός Άλμπερτ αρχίζει να χτυπάει ρυθμικά το μολύβι στο θρανίο. Παρʼ όλα αυτά, μέσα στην τάξη, κανένας δεν έδειξε να ξαφνιάστηκε ιδιαίτερα. Η κανονική δασκάλα έκανε μία μικρή διακοπή, και μαζί με τους συμμαθητές του περίμεναν την ενέργεια της «δεύτερης Δασκάλας». Ήταν η ειδική παιδαγωγός της Παράλληλης Στήριξης (Π.Σ.) του μικρού Χ, που πάντα, καθόταν μαζί του στο θρανίο, «για να τον βοηθάει». Αυτή, ήρεμα και απλά, σαν σε ρουτίνα, βγάζει κάποια καρτέλα και του τη δείχνει. Ο Άλμπερτ, σταματάει αμέσως. Έχει κουραστεί από το συγκεκριμένο σημείο του μαθήματος που περιέχει πολλά λόγια - χωρίς εικόνα.
Η δασκάλα της Παράλληλης Στήριξης, βγάζει μία φωτοτυπία για ζωγραφική, που ξεκουράζει τον Άλμπερτ. Το μάθημα, κυλάει για όλους ομαλά.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που συνέβαινε κάτι τέτοιο. Αυτό εξ άλλου, ήταν από τα πολύ εύκολα περιστατικά για τη δασκάλα της Π.Σ. Οι παρεμβάσεις που χρειαζόταν - αραιά και πού να κάνει στο διάλειμμα, ήταν πιο δύσκολες, αλλά για αυτήν ήταν και πάλι υπόθεση ρουτίνας.
- Η μεγαλύτερη δυσκολία, που απαιτούσε και την περισσότερη δουλειά, ήξερε ότι αντιμετωπίστηκε από την προκάτοχό της στο νηπιαγωγείο, όταν ο μικρός Άλμπερτ πήγε σχολείο για πρώτη φορά και του ήταν πολύ δύσκολο να συνηθίσει το πρωτόγνωρο σχολικό περιβάλλον, που σαν κάτι καινούργιο και άγνωστο, για τον Άλμπερτ έμοιαζε τρομαχτικό, όπως και όλα τα παιδιά του αυτιστικού φάσματος που δυσκολεύονται αφάνταστα από τις αλλαγές και το πρωτόγνωρο. Παρʼ όλα αυτά, ο μικρός Άλμπερτ εντάχθηκε τόσο καλά, που στα μάτια των συμμαθητών του έμοιαζε απλώς ένα παιδί με ιδιορρυθμίες, αλλά με καλές επιδόσεις στην αριθμητική και λίγες δυσκολίες στη γλώσσα και τον προφορικό λόγο.
-Η δεύτερη μεγάλη δυσκολία, αντιμετωπίστηκε από την ίδια, την προηγούμενη χρονιά, όταν οι ειδικοί που ασχολούνταν με το παιδί και κυρίως οι γονείς, βλέποντας ότι η ένταξή του έδειχνε να πηγαίνει πολύ καλά - σχεδόν όσο και το μαθησιακό του (διεκδικούσε τον τίτλο του καλύτερου μαθητή), έκριναν ότι ο βασικός στόχος είχε επιτευχθεί, και ότι ο Άλμπερτ μπορούσε πλέον να σταθεί μόνος του μέσα στην τάξη, οπότε αποφάσισαν να διακόψουν την Π.Σ. Η μεγάλη τους επιθυμία να δουν το παιδί τους να αποδεσμεύεται από την Π.Σ. και να αυτονομείται, ώστε να μην «στιγματίζεται» - «εκθέτοντας» και τους ίδιους, τους εμπόδισε να δουν έγκαιρα τα σημάδια παλινδρόμησης του παιδιού, που το μαθησιακό του επίπεδο, μέσα σε έξι μήνες έπεσε κάτω από το μέσο όρο, ενώ το ενταξιακό πήγε ακόμα χειρότερα. Αφυπνίστηκαν και αποδέχτηκαν το λάθος τους, όταν παρουσίασε τα πρώτα συμπτώματα κατάθλιψης και στερεοτυπίας…
-Η ειδική παιδαγωγός επέστρεψε άρον - άρον, χρειάστηκε να τον αποσύρει από το σχολείο σε «κατʼ οίκον διδασκαλία» για ενάμισι μήνα και στη συνέχεια να αρχίσει από την αρχή την επανένταξη στο κανονικό σχολείο.
Από τότε που επανήλθε στο σχολείο, είχε περάσει περίπου ένας χρόνος, και ο μικρός Χ δεν είχε φτάσει ακόμα στο σημείο που βρισκόταν πριν τη διακοπή της Π.Σ. Το επεισόδιο αυτής της μέρας που περιγράψαμε στην αρχή - και τα άλλα παρόμοια, δεν θα είχε συμβεί αν δεν είχαν πάρει τότε αυτή τη λανθασμένη απόφαση, που τον γύρισε αρκετά χρόνια πίσω. Παρʼ όλα αυτά, το μαθησιακό του επίπεδο είχε ήδη φτάσει και πάλι στο μέσο όρο, ενώ και το ενταξιακό πήγαινε καλά. Τελικά, δεν κατάφερε να αυτονομηθεί νωρίς από την Π.Σ., που τον ακολουθούσε μέχρι και την πρώτη Λυκείου, οπότε άρχισαν σιγά - σιγά να την μειώνουν…
-Δέκα χρόνια μετά το περιστατικό που περιγράψαμε, ο - φοιτητής πλέον Χ, σπουδάζει Η/Υ με εντυπωσιακές επιδόσεις. Δυσκολεύεται πολύ στις κοινωνικές σχέσεις και συναλλαγές και ξέρει ότι αυτό θα τον ακολουθεί σε όλη του τη ζωή. Το περιβάλλον του ξέρει, ότι τον περιμένει μία πολύ καλή εργασιακή θέση, αλλά ποτέ δεν θα μπορέσει να διεκδικήσει αμοιβές ανάλογες με τις ικανότητες και την προσφορά του. Όλοι όμως ξέρουν, ότι η τεράστια παραγωγικότητά του και η φορολόγηση των κερδών του εργασιακού του φορέα, θα χρηματοδοτήσει τις κοινωνικές ανάγκες και παροχές, πολύ περισσότερο από οποιονδήποτε «φυσιολογικό» ομόλογό του. Βλέπετε, για τον Χ… , η προσήλωση στη δουλειά είναι ένα καταφύγιο όπου βρίσκει τη γαλήνη από τις ανυπέρβλητες δυσκολίες που του προκαλεί η διαχείριση των κοινωνικών σχέσεων και η διαπραγμάτευση της αμοιβής του, που σίγουρα θα είναι πολύ μικρότερη από αυτήν που κυκλοφορεί «στην πιάτσα» της εργασίας για τα προσόντα και την παραγωγικότητά του. Στα μελλοντικά του σχέδια, προτιμάει ήδη να παίρνει πολύ λιγότερα από αυτά που δικαιούται, αλλά να έχει την ησυχία του…
-Οι γονείς του, για να τους χορηγηθεί η αρχική Παράλληλη Στήριξη στο νηπιαγωγείο, δεν είχε χρειαστεί να κάνουν απολύτως τίποτα, εκτός από το να δώσουν την έγκρισή τους. Ο ειδικός του νηπιαγωγείου, τους είχε επισημάνει το πρόβλημα του παιδιού τους, τους έκλεισε ραντεβού σε δωρεάν - Δημόσιο παιδοψυχίατρο, ο οποίος διέγνωσε αυτισμό Υψηλής Λειτουργικότητας (ΑΥΛ), πράγμα που επιβεβαίωσαν και οι ίδιοι σε γιατρό δικής τους επιλογής. Στη συνέχεια τους κάλεσαν στο σχολείο, όπου κάποιος ψυχολόγος της εκπαίδευσης, τους ενημέρωσε για το θεσμό της Π.Σ. και τους έπεισε για την αναγκαιότητά της ως τη μοναδική ικανοποιητική λύση για το παιδί τους. Μετά από λίγες μέρες, μία ειδική παιδαγωγός τους επισκέφθηκε στο σπίτι, για να ενημερωθεί λεπτομερώς για τις ιδιαιτερότητες του παιδιού, τα δυνατά και αδύνατα σημεία του, να δει πόσο καλύτερα αποδίδει στο οικείο περιβάλλον, αφού προηγουμένως είχε ήδη μιλήσει με τον παιδοψυχίατρο που είχε δει το παιδί, από τον οποίο πήρε τις επιστημονικές κατευθύνσεις. Την επομένη, μίλησε με τις δασκάλες και το διευθυντή του νηπιαγωγείου, δίνοντάς τους τις βασικές κατευθύνσεις για τους χειρισμούς εντός και εκτός τάξης….
Η πιο πάνω ιστορία είναι υποθετική, αλλά βασισμένη στην καθημερινή Ευρωπαϊκή πραγματικότητα του κοινωνικού κράτους και του τρόπου που αντιμετωπίζει τα παιδιά με δυσκολίες και εξηγεί τους λόγους για τους οποίους τα παιδιά αυτά στο κοινωνικό κράτος έχουν την ευκαιρία να μορφώνονται και να ζουν αξιοπρεπώς, συνεισφέροντας ταυτόχρονα στην υγιή και μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη.
…και ο μικρός Γιώργος
Στον αντίποδα, η επόμενη ιστορία που διαδραματίζεται στις μέρες μας στην Ελλάδα και είναι αληθινή:
Ο μικρός Γιώργος, είναι ένα από τα πολύ ικανά παιδιά του αυτιστικού φάσματος, που έχει τις δυνατότητες να τα καταφέρει το ίδιο με τον Χ, ή και πολύ καλύτερα.
Οι αρμόδιοι όμως, όχι μόνο δεν μίλησαν στους γονείς του για την Π.Σ., αλλά:
-Ο δ/ντής του (Δημόσιου !!!) νηπιαγωγείου το έδιωξε από το σχολείο «του»!!!
-Όταν «ανακάλυψαν» μόνοι τους το θεσμό της Π.Σ., οι αρμόδιοι, όχι μόνο τους την αρνήθηκαν, αλλά προσπάθησαν να το κλείσουν σε σχολείο για παιδιά με βαριά νοητική υστέρηση, καταδικάζοντάς το σε πλήρη πνευματική και εκπαιδευτική εξόντωση, θάβοντας κάθε ελπίδα του και αναγκάζοντας έτσι τους γονείς να το στείλουν σε ιδιωτικό νηπιαγωγείο.
-Στο Δημοτικό, ο δάσκαλος του Δημόσιου (!!!) σχολείου με την ανοχή του διευθυντή, έδιωξε το παιδί από την τάξη «του», (του επέτρεψε να παρευρίσκεται μόνο στη γυμναστική και τη μουσική), ενώ όλες τις άλλες ώρες το «εξόρισε» στο ακατάλληλο Τ.Ε. όπου έμεινε πεταμένο για να κυλήσει απλώς η χρονιά
Το άδηλο - πλην σαφές μήνυμα διευθυντή και δασκάλου, έγινε αμέσως αντιληπτό στη σχολική κοινότητα: Ο μικρός Γιώργος είναι ανεπιθύμητος, και επομένως, κάθε εχθρότητα ή κακοποίησή του θα έχει την εύνοια της σχολικής εξουσίας. Έτσι, ο μικρός στοχοποιήθηκε και σύντομα έγινε το μόνιμο θύμα της παιδικής σχολικής βίας, με τις ευλογίες διευθυντή, δασκάλου της τάξης και δασκάλου του τμήματος ένταξης.
-Οι γονείς, αν και στριμωγμένοι οικονομικά, αναγκάστηκαν να προσλάβουν Π.Σ. με δικά τους έξοδα.
-Ο σύμβουλος, ο δ/ντής και ο δάσκαλος του Τ.Ε., που δεν ήθελαν κάποιον συνοδό που να βλέπει τι γίνεται (ή τι δεν γίνεται) στο σχολείο, απείλησαν και προπηλάκισαν τους γονείς που τόλμησαν να ζητήσουν Π.Σ. για το παιδί τους, δηλώνοντας ότι δεν θα επιτρέψουν να μπει στο σχολείο «τους».
Παράλληλα, τους «υπέδειξαν φιλικά», να προσλάβουν κάποιον να το βοηθάει στα μαθηματικά (με το αζημίωτο βέβαια, και υποθέτουμε ότι μαντεύετε ποιος…)
-Ο δ/ντής μάλιστα, για να «πείσει» το παιδί να φύγει από το σχολείο, το… πλάκωσε και αυτοπροσώπως στο ξύλο, και φυσικά ο μικρός Γιώργος άρχισε να ζητάει από τους γονείς να μην πάει στο σχολείο, γιατί φοβάται τον δ/ντή…
-Μετά από όλα αυτά, το σχολείο έγινε για το παιδί ένας εφιάλτης και τα αυτιστικά συμπτώματα οξύνθηκαν στο έπακρο. Το χειρότερο ήταν ότι σιγά - σιγά, για πρώτη φορά στη ζωή του, άρχισε να παρουσιάζει ασυνήθιστα ψυχοσωματικά συμπτώματα: Το περπάτημα και η στάση του σώματός του αλλοιώθηκαν, με αποτέλεσμα να αποκτήσει σοβαρές μυοσκελετικές βλάβες.
-Σήμερα, ο μικρός Γιώργος δίνει τη μάχη να περισώσει πλέον τη σωματική του ακεραιότητα και να αποφύγει μία πολύ δύσκολη εγχείρηση…
-Τα «παλικάρια» του ΥΠΕΠΘ που κατόρθωσαν να προξενήσουν τόση ζημιά σε ένα ανάπηρο παιδάκι, υποθέτουμε πως θα πήραν μάλλον προαγωγή και επιβράβευση για την αποτελεσματικότητά τους.
Τέτοια «ικανά» και «αποτελεσματικά» στελέχη χρειάζεται ένα διεφθαρμένο κράτος που θέλει να στερήσει τα Δικαιώματα και τις κοινωνικές παροχές που δικαιούνται τα ανάπηρα παιδάκια, κάνοντας «οικονομία» στα Ανθρώπινα Δικαιώματα, προκειμένου να περισσεύουν λεφτά για τους αιώνιους «κολλητούς» του εκάστοτε φιλοκυβερνητικού και παρακρατικού υπόκοσμου.
-Το έγκλημα αυτό εις βάρος του μικρού Γιωργάκη, συνεχίζεται και σήμερα. Είναι ένα από τα πολλά περιστατικά της Ελληνικής εκπαιδευτικής πραγματικότητας και έχει καταγγελθεί από τους γονείς στο περιοδικό «Παιδί - ειδικά Δικαιώματα» (τ. 9)
Τα φαινόμενα αυτά, βασίζονται σε μια νομοθεσία ελαστική στην καταπάτηση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, προς όφελος της διαφθοράς
vvv
Τα δύο πιο πάνω παραδείγματα, είναι αρκετά αντιπροσωπευτικά για να κατανοήσει κανείς το θεσμό της Παράλληλης στήριξης (Π.Σ. - ή «συνεκπαίδευσης»), ενός Ευρωπαϊκού θεσμού σχετικά νεοσύστατου για τη χώρα μας, και συνεπώς πολύ αντιπροσωπευτικού ως παράδειγμα μέσω του οποίου μπορούμε να παρακολουθήσουμε και κατανοήσουμε την πορεία και το χαρακτήρα της Ελληνικής Νομοθεσίας και του πρόσφατου νόμου για την Ειδική Αγωγή, η οποία αφορά το πιο ευαίσθητο κομμάτι της κοινωνίας, δηλ. τα παιδιά με αναπηρίες και δυσκολίες.
Το θέμα ΔΕΝ είναι να φτιαχτεί ένας νόμος απλώς καλύτερος από τον προηγούμενο, αλλά ένας νόμος που να καλύπτει τουλάχιστον τις στοιχειώδεις ανάγκες σεβασμού των Θεμελιωδών Ανθρώπινων και Συνταγματικών Εκπαιδευτικών Δικαιωμάτων για τα παιδιά με αναπηρίες και δυσκολίες…
Πρωτίστως, σε ένα κράτος που έχει τους πιο φτωχούς εργαζόμενους στην Ε.Ε., οι οποίοι από τις περικοπές που υφίσταται το ήδη ισχνό τους εισόδημα, «χαρτζιλικώνουν» και συντηρούν την πιο πλούσια και καλοταϊσμένη διαφθορά της Ευρώπης, και οι οποίοι καλούνται να κάνουν θυσίες και να φτωχύνουν ακόμα περισσότερο, με την αιτιολογία της ενίσχυσης των αδύναμων κοινωνικών στρωμάτων, για τα οποία τα παιδιά με αναπηρίες, αποτελούν αναμφισβήτητα τον πυρήνα του πιο ευαίσθητου τμήματός τους….
Ας συγκρατήσουμε καλά τις ακόλουθες φράσεις, από την εφημερίδα των Ευρωπαϊκών κοινοτήτων και την απόφαση των υπουργών Παιδείας της Ε.Ε. στη Λισσαβόνα το 2003 :
Κεφ. 12: «Η Απόφαση του Συμβουλίου για τις Ίσες Ευκαιρίες»
• «Το 2003, το Συμβούλιο Υπουργών για τον Πολιτισμό και την Εκπαίδευση υιοθέτησε τα εξής για τις υποχρεώσεις των κρατών - μελών:
1) Να υποστηρίζουν την πλήρη ενσωμάτωση παιδιών … με ειδικές ανάγκες …καθώς και την ένταξή τους σε ένα σχολικό σύστημα προσαρμοσμένο στις ανάγκες τους.
2)Να διευκολύνουν ώστε τα ίδια τα άτομα με αναπηρίες, οι γονείς τους - εάν είναι απαραίτητο- ή οι κηδεμόνες τους, να μπορέσουν να επιλέξουν τον κατάλληλο τύπο εκπαίδευσης»
• Επίσης: «Η επιτυχημένη συνεκπαίδευση απαιτεί λύσεις και καταστάσεις προσαρμογής, και όχι «τυπικές» εκπαιδευτικές παροχές»… Απαιτεί επίσης πρόσβαση σε κατάλληλη εκπαιδευτική υποστήριξη (ανθρώπινη και τεχνική) και προσαρμογή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων»….
x Οι τρεις αυτές φράσεις, περικλείουν συνοπτικά την κατεύθυνση και τη φιλοσοφία της Ευρωπαϊκής αντίληψης για την ειδική αγωγή, που αν και λιγότερο ανθρωποκεντρική και κοινωνική από την προ- Λισσαβόνας εποχή, παραμένει ασύγκριτα πιο Ανθρώπινη από τη μεσαιωνική πραγματικότητα της Ελληνικής κρατικής μηχανής.
x Η κατεύθυνση αυτή της Ε.Ε. και η ανάγκη μιας επιφαινόμενης εντύπωσης υλοποίησής της, αποτελεί την προφανή ουσιαστική αιτία για τη σύσταση του νέου νόμου, όντας απαραίτητη προϋπόθεση για την απόσπαση των κοινοτικών κονδυλίων.
Ο νέος νόμος τελικά, είναι ασφαλώς καλύτερος και αρκετά βελτιωμένος από τον 2817 του 2000 που ίσχυε μέχρι τις 2 -10 - 2008: Είναι όμως και προσεκτικά μελετημένος, και δομημένος έτσι που να μπορεί να μεταλλαχθεί αναδιαμορφωθεί σε ίδιο (ή και χειρότερο) από αυτόν, για τον οποίο πάνω από 4.000 γονείς και ειδικοί επιστήμονες, έχουν πει γραπτά, επώνυμα και ενυπόγραφα σε πρόσφατο ψήφισμά τους, ότι αποτελεί «επιστημονική μέθοδο εξόντωσης των παιδιών», προς όφελος της διαφθοράς»…
Γιάννης Σταυρόπουλος
Σημείωση: Π.Σ. = Παράλληλη Στήριξη - Τ.Ε. = τμήμα Ένταξης
http://www.avgi.gr/NavigateActiongo.action?articleID=414499